Monterroso
"Esnatu zenean, dinosauroa oraindik hantxe zegoen". Inoiz idatzi den ipuin motzenak behin eta berriz gertatu ohi den egoera azaltzen digu. Loak eta ametsek ez dute denborarik, nahi adina iraun lezakete, baina gertakizun batzuk iraunkorragoak dira, uste eta nahi baino gehiago luzatzen dira. Ideia eta pentsaera zenbait gizakia bezain zaharrak dira, garai bakoitzera egokitzeko indarra izan arren.
Azken egun hauetan ustekabea nagusitu da, inguruko eta kanpoko mugetan uste baitzuten ezaugarri batzuk zeuzkaten alderdiek ezingo zutela inoiz ordezkaritza lortu Pirinioen hegoaldean. Berehala azaldu den horri izena jartzen ahalegindu gara, Europako beste herrialde batzuetan lehenago sortu diren beste mugimendu eta taldeen parean jarri ditugu, baina ziur aski leku bakoitzean gertatutakoak ezaugarri eta eragile ezberdinak ditu.
Gaur egun eskuin muturra deitzen dugun hori XX. mendean sortu zen Europan. Nazismoa eta faxismoa krisi egoera larriari erantzuteko sortutako ideologiak dira. Ideologian oinarritutako masa mugimenduak dira biak, gizartea eta gizakien arteko harremanak nola antolatu ondo zehaztuta dute. Eredu politikoa eta euskarri dituen pentsamolde zutabeak idatzita daude…
Europan azken urteetan ernaldu eta zabaldu diren mugimenduek ez dute horrelako aurreantolaketarik. Gehienek krisiaren astinduak barreiatutako beldurra dute abiapuntu.Lana galtzeko beldurra edo lana galtzeagatik amorrua.Kanpotik etorritakoen mehatxua. Gure izaera eta betiko ohiturak ezabatu nahi dituztenen aurkako jarrera. Gure ezinegonaren errua baten bati leporatzeko beharra. Mugimendu hauei botoa ematen dietenak ez dira faxistak edo Hitleren jarraitzaileak, ahuleziaren eta ezinaren adierazle baizik.
Bigarren Mundu Gerra ondoren Europan sortutako lehia politikoak ezaugarri bereziak izan zituen, orduan kontinentea bitan zatitu zuen hesiaren bi aldetakoek krisi sakona gainditzeko premia zeukaten.Etsaiak irudi eta bandera ezagunak zeuzkan. Bloke bakoitzak kanpoan eta barruan zeuzkan arerioak. Gerra garaian zorigaiztoko ideologiak galtzaile izan ziren eta inork ez zituen bere egin nahi. Komunismoak ere bazeuzkan etsaiak, ugari eta anitzak, baina garaile izan ziren eta lurrean paradisua sor zitekeela agindu ziguten.
Baina hesiak erori eta hormak apurtu genituen.Bazirudien gatazken sasoia iragana zela, baten batek historiaren amaiera ere aldarrikatu zuen… baina, halako batean, esnatu ginen, eta betikoa ikusi genuen.Modu batera edo bestera deituta, era honetara edo hartara antolatuta esanahi bera duena: beldurra, etsipena, etsaiaren beharra, kanpokoarekiko mesfidantza… Horri izena jarri geniezaioke,baina ametsaren aurreko kontuak dira beti.
Zure interesekoa izan daiteke
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.
Europa indartzeko eta AEBrekiko harremana bideratzeko deia egin du Merzek, potentzia handien garaian
Alemaniako kantzilerrak europarren aldeko deia egin du Municheko Segurtasun Konferentziaren (MSC) irekiera ekitaldian. 120 herrialdetako 200 estatuburu, gobernuburu eta ministro biltzen ditu hitzordu garrantzitsu horrek.