Garaipenaren galerak
Ekialde Hurbila lurralde gatazkatsua izan da historia hizkiz idazten hasi zenetik. Aro Garaikidean, aldiz, israeldar eta palestinarren arteko amaierarik gabeko borrokak, baldintzatu ditu neurri handi batean nazioarteko harremanak eta erakundeen erabakiak. 1947an Nazio Batuek bi estatu sortzeko erabakia hartu zutenetik gerrak, errefuxiatuak, bazterkeria, okupazioa, heriotza eta batez ere gorrotoa bilakatu dira egunerokotasunaren ezaugarri.
Erantzukizunak sekula aldebakarrekoak ez direla izaten onartuta, enfrentamendu honetan ezbairik gabe israeldarrak dira irabazleak eta palestinarrak behin eta berriz galtzaileak. Ez dira bizi diren lurraren jabe, euren joan-etorriak erabat mugatuta dituzte, zer erosi eta zer saldu, non lan egin, zer jan, beste batzuek erabakitzen dute. Gaza,Afrikako natura erreserben antz handia duen lurraldea da. Han animaliak mugi daitezke, jan dezaketen eta naturan libre baleuden ugaldu eta borrokan egin lezakete. Baina ez da natura, animaliek hezia aurkituko dute gehiegi urrutiratu nahi balute eta euren mugimenduak teknologia aurreratuenak kontrolatzen ditu.
Israel ek 1967ko gerran palestinarrei kendutako lurrak, ura eta hiriak bereganatu ditu. Berak ezartzen ditu arauak eta harremanen baldintzak. Israelgo hiritartasuna duten 2 miloi arabiarrek ez dute inongo eraginik han bizi arren, hango parlamentuan parte hartu arren eta itxuraz besteen eskubideen jabe izan arren. Baina urte guzti hauetan, garaipenak bata bestearen atzetik lortu arren, etsaiarekiko nagusitasun ukaezina lortuta, Bigarren Mundu Gerra hasieran pentsaezina litzatekeen boterea eta eragina badu ere, Israel borroka galtzen ari da, batez ere bere buruarekiko borroka.
Lur palestinarretara lehen juduak iritsi zirenean, estatu hebrearra irudikatu ezin zitekeen ametsa zenean, lankidetza, auzolana, komunitatearen garrantzia ziren nagusi. Kibbutzak Mundu guztiarentzat eredu izan ziren. Israelgo estatuaren sortzaileek gizarte demokratikoa eraiki nahi zuten, munduan barreiatuta zeuden judu guztiak jaso, babestu eta elkarbizitza anitz eta oparoan elkartu.
Eta horrelako batzuk lortu zituzten, baina kanpotik jasotako erasoek, eraso horiei eman dizkieten erantzunek, eta ziur aski juduei, horrenbeste urtetan herri gisa irauteko aukera eman dien kemenak, ustekabeko ondorioak izan dituzte. Israelen judu ortodoxoen kopurua neurri gabe handitu da, %15 dira gaur egun eta kopurua etenik gabe handitzen ari da. Hauek jarrera itsu eta gogorrenak zabaldu dituzte gizartean, fanatismoa bihurtu dute harremanen ardatz. Palestinarrekiko harremanetan ia edozein jokaera zilegi bihurtu dute, haurren hilketak edo lurrean zaurituta dagoenari tiro egitea zilegi dela uste dutenak gero eta gehiago dira, eta "terrorismoari" aurre egiteko edozer gauza onartzeko prest dira gero eta israeldar gehiago.
Borrokatu nahi zuten hura, fundamentalismoa, ezberdinarekiko gorrotoa, bazterkeria, gizarte itxi eta iluna, indarraren nagusitasuna eta pentsaera bakarra, gero eta nabariagoak dira Ekialde Hurbileko demokrazia bakarra omen den honetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak ikerketa abiatu du Sheinen aurka, diseinu "adiktiboa" duelakoan eta legez kanpoko produktuen salmentagatik
Europako Batzordearen ustez, Txinako plataformak ez du Europako araudia betetzen, ez delako gardena bere gomendio-sistemekin eta legez kanpoko artikuluak merkaturatzeko aukera ematen duelako, besteak beste, haurren sexu-abusurako materiala.
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.