Koronabirusa dutenen birikiek ez dute izaten ehuneko 50eko fibrosia lehen sintomekin
WhatsApp bidez asko zabaldu den eta oraindik zirkulatzen duen bideo baten Manuel Elkin Patarroyo immunologoak dioenez, koronabirusaren infekzioko lehen sintomak azaltzen direnean "birikiek ehuneko 50eko fibrosia izan dezakete, eta jada beranduegi da". Bulo bat da. Gainera, Rodolfo Llinas neurozientifikoak egindako bideo moduan zabaldu zen.
"Hamar segundo eztul egin gabe iraun baditzakezu eragozpenik izan gabe, esan nahi du birikietan ez duzula fibrosirik, eta, ondorioz, ez zaudela infektatuta", baieztatzen du Patarroyok. Immunologo kolonbiarrak gaineratzen duenez, "15 minuturo ur zurrupadak edateak" kutsatua izatetik babesten zaituela, ustez, likidoaren eraginez birusa gure urdailera lehenago iristea ahalbidetu, eta azidoak birusa hilko baitu. Adierazi dugunez, bulo bat da. 'Maldito Bulo'k guzti hau ezeztatu ahal izan du. Webgune honek, koronabirusaren inguruan sortutako buloak eta albiste faltsuak detektatzen ditu, eta egun hauetan EiTBrekin harremanetan dabil 'fake' albisteak gelditzeko helburuarekin, aldi berean VOST Euskadi Boluntario Digitalen Elkartearen laguntza jasotzen dugularik.
Hainbat erabiltzaile gurekin kontaktuan jarri dira 600900454 zenbakian, EiTBk koronabuloak gelditzeko duen ekimenaren WhatsAppean, informmazio hau egiazkoa den galdetuz.
'Maldito Bulo'k Manuel Elkin Patarroyori deitu dio jakiteko bera den WhatsApp bidez zabaldu den bideoaren egilea, baina ez dute erantzunik jaso. Bestalde, Rodolfo Llinasek, hauxe adierazi dio 'El Espectador' egunkariari: "Honek guztiak ez du zerikusirik nirekin". Llinasen erantzuna jaso dute baita, International Fact Checking Networkeko kideak diren Colombia Checkeko egiaztatzaileek.
Ez du fibrosia garatzeko denbora ematen, adituen aburuz
Tarik Jasarevic Munduko Osasun Elkarteko bozeramaileak AFP Factuali azalpen hau eman dio: "Arnasari eustearen teknika COVID-19 koronabirusa antzemateko baliagarria esaten duen ebidentziarik ez dago, ezta ura edatea birusa hiltzeko eraginkorra denik". Eztul egin gabe 10 segundo eusteari buruz Munduko Osasun Elkarteak esan du, aholku hauek eraginkorrak direla frogatzen duen ebidentziarik ez dagoela.
Bestalde, adituek diote ez dela egia kutsatuta dagoen pertsona baten lehen sintomekin batera birikiek ehuneko 50eko fibrosia izan dezaketela, bideoan esaten den moduan, COVID-19aren kutsakortasuna handia eta bizkorra baita, eta ez baitu fibrosia garatzeko denborarik ematen.
Jose Ignacio Peis Prebentziozko Jardueren eta Lehen Arretako Osasun Publikoko Espainiako Elkarteko (SEMERGEN) koordinatzaileak Maldita.es webguneari azaldu dio, koronabirusak ez duela birikietako fibrosia sortzen, fibrosia COVID-19arekin zerikusirik ez duen beste patologia bat delako.
AFP Factualek Fernando De La Hoz Bogotako Unibertsitate Nazionaleko maisu eta epidemiologoak dioena biltzen du: Fibrosia birikietako gaixotasun bat da. Urteetan zehar kutsakorrak diren jarduera industrialetatik datozen substantzia kaltegarriekiko esposizioaren eraginez sor daitekeena. Koronabirusa oso azkar kutsatzen da, eta ez du denbora ematen gaixoetan fibrosia garatzeko. Hori ba, pneumonia bat garatu dezake".
15 minutuero ura edateak ez du kutsakortasuna murrizten
WhatsApp bidez zabaldu den bideoan esaten da "15 minuturo ura zurrupatzeak" koronabirusagatik kutsatua izatetik babesten zaituela. Peisek azaltzen duenez, "likidoak edateak ez du zerikusirik infekzioarekin". Munduko Osasun Elkarteak ez du bere gomendioen edo aholkuen barnean, ezta Espainiako Osasun Ministerioak ere. "Balora daitekeen arrazonamendurik gabeko bulo bat da, sinesgarritasunik ez duena", gaineratu du Jose Ignacio Peisek.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakume bat oso larri zauritu da N-121 errepidean, Bardean, auto batek eta kamioi batek elkar jota
Talkaren ondorioz, kamioia erabat erre da, baina gidaria ibilgailutik atera ahal izan da eta onik atera da. Autoko gidaria, aldiz, 32 urteko Tuterako bizilaguna, autoan harrapatuta geratu da eta suhiltzaileek askatu behar izan dute, 112-SOS-Nafarroak jakinarazi duenez.
Leonardo borraskak gutxienez 7 zauritu, desagertutako emakume bat, Grazaleman (Cadiz) husteak eta gainezka egindako ibaiak utzi ditu
Pasa den astelehenean Leonardo borraska Andaluziara iritsi zenetik, larrialdi zerbitzuek 2.231 intzidentzia baino gehiago kudeatu dituzte, eta Malagako Sayalonga udalerrian ibaira erori zen emakumearen bila jarraitzen dute. Egoera larriena Cadizen gertatzen ari da.
EHE-ko lau ekintzaile Baionako auzitegitik bota dituzte, euskaraz deklaratzen saiatzeagatik
Eraikin ofizial batean “Euskaraz bizi nahi dugu” leloa margotzeagatik auzipetuta daude lau lagunak eta gaur, epaiketan, euskaraz deklaratzeko eskubidea ukatu zaie, epaiketa bera “euskaldunok jasan behar ditugun eskubide urraketen beste adibide argi bat” bilakatu delarik, EHEren hitzetan.
Grazalema ur-jauziz inguratuta erakusten dute airetik hartutako irudi ikusgarriek
Azken orduotako euriteen ondorioz, metro karratuko 700 litro ur pilatu da Grazaleman (Cadiz). Guardia Zibilak airetik hartutako bideo honetan, herri oso bat ur-jauziz inguratuta ikus daiteke. Agintariek herria husteko agindua eman dute —1.500 herritar inguru—, badaezpada, uholdeek eragin ditzaketen kalteak direla eta.
Dei komertzialek 9 digituko zenbakiak erabiliko dituzte 400 aurrizkiarekin
Gainera, bezeroaren arretarako deiak soilik horretarako berariaz esleitutako zenbaki laburretatik, doako tarteetatik (800 eta 900) edo zenbaki geografikoetatik egin ahal izango dira.
Grazalematik alde egiteko agindua eman dute: Ura entxufeetatik eta etxeak ibai bihurtuta Leonardo borraskaren eraginez
Leonardo borraskak Andaluzia kolpatzen jarraitzen du, eta eguraldi iragarpenaren arabera, giro ezegonkorrak segida izango du asteburuan ere. Izan ere, Grazalemako etxebizitza askotan ura entxufeetatik atera da.
Hainbat kilometroko auto-ilarak Avanzadan, Leioa parean, hainbat ibilgailuk talka egin ostean
Trafiko-istripu batek zirkulazio-arazo handiak eragin ditu BI-637 errepidean, Avanzada tartean, Leioa parean, Erandiorako bidean.
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".