Iruzkina
Gorde
Kendu nire zerrendatik

Garaipenaren galerak

Etsaiarekiko nagusitasun ukaezina lortuta, Bigarren Mundu Gerra hasieran pentsaezina litzatekeen boterea eta eragina badu ere, Israel borroka galtzen ari da, batez ere bere buruarekiko borroka.

Ekialde Hurbila lurralde gatazkatsua izan da historia hizkiz idazten hasi zenetik. Aro Garaikidean, aldiz, israeldar eta palestinarren arteko amaierarik gabeko borrokak, baldintzatu ditu neurri handi batean nazioarteko harremanak eta erakundeen erabakiak. 1947an Nazio Batuek bi estatu sortzeko erabakia hartu zutenetik gerrak, errefuxiatuak, bazterkeria, okupazioa, heriotza eta batez ere gorrotoa bilakatu dira egunerokotasunaren ezaugarri.

Erantzukizunak sekula aldebakarrekoak ez direla izaten onartuta, enfrentamendu honetan ezbairik gabe israeldarrak dira irabazleak eta palestinarrak behin eta berriz galtzaileak. Ez dira bizi diren lurraren jabe, euren joan-etorriak erabat mugatuta dituzte, zer erosi eta zer saldu, non lan egin, zer jan, beste batzuek erabakitzen dute. Gaza,Afrikako natura erreserben antz handia duen lurraldea da. Han animaliak mugi daitezke, jan dezaketen eta naturan libre baleuden ugaldu eta borrokan egin lezakete. Baina ez da natura, animaliek hezia aurkituko dute gehiegi urrutiratu nahi balute eta euren mugimenduak teknologia aurreratuenak kontrolatzen ditu.

Israel ek 1967ko gerran palestinarrei kendutako lurrak, ura eta hiriak bereganatu ditu. Berak ezartzen ditu arauak eta harremanen baldintzak. Israelgo hiritartasuna duten 2 miloi arabiarrek ez dute inongo eraginik han bizi arren, hango parlamentuan parte hartu arren eta itxuraz besteen eskubideen jabe izan arren. Baina urte guzti hauetan, garaipenak bata bestearen atzetik lortu arren, etsaiarekiko nagusitasun ukaezina lortuta, Bigarren Mundu Gerra hasieran pentsaezina litzatekeen boterea eta eragina badu ere, Israel borroka galtzen ari da, batez ere bere buruarekiko borroka.

Lur palestinarretara lehen juduak iritsi zirenean, estatu hebrearra irudikatu ezin zitekeen ametsa zenean, lankidetza, auzolana, komunitatearen garrantzia ziren nagusi. Kibbutzak Mundu guztiarentzat eredu izan ziren. Israelgo estatuaren sortzaileek gizarte demokratikoa eraiki nahi zuten, munduan barreiatuta zeuden judu guztiak jaso, babestu eta elkarbizitza anitz eta oparoan elkartu.

Eta horrelako batzuk lortu zituzten, baina kanpotik jasotako erasoek, eraso horiei eman dizkieten erantzunek, eta ziur aski juduei, horrenbeste urtetan herri gisa irauteko aukera eman dien kemenak, ustekabeko ondorioak izan dituzte. Israelen judu ortodoxoen kopurua neurri gabe handitu da, %15 dira gaur egun eta kopurua etenik gabe handitzen ari da. Hauek jarrera itsu eta gogorrenak zabaldu dituzte gizartean, fanatismoa bihurtu dute harremanen ardatz. Palestinarrekiko harremanetan ia edozein jokaera zilegi bihurtu dute, haurren hilketak edo lurrean zaurituta dagoenari tiro egitea zilegi dela uste dutenak gero eta gehiago dira, eta "terrorismoari" aurre egiteko edozer gauza onartzeko prest dira gero eta israeldar gehiago.

Borrokatu nahi zuten hura, fundamentalismoa, ezberdinarekiko gorrotoa, bazterkeria, gizarte itxi eta iluna, indarraren nagusitasuna eta pentsaera bakarra, gero eta nabariagoak dira Ekialde Hurbileko demokrazia bakarra omen den honetan.

Zure interesekoa izan daiteke

CRANS-MONTANA (Switzerland), 01/01/2026.- People console one another near the Le Constellation bar and lounge where a fire broke out following an explosion in the early hours of New Year's Eve, in Crans-Montana, Switzerland, 01 January 2026. According to the police, several dozen people lost their lives in the fire and around one hundred people were also reported injured. (Suiza) EFE/EPA/JEAN-CHRISTOPHE BOTT
18:00 - 20:00
ZUZENEAN
Duela  min.

Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean

"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.

Gehiago ikusi
Publizitatea
X