Irabazleen etorkizuna
XX. mendea, gizateriak eragindako sarraski beldurgarrienen lekuko izateaz gain, bi sistema ekonomiko kontrajarrien artean, historian zehar izandako lehia gogorraren borroka leku ere izan zen. Urtetan, kapitalismoak eta komunismoak, Munduan nagusitasuna lortzeko zeuzkaten arma, tresna eta baliabide guztiak erabili zituzten. Azkenean kapitalismoa gailendu bazen ere, zenbait urtetan ez zen hain garbi izan zeinek lortuko zuen bere eredua ezartzea.
Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, Europa txikituta zegoen, gosea eta etsipena ziren nagusi eta urtetan komunismoaren mamuari aurre egin behar izan zioten Mendebaldeko gobernuek, ogia eta berdintasuna eskaintzen zituen sistema Vladivostoketik Londreseraino hedatu ez zedin. Baina azkenean, Sobiet Batasunak ezin izan zion erronkari eutsi eta amore eman zuen. Berlingo horma edo harresia ireki ondoren, sendoa eta indartsua zirudien sistema, hareaz egindako gazteluen gisa, erori eta uretan urtu zen oso denbora gutxian.
Kapitalismoa ez da bat eta bakarra, eredu politiko ezberdinak garatu baitira bere oinarriak euskarri izanik. Txinakoa zer den zehaztea ez da erraza, are gutxiago lehia honetan kokatzea, bien alderdi onenak edo txarrenak bildu dituelako, nahaste zehatz ezina sortuz. Orain dela 32 urte Berlingo hesia pasabide bihurtu zenean, baten batzuek historiaren amaiera aldarrikatu zuten, 5.000 urtetan zehar bizi eta idatzitakoa haizeak eraman balu bezala. Laster ohartu ginen historiak ez duela etenik, borroka eta enfrentamendua gizakiok gure baitan daramagula, eta beti dugula etsairen bat edo arerioren bat, eta bila ez bagoaz beraiek datozkigula etxera.
Eta orain, hotza deitu genuen gerra hartan garaile bihurtu ginenok, bakarrik gaude, eta ohartu gara gaitza ez dagoela kanpoan, barrua usteltzeko arriskuan jarri dugula ustez hobea zen bidea jorratuz. Garaile atera zen sistemaren eskutik, gizateriak naturaren baliabideak xahutu ditu, eskura duguna agorrezina bailitzan, itxuraz ohartu gabe ura kendu ezkero arraia ito egiten dela.
Eraiki dugun antolaketa erak, etengabeko kontsumoa eskatzen du, hori baita garapenaren muina. Baina jokaera honen alde morala kontutan hartu gabe ere, ezinbestekoa duguna desegiten ari gara, bizia eta elikagaiak sortzen dituztenak erretzen eta uste baino abiada handiagoan amildegira gerturatzen. Eta hau egiten dugu ez dugulako benetan sinisten horrelako zerbait gerta litekeenik. Espero dugu azken orduan mirari salbatzaileak zurrunbilo ero honetatik aterako gaituela, baina dakitenek diote ezetz, egin beharrekoa mingarria dela, epe luzekoa eta gure egunerokoa baldintzatuko duela. Eta berandu gabiltzala.
Zure interesekoa izan daiteke
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.