Quiron Gipuzkoak eta Blun Planetek alzheimerra diagnostikatzeko 'app'-a sortu dute
Alzheimerraren diagnostiko goiztiarra errazte aldera, telefono mugikorretarako aplikazio bat garatu dute Quiron Salud-Policlinica Gipuzkoak eta Bunt Planet teknologia enpresa donostiarrak. 'Alzheimerraren Semaforoa' proiektuak helburu du edozein pertsonak, "modu errazean eta minutu gutxitan", gaixotasun hori pairatzeko arriskua duen edo ez jakitea.
Quiron Salud-Policlinica Gipuzkoan Parkinson eta Alzheimer Terapia Aurreratuen Programaren zuzendari den Gurutz Linazasorok eta Raul Jimeno Blun Planet enpresako ingeniariak aurkeztu dute aplikazioa, Donostian emandako prentsaurrekoan. Bertan, 'app' horrek semaforo baten funtzionamendu bera daukala azaldu dute: kolore berdea, horia eta gorria erabiltzen ditu. Horrekin, etorkizunean aipatu gaixotasuna izateko arriskurik duen ala ez jakin dezake erabiltzaileak.
Ildo horretan, Linazasorok nabarmendu du alzheimerra saihesteko garrantzitsua dela "bizimodu osasungarria" eramatea, baita tentsio arteriala neurtzea, tabakorik eta alkoholik ez kontsumitzea, dieta osasuntsua egitea eta kirola praktikatzea ere.
Halaber, "bakardadea, obesitatea eta kolesterola ekiditea" gomendatu du, alzheimerraren jatorrian parte hartu dezaketen faktoreak direla iritzita. Horrekin lotuta eta irailaren 21ean Alzheimerraren Nazioarteko Eguna denez, Gipuzkoako Poliklinikan, Donostian, hitzaldia emango du egun horretan Linazasoro neurologoak.
Munduan 47 milioi lagunek pairatzen dute alzheimerra, eta lau segundotik behin kasu berri bat diagnostikatzen dute. Gainera, aurreikusitakoaren arabera, 2040an 100 milioi pertsonak pairatuko dute. Urtean 25.000 euroko kostua dauka gaitzak gaixo dagoen pertsona bakoitzeko, eta 2015ean, mundu mailan, 818 bilioi dolarreko gastua ekarri zuen alzheimerrak, hots, barne-produktu gordinaren % 1.
"Horrekin esan nahi dugu, AEBn soilik, trilioi bat dolarrek gastua ekarriko lukeela gaixotasunak 2050erako", azpimarratu du. Gipuzkoan, gaur-gaurkoz, 10.000 lagunek dute gaitza.
Zure interesekoa izan daiteke
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.
Ekain Perrino: "Gorroto-delitua dela onartu da, baina 2 urteko espetxe zigorra ez da ezer"
Justiziak Ekain Perrinok 2021ean Basaurin jasandako eraso homofoboaren egile gehienak zigortu ditu. Hamaika egileetatik hamarrek bi urteko espetxe zigorra jaso dute, osotasun moralaren aurkako delituagatik; hamaikagarrenari, berriz, 14 hilabeteko kartzela zigorra eta zortzi hilabeteko isuna ezarri diote. Perrino pozik agertu da gorroto-delitua onartu duelako epaileak, 2 urteko espetxealdia ez dela nahikoa adierazi du.
Mugikorreko NANa, indarrean: Zertarako balio du eta zertarako ez?
MiDNI aplikazioari esker, dagoeneko aurrez aurre identifika zaitezke telefonoarekin. Hala ere, ez du dokumentu fisikoa ordezkatuko kasu guztietan, nazioarteko bidaietan edo zenbait gestio egiterakoan adibidez.
Bederatzi urteko mutiko bilbotar bat hil da Medina de Pomarren izandako auto-istripu batean
Sei urteko beste adingabe bat eta bi heldu larri zauritu dira istripuan, Gaztela eta Leongo Gobernuko larrialdietarako zerbitzuak jakitera eman duenez. Horietako bi Gurutzetako Unibertsitate Ospitalera eraman dituzte.
Ekainek eta bere familiak uste dute "oso eskasa" dela erasotzaileei ezarritako bi urteko espetxe-zigorra
Silvia Gomezek, 2021eko ekainaren 6ko goizaldean Basaurin eraso bortitza jasan zuen Ekain Perrinoren amak, uste du erasotzaileen aurkako epaia "ez dela nahikoa", eta ez dute baztertzen helegitea aurkeztea. Justiziak bi urteko kartzela-zigorra ezarri die 11 akusatuetako 10i.
Poliziak lehergailurik ez zuen maleta bat detonatu du Nafarroako Justizia Jauregian
Eztanda egitean, ikusi dute ez zela objektu arriskutsua, eta normaltasuna berreskuratu da inguruan. Ez dakite nola iritsi den objektua bertara.
Petrolio-konpainiek egunean 81 milioi euro gehiago irabazten dituzte Europar Batasunean gerra hasi zenetik, Greenpeaceren arabera
GKEak eskatu du konpainia horien aparteko irabazien gainean zergak ezartzeko, trantsizio energetikoa finantzatzeko eta kutsatzaile handiak zergapetzeko.
Ekain Perrinoren erasotzaile ia guztiei 2 urteko kartzela zigorra ezarri diete, gorroto-delituagatik
Eraso homofoboaren hamaika egileetatik hamarri 2 urteko espetxe-zigorra ezarri diete, eta hamaikagarrenari, 14 hilabetekoa. Denei 500 metroko urruntze agindua eta isunak ere ezarri dizkiete. Ekain Perrinori eraso bortitza egin zioten, 2021eko ekainean, Basaurin.