Ur lurruna atzeman dute bizitzarako egokia izan daitekeen exoplaneta baten atmosferan
Zientzialari talde batek lehen aldiz ur lurruna atzeman du Lurraren tamainako exoplaneta baten atmosferan, eta horrek bizitzarako egokia izateko “orain arteko hautagairik onena” bihurtzen du, Nature Astronomy aldizkariak asteazkenean argitaratutako ikerketa baten arabera.
Lurrarekin alderatuta, K2-18b exoplanetak zortzi aldiz masa handiagoa dauka, eta bere tamaina bi aldiz handiagoa da. 2015ean aurkitu zuten, eta atmosfera zabala duen planeta harritsua izan daiteke, edo bere barnean ur kopuru handia duen planeta izoztu bat.
Zehazki, Angelos Tsiaras buru duen University College Londoneko talde batek aztertu du K2-18b exoplaneta, espazioan dagoen Hubble teleskopioak lortutako datuak oinarri hartuta.
Zientzialariek igarotze-espektroskopia gisa ezagutzen den teknika erabili dute. Izan ere, horren bidez, planeta bere izarraren aurretik igarotzen denean atmosferaren bidez iragazten den argia aztertu daiteke, eta horrek aukera ematen du bidean utzitako elementu kimikoak aztertzeko.
Sistema horrekin, K2-18b planetaren atmosferan ur lurruna dagoela frogatu ahal izateko ebidentzia sendoak aurkitu dituzte ikertzaileek. Halaber, atmosferan hidrogeno kopuru handia egon daitekeela iradoki dute.
“Eguzki-sistematik kanpo ura edukitzeko tenperatura egokia, atmosfera bat eta ura dituen planeta bakarra da hau, oraingoz ez dugu besterik aurkitu. Horrenbestez, bizitzarako egokia izateko orain arteko hautagairik onena da”, adierazi du Tsiarasek ikerketaren nondik norakoak azaltzeko asmoz egindako agerraldi batean.
Hala, gasen konposizio zehatza oraindik zehazterik izan ez duten arren, ikertzaileen ustez planeta horren atmosferaren erdia inguru ura izan liteke.
Aztertutako exoplaneta honek Lurretik 110 argi-urteko distantziara dagoen izar nano gorri baten inguruan orbitatzen du, Leo konstelazioan.
Izarraren aktibitate-maila altua denez, planeta horretan gurean baino erradiazio gehiago egon daitekeela uste dute zientzialariek. Gauzak horrela, bizitzarako egokia izan arren, ingurumena konplexuagoa izan liteke.
Testuinguru horretan, datozen urteetan merkaturatuko dituzten teleskopio espazial berriekin honakoa bezalako planeta txikiak xehetasun handiagoz aztertzeko gai izatea espero dute ikertzaileek.
"Datozen bi hamarkadetan hau bezalako ‘superlur’ berri asko aurkitzea espero dugu, beraz, litekeena da bizigarriak izan daitezkeen beste planeta askoren lehen aurkikuntza izatea", adierazi du Ingo Waldmann ikerketa honetako kideak.
Zure interesekoa izan daiteke
Zaldi-probek beteko dute idi-proben lekua Abadiñoko San Blas egunean
Erroskilla eta eztarria babesteko lokarriekin batera, idi-probek leku berezia izan ohi dute San Blasetan, baina, aurtengoan, egitarauan moldaketak egin behar izan ditu Udalak, dermatosiaren ondorioz.
Dermatosi Nodular Kutsakorraren aurkako neurriak eguneratu ditu Jaurlaritzak
Behi-aziendak egotea debekatuta egongo da azoka eta erakustaldietan, baina aldundiek salbuespenez baimendu ahal izango dute ustiategi bereko behiak egotea, zenbait baldintza beteta. Neurri horrek, ate joka diren inauterietako bigantxen ikuskizunak eta sokamuturrak egitea ahabildetuko dezake.
Onddoekin egindako ontziak errealitate izan daitezke etorkizunean
Gueñesko Basque Biodesing Centerren urteak daramatzate mizelioa ikertzen. Onddoetatik datorren materiala da, urarekiko erresistentea eta biodegradagarria, eta etorkizunean plastikoa edo kartoiak ordeztu ditzake ontziak egiteko.
Iraungitako dosiarekin txertatutako haurtxo baten amak salatu du "segurtasunik eza" ematen diola egoera horrek
Iraungitako Hexabalente txertoaren dosi bat jaso zuen haurtxo baten amak deitoratu du egoera horrek "segurtasunik eza" eragiten diola, beti pentsatu izan baitu Osakidetzak dena ondo egiten duela. Barkamena eskatu diotela eta adingabeari txertoa berriro jartzeko hitzordua eman diotela ziurtatu du.
Adi Bilbo inguruko errepideetan, seik izena aldatu dute eta, A-8a barne
Gidariek eta nabigatzaileek izen berriekin ohitu beharko dute orain. Garai bateko Hegoaldeko saihesbideak BI-10 izena hartuko du, eta Txorierriko igarobidea BI-30 izango da aurrerantzean.
Osakidetzak asteon bukatuko du iraungitako dosia jaso zutenen birtxertaketa
Hexabalentearen kasuan, gaizki txertatutako 30 lagunetatik gehienek jaso dute dosia, eta bestela, gaur-biharretan izango dute. Tetrabalente eta hirukoitz birikoari dagokionez, asteon amaituko dutelakoan dago Osakidetza.
Tolosako inauterietan bigantxak izango dira azkenean
Gipuzkoako Aldundiak behin-behinean baimendu ditu inauterietan bigantxekin egiten diren ekitaldiak eta sokamuturra. Abenduan, Frantzian dermatosi nodular kasuek gora egin zutelako erabaki zuten Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak abelburuen joan-etorriak mugatzea eta behi erakusketak, idi probak eta sokamuturra debekatu zituen, agindu bidez.
Iaz 80 pertsonak jaso zuten eutanasia EAEn, aurreko urtean baino % 62k gehiagok
Eutanasia eskaerak 120 izan ziren, eta aurreko urtean, 74.
EAEko ikastetxeetan aurrematrikula egiteko gida
Gaurtik otsailaren 13ra arte egin ahal izango da aurrematrikula online zein aurrez aurre, eta hemen jaso dugu jakin beharreko informazio guztia.
EH Bilduk iraungitako txertoen inguruan egindako ohartarazpena "sobera" zegoen, Osasun Sailaren ustez
Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak ETB1eko "Egun On" saioan azaldu duenez, familiei "mezu argi bat" helarazi nahi zieten, eta, horretarako, txostenak eskatu zituzten. Horien zain zeudenean egin zuen EH Bilduk eman zuen auziaren berri. "10 egun lehenagotik baldin bazekiten, zergatik ez zuten ezer egin? Kasu honetan guk bagenekien, baina zer gertatuko litzateke jakin izan ez bagenu?", galdetu du.