Ez tabakorik, ez animalien kontrako bortxakeriarik, ez AAk garaturiko irudirik
Gero eta luzeagoak, gero eta garrantzitsuagoak, gero eta mamitsuagoak, gero eta esanguratsuagoak, gero eta aldarrikapen sutsuagoz kargaturik ari dira agertzen pantailan pelikulen bukaerako kreditu tituluak.
Denbora franko bada, soinu banda amaitzen ari zela eta argia piztear, Estatu Batuetako Animalien Aldeko Elkarteak zin egiten zuen, bere zigilu ofizialez baieztatuz: pelikula honetan animalia batek ere (gizakiak ez dira kontuan hartzen), piztia batek ere, munstro benetako batek ere ez zituen, ez ditu, tratu txarrak jasan, nozitu, pairatu.
Ikusleak aterantz zihoazelarik, beste esaera batek ematen zien atentzioa, Estatu Batuetako Tabakoaren Kontrako erakundeak pelikulan inork ez zuela (duela) zigarretarik erre eta zigarretarik ez zela (dela) ikusi pantailan ziurtatzen zuen letra txiki-handitan.
Oraingo mundu, mende, milurteko kasik berrian beste mota bateko oharrak azaltzen dira pantailan, gogor eta gogoz aldarrikatuz film horretako irudi bat ere ez dela Adimen Artifizialaren bidez sortua izan. Horixe azken-aurreko berrikuntza amaierako tituluetan. Azken-hirugarrena, berriz, intimitate-koordinatzailearena izan zen.
Intimitate-koordinatzailea!!!?? Bai, Euskal film labur askotan ere agerian, begi-bistan geratzen den ofizio, lanpostu, eginbehar gaurko-gaurkoa, Me Too borrokak, zinema munduan izandako hamaika eskandalu sexualek eta emakumezko aktoreen kezkak eraginiko erantzukizun handiko lana; eginkizun moderno horren ardura hartuko duenak arreta handiz kontrolatu beharko du aktoreen erosotasuna, lasaitasuna, gidoiak, planifikazioak, eszenaratzeak muturreraino eramandako plano edo sekuentzietan. Ez bakarrik sexu kontuetan. Baita , kasurako, gore generoko filmetan gertatzen diren (gezurrezko) sarraskiak, triskantza faltsuak islatzen dituzten horietan ere. Pertsonaiak berak, bere egoerak, istorioari dagokiola, antzezlearen buru-osasuna kolokan jartzen dutenetan ere bai.
Eta ez pentsa, nahiz eta emakumeak izan exijentzia hori mahai gainean jarri zutenak, gizonezkoak ere babesten ditu intimacy coordinator izeneko profesionalak. Har ezazue etsenplu, hain ausarta, hain homoerotikoa, hain alkoholez, sexuz, drogaz eta herioz gainezka den Guadagninoren Queer hori, Mexikoko sargoriak harrapaturiko drama hezea non emakumerik ez dagoen, non Daniel Craigek eta Drew Staarkeyek filmaren zama osoa sostengatzen duten. Bertan lanean eta bertako kreditu titulutan aipatua, Luisa Lazzaro. Lanpostua berri samarra bada ere, beste bi ekoizpen sekulakotan da parte hartua Luisa, Ferrarin eta Parthenopen.
Bada, egun, aktore makina bat, sinatzen dituen kontratuetan intimitate eragilearen presentzia exijitzen duena. Hain da inportantea lan hori ze kasu askotan pertsona bakar baten ardura ez den. Kreditu tituluei erreparatuz gero, sarri aurkituko duzue intimitate-ekoizlerik ere, intimitate-koordinatzaileak behar duenaz arduratzen dena, alegia.
Askoz berriagoa da film honek ez du Adimen Artifizialak garaturiko irudirik aldarrikatzen duen, ziurtatzen duen, testu motz hori, baina behin baino gehiagotan irakurri izan dugu azkenaldi honetan pantailan. Hemen urguilu puntu bat da nabarmen –nabarmena, pelikula hori gizakiok amestu eta gizakiok sortu dugu adierazi nahi digute egileek, nik uste. Bestalde, informazio nahitaezkoa da guretzat, ikusleontzat. Ez dut nik kasik ezer Adimen Artfizialak sorturiko zinema pusken kontra ( badira horien gaineko kongresuak, mintegiak, zinemaldiak, eztabaida-lekuak) baina jakitun nahi dugu izan. Noiz da pelikula gu bezalako gizon-emakumezkoek egina eta noiz guk, gizatiarrok, elikaturiko AAk?
Askotan idatzi dizuedana, informazio adierazgarria oso dakarte kreditu tituluek, izan gaitezen erne, adi. Sarri (benetan diotsuet) pelikula bera bezain dastagarri eta harrigarriak dira.
Zure interesekoa izan daiteke
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.
Amikuzeko libertimenduarekin, inauteri giroan murgildu da Nafarroa Beherea
Libertimenduek Donapauleko plaza hartu dute musika, dantza, bertsoa eta antzerkien eskutik. Martxoaren 14ra bitartean, beste hainbat emanaldiz gozatzeko aukera egongo da herriko sorkuntzekin.
Jone San Martinek "sORDA" ikuskizuna sortu du, gortasunaren inguruan
Dantza garaikidearen eta soinuaren zein isiltasunaren arteko elkarrizketa eskaintzen du dantzari donostiarrak ikuskizun berrian.
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.
Atletico San Sebastian danborradak Jose Ramon Soroiz omendu du
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Labayruk bizkaieraren gramatika sareratu du
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.