Argentina

Argentinak izenean darama patuaren estigma, ”zilarraren lurra” baita. Azken hamarkadetan krisitik krisira ezagutu dugun herrialde hau, XX.  Mendearen lehen hamarkadetan Munduko aberatsenetarikoa zen. 20ko hamarkadan Frantzia eta Alemaniaren parean zegoen eta Italia eta Japoniaren aurretik, aberastasuna eta ekonomiaren garapenari dagokionez. Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Europa suntsituta zegoenean, Argentinak dirutza haundiak egin zituen garia eta okela salduta.

Argentina herrialde zabala da, bi miloi eta 700 mila kilometro kuadro ditu. Mugarik gabeko eremu horretan lehen gai guztiak aurki daitezke:garia, soja, okela, gasa, petrolioa…45 miloi biztanle ditu, eta berez ez lukete inongo eragozpenik eduki behar herrialde aurreratu eta orekatua izateko. Baina desoreka, pobre eta aberatsen arteko aldea, handia da. Ekonomiak aldiro-aldiro astindu gogorrak jasaten ditu da eta krisiak gizatalde zabalak zigortu.

Argentinako soziologia eta gizarte jarduera aztertzerakoan, adituek iritzi eta teoria kontrajarriak azaltzen dituzte etengabeko ezinari arrazoiak bilatzerakoan. Argentina herrialde berria edo gaztea dela esan genezake, panpa zabalean eta Patagonian bizi ziren jatorrizko herriak desegin zituztelako europarrek. Azken bi mendetan Europatik joandako etorkinek osatu dute egungo gizartea, kultura eta pentsakera ezberdinen benetako arragoa osatuz. Argentinarrek beti gogoratzen dizue nongoa zen aita edo amona, euren jatorri europarra. Laugarren belaunaldia oraindik erbestea bizi da, deserrian. Agian horregatik dituzte horrenbeste eragozpen herri giza projektu bidezko eta iraunkorra eraikitzeko.

Gizabanako bikainak ditu arlo guztietan, bost Nobel Saridun, idazle ezagun eta arrakastatsu ugari, sikoanalista ospetsuenak, futbolari onenak…Baina herri gisa ezin izan dute inoiz gaitasun hori batu eta gizarte osoarentzako balioko duen egitasmoa antolatzea lortu. Argentina beste krisi batean murgilduta dago, ekonomiaren oinarriak kolokan dira eta Munduak harriduraz begiratzen du benetako potentzia izateko baliabide guztiak dituen herrialde honen jarduera eta ibilbide penagarria.

Argentinarrei buruz, eta batez ere Buenos Airesko “porteñoez” topikoak ugari dira, azpimarragarrienak dio Munduko negozio onena izango litzatekela argentinar bat erostea benetan balio duen prezioan, eta berak bere buruari jarriko liokeen salneurrian saltzea. Ez dakigu zenbat balio duten argentinarrek, baina berriro erakutsi dute taldean, estatu gisa,  ez direla gauza itxuraz dituzten ahalmenak eta baliabideak guztien mesedetan gauzatzeko.