Latinoamerika

Alberto Fujimori presidente ohiaren (1990-2000) alabak laugarren saiakeran lortu du presidente izatea. Aurreko hauteskundeetan bigarren itzulian galdu zuen. Azken hamarkadan herrialdeak bizi izan duen ezegonkortasun politikoari aurre egin beharko dio, eta gobernatzeko akordioak lortu beharko ditu, ez baitu eta gehiengo osorik. Gainera, Keiko Fujimorik Trumpengana gerturatzeko asmoa duela iragarri du, eta horrek aldaketa ekar dezake politikan, Peruko ekonomiaren bazkide nagusia Txina baita.

16.700etik gora dira zaurituak eta 128.000 familia baino gehiago daude kaltetuta. Euskal jatorriko hiru herritar hil ziren ekainaren 24ko lurrikaren ondorioz.

Askok etxea galdu dute eta beste batzuek kalteak dituzte, ez dakite itzultzerik izango duten. Laguntza humanitarioa behintzat iristen ari da Hego Amerikako herrialdera.

Halaber, 3.150 pertsona zauritu dira, 774 eraikin daude kaltetuta edo kolapsatuta, eta, horrek, 12.721 familiari eragin die. Tokian nazioarteko 2.624 erreskatatzaile ari dira lanean, bizirik izan daitezkeen pertsonak bilatzeko.

Bilaketa-lanetan ari zirela aurkitu dute haren gorpua, igande arratsaldean, La Guaira estatuan kolapsatutako eraikin bateko hondakinen artean. Bere familiak herritarren laguntza eskatu du zenbait egunez, hura aurkitzen saiatzeko.

Itsasoan izan du epizentroa, Caracastik gertu, eta Aragua estatuan sentitu dute gehien, baina dardarak ez du kalte materialik eragin.

Roxana Mendes Venezuelan desagertutako Jon Sustacha euskal ingeniariaren emazteak ordu kritiko hauetan desesperazioa sentitzen ari diren esan du. Egoera biziki zaila izan arren, senideek ez dute desagertutako pertsonak bizirik topatzeko esperantza galtzen. Jon Sustacha bilbotarra eta Maria del Coro donostiarra dira desagertuta dauden bi euskal herritarrak.

Dardara indartsu horiek 280 eraikin ingururi eragin diete, batez ere La Guaira estatuan, eskualde kaltetuena izan baita. Horrez gain, kalte handiak izan dira Caraballedako eta Hondartza Handiko eremuetan. Lurrikara bortitzen ondoren, 30 erreplika izan dira, bereziki La Guaira, Caracas eta Yaracuy estatuak astindu dituztenak.

Mikel La Guairan zegoen lurrikara hasi denean, eta, Agustin, Caracasen. Mikelek etxera itzultzea erabaki du, hiriburura. Ordubetean egiten den ibilbidea osatzeko, ordea, bost ordu behar izan ditu. Ez du ikusitakoa ahaztuko. Erreplikak behin eta berriz nabaritzen dituzte, eta nazioarteko laguntza eskatu dute egoerari aurre egiteko.

Hauteskunde aurreko aurreikuspenen arabera, Abelardo de la Espriella ultraeskuindarrak botoen % 50 inguru lor ditzake eta Ivan Cepeda ofizialistak, berriz, botoen % 44. Ikusteko dago iragarpenek asmatzen duten ala ez.

Peruko Hauteskundeen Epaimahai Nazionalak (JNE) adierazi duenez, herrialdeko presidentea aukeratzeko hauteskundeen bigarren itzuliko emaitza ofizialak 30 eguneko epean jakinaraziko dituzte. 

Gauzak horrela, merkataritza libreko ituna aplikatuko da martxoa amaitu aurretik akordioa onartzen duten Mercosurreko herrialdeen artean. Oraingoz, Argentina, Brasil eta Uruguaik egin dute hori. 

Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.

Ekialde Hurbilean piztutako gerraren ondorioz, eskualdeko energia esportatzaile guztiek ekoizpena eten dezakete aste gutxi barru. Horrek petrolio upelaren prezioa 150 dolarrera eramango luke, eta "munduko ekonomiak hondoratu ditzake".

AEBko presidentearen arabera, kubatarrek "akordio batera iritsi nahi dute", eta negoziatzeko Marco Rubio Estatu idazkaria izendatu du Trumpek. Errepublikanoaren hitzetan, Kubaren erorketa "pastelaren gerezia" izango litzateke.

Bi eskualdeek ia 26 urteko negoziazio aldia amaitu dute, akordioa adostu eta harremanetarako esparru berri bat ezarrita. Europako nekazariak eta EBko dozena erdi bat estatu akordioaren kontra daudenez, ituna berresteko prozesua gogorra izango da, aurreikuspenen arabera.

Munduko merkataritza libreko eremu handienetako bat sortuko da, 700 milioi pertsonari eragingo diena.

Buruzagi chavistaren semeak abokatuekin hitz egin ostean azaldu du zein den bere aitaren egoera. "Indartsu" dagoela esan du, eta atxilotu zituztenean bortizkeria erabili zutela salatu du.

EB-Mercosur akordioaren parte komertziala indarrean sartu da, behin-behinean, maiatzaren 1ean, 25 urteko negoziazioen ostean.