Brasilen Lulak jarraitzea edo bolsonarismoa itzultzea erabakiko dute igandean

156 milioi brasildar baino gehiago daude igandean botoa ematera deituta, guztiz kontrajarriak diren bi ereduren artean aukeratzeko. Batetik, diktadura garaian borroka luzea izan zuen Luiz Inacio Lula da Silva egungo presidentearen eredua dago. Bestetik, erregimen autoritario eta mugimendu nostalgiko baten oinordekoa den Flavio Bolsonarorena, Jair Bolsonaro militar eta presidente ohiaren semearena.

Inkestek berdinketa teknikoa iragarri dute, hautagai bakoitzak botoen % 50 eskuratuko dituela esan baitute. Quaest aholkularitza-enpresak egindako galdeketaren arabera, aldiz, Bolsonarok botoen % 45 lortuko ditu, eta Lulak, berriz, % 44. Ildo horretatik, iturri beraren arabera, Bolsonaroren gaitzespen-maila 5 puntu jaitsi da herritarren artean azkenaldian, % 47raino.

Bi hautagaiek sortzen duten gaitzespen zabala polarizazio politiko handiaren isla da. Haustura identitarioa eta soziala dakar horrek, eta zuzenean baldintzatzen ditu hautesleen portaera, kanpainaren garapena eta Brasilen etorkizuneko gobernagarritasuna.

Eskuinak ordezkari gehiago ditu Kongresuan; hortaz, Bolsonarok bere proposamenak aurrera ateratzeko erraztasun gehiago izango ditu, aurreikuspenen arabera, Lularen gobernuak bere neurriak aurrera ateratzeko negoziazio zailak izan dituen bitartean. Hala ere, horrek guztiak pentsarazten du hautagai ultraeskuindarraren balizko agintaldi batek kalean erresistentzia handiagoa izango lukeela, gizarte, ingurumen eta eskubide zibilen aldeko mugimenduen balizko erantzunarekin.

Ezkerreko alderdien arteko errelebo faltak, iraganeko ustelkeria kasuek eta inflazioa geldiarazteko ezintasunak (soldatak igo arren) gobernatzen jarraitzeko aukerak mugatzen dizkiote Lulari. Arlo ekonomikoan, lau urte hauetako balantzea ez da txarra izan, baina ez da nahikoa izan herrialdea garatzeko.

Bolsonarok, aldiz, aitaren ibilbidea baliatu du hauteskunde kanpainan botoak erakartzeko, eta gastu publikoa eta Estatuaren presentzia murriztea proposatu du, baita zergak jaistea eta administrazioetan murrizketak egitea ere. Halaber, pribatizazioari bultzada emateko asmoa du, eta baliabide naturalak eskala handian ustiatzea. Horrez gain, El Salvadorko Nayib Bukeleren ereduan oinarritutako segurtasun politika garatu nahi du, zigorrak gogortuz eta adin penala murriztuz.

Boterera iritsiz gero, aita askatuko du, dela presidentearen indultua baliatuz, dela Kongresuan amnistia emanez. Hauteskundeak galdu ondoren, 2023an estatu kolpe saiakera bultzatzeagatik zigortu zuten Jair Bolsonaro.

Brasilgo gizartearen polarizazio handia, neurri handi batean, sare sozialek sustatutako borroka digitalak sortu du. Bolsonarismoak bere mezuak ezkerrak baino askoz hobeto zabaltzen jakin du, eta gatazka Hauteskunde Auzitegi Nagusira (EOT) iritsi da.

Lulak Bolsonaroren hautagaitza baliogabetzeko eskatu zion EOTri, edukiari eta algoritmoari dagokienez Facebook eta Instagramen matrizea den Metaren aldeko ustezko tratua argudiatuta, hautagai ultraeskuindarraren taldeak finantzatutako desinformazio kanpainari emandako permisibitatea azpimarratuta.

Ildo horretatik, Brasilgo EOTk epeak ezarri dizkio Metari, edukiak ken ditzan eta algoritmoa alda dezan neutraltasuna bermatzeko, eguneroko isun ekonomiko handien mehatxupean, eta eztabaida ireki du korporazio handi horiek hauteskunde-prozesuetan duten eraginari eta horien balizko erregulazioari buruz.