Agian
Hasi berria den urteak, epe motzean eta aurrerago ere, batez ere ziurgabetasuna erakusten digu. Inoiz ez dakigu etorkizunak zer ekarriko duen, baina gehienetan zailtasun nabarmenak ditugu premiazkoa eta benetan garrantzitsua dena bereizteko. Ekonomiak eta politikak epeak asko murriztu dituzte, garai batean urtetarako balio zezaketen egitasmoak hilabete edo aste gutxitan erretzen ditugu. Berehala behar ditugu erantzunak, ez dago denborarik itxaroteko, akordio bideak eta hitzarmenak lantzeko.
Presa, teknologiak gure esku jarri duen neurri gabeko abiada, gure etsai nagusia bilakatu zaigu. Ez dago denborarik gaur egun dugun arazo eta buruhauste nagusiari patxadaz eta zentzuz erantzuteko. Sinistu ala ez gure etorkizuna arriskuan dago. Ez agian orain eta hemen gaudenona, baina datozen belaunaldiei ezin diegu ezer ziurtatu.
Ingurumena hondatzen eta agortzen ari gara. Zenbaitek dio ezin dugula ziurtatu klima aldatzen ari garenik, baina begi-bistakoa da gure bizimoduak, bizitzeko erak, kontsumitzeko gisak zuzeneko eragina duela naturan. Aditu gehienek diote aldaketaren zantzuak nabarmenak direla eta neurriak hartzen ez baditugu egoera atzeraezina izan litekeela hamarkada gutxi barru.
2015an Parisen gizateriak inoiz lortu gabeko zerbait erdietsi zuen, mundu guztiko biztanleen ordezkariek akordioa lortu zuten eta nola bideratu finkatu. Konpromisoak zehatzak eta gogorrak ziren, eta historian lehen aldiz, aberatsenak eta boteretsuenak gertatutakoaren erantzukizuna aitortu eta duten ahalmenaren araberako ardura hartzeko prest azaldu ziren. Baina ametsa zirudiena hautsi da. Ameriketako Estatu Batuek (AEB), Errusiak, Arabiak eta beste hainbatek, batez ere petrolio ekoizleek diote klima aldaketak ez duela oinarri zientifikorik eta balizko egietan ezin duela sustraitu horrenbesteko lana, konpromisoa eta dirua kostatuko zaigun ahaleginak. Eta denbora amaitzen ari zaigu, orain hartzen ez ditugun erabakiak ezingo ditugu hemendik urte batzuetara hartu, berandu gabiltza.
Agian 1929ko krisi izugarriari aurre egiteko Franklin Delano Roosevelt presidenteak abiarazi zuen "New Deal" edo "Hitzarmen Berriaren" gisa, gaur egun AEBn bertan sor liteke konponketaren hasiera izan liteken mugimendua. Agian "Hitzarmen Berdea" izan liteke gaur egun munduak behar duena, agintari itsuek eta herritar axolagabeek sekula bideratuko ez dutena bultzatzeko. Agian ingurumena babesteko ahaleginetan gai izango gara erregai fosilak baztertzeko, energia berriztagarrien bidez behar adina lanpostu sortzeko, zerga sistema aberastasuna banatzeko eran antolatzeko, herri bakoitzak dagokionaren arabera hartu eta eman dezan, lehen aldiz guztiona den hil ala biziko arazoari guztion artean erantzuteko. Agian…
Zure interesekoa izan daiteke
Bengala bat, Urtezahar egunean Suitzako taberna batean sua piztu izanaren arrazoi nagusia
Oraingoz, ez dago argi zenbat pertsona zeuden lokal horretan, baina hainbat lekukok adierazi dute sutea gertatu zen ordurako bengala zuten xanpain botila batzuk piztuta zeudela, eta sarrera bakarra oso estua zela deitoratu dute.
Irango protestetan "manifestariak hiltzen badituzte" herritarrak "erreskatatuko" dituela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuak bere programa nuklearra berriro garatzen saiatzen ari dela adierazi du Trumpek azken egunotan, eta balizko bonbardaketekin erantzuteko prest agertu da, ekainean Israelekin egin bezala.
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.