Ez dituzte kontuak pirateatzen egun on esateko bidaltzen diren irudien bitartez
Txinako pirata informatikoak ez dira erabiltzaileen kontu pertsonalak bahitzen ari, egun on edo gabon agurrak bidaltzeko balio duten irudiak edo bideoak baliatuta. Aldiro bueltatzen den bulo zahar bat da, hainbat hizkuntzatan aurki daitekeena.
Azken egunotan WhatsApp bidez hedatu den mezu baten arabera, "400 milioi kontu baino gehiago pirateatu" dituzte "egun on, gau on, aste zoriontsua izan dezazula..." adierazteko asmoz erabiltzaileek elkarri bidaltzen dizkieten irudien eta bideoen bitartez. Mezuaren esanetan, "Txinako pirata informatikoek" mota horretako fitxategiak darabiltzate "gailuetatik informazio pertsonala lapurtzeko".
Zenbait erabiltzaile #Koronabuloak ekimenarekin jarri dira harremanetan 600 900 454 zenbakiaren bitartez, mezu horretan esandakoez larrituta. Koronabirusaren inguruan sortzen diren albiste faltsuei aurre egiteko asmoz EiTBk martxan jarritako telefonoa da.
Honako hau da WhatsApp bidez iristen den mezu osoa:
Egun on mezuei buruzko buloaren irudia. Argazkia: EiTB
COVID-19ari buruzko albiste faltsuei aurre egiteko egitasmoan, Euskal Irrati Telebistak Maldita.es webgunearen laguntza ere badu, besteak beste, eta ekimen horrek dagoeneko ezeztatu ditu aipatu mezuan esandakoak, Maldito Bulo atalaren barruan.
Hartara, urtebeteren buruan itzuli den albiste faltsu baten aurrean gaude; izan ere, Maldito Bulo ekimenak 2019ko maiatzaren 7an plazaratu zuen lehendabizikoz mezu horri buruzko aurreneko ezeztatzea, Guardia Zibilaren Delitu Teknologikoen Unitatetik jasotako informazioetan oinarrituta, orduko txio honetan ikus daitekeenez:
Haatik, esku artean dugun mezua are zaharragoa da, Erdialdeko Amerikako zenbait hedabide digitalek mezu horren berri eman baitzuten dagoeneko 2018an, hura gezurtatzeko asmoz. Hala egin zuen, esaterako, Costa Ricako La Nación egunkariak, 2018ko abuztuaren 3ko bertsio digitalean irakur daitekeen albiste baten bidez. Orduko hartan, mezuaren edukia aldatuta zegoen zertxobait, Txinako ustezko gaizkileek lapurtutakoa dirua baitzen eta ez datu pertsonalak: "400 milioi baino gehiago", hain justu ere, "hainbat bankutako bezeroei kendutakoak". Egun batzuk geroago, urte bereko abuztuaren 30ean, Verificado mexikar egiaztapen-komunikabidea izan zen WhatsAppeko katearen egiazkotasuna ezeztatu zuena.
Bulo bera beste hizkuntza batzuetan
Gaztelania ez da bulo honen adibideak dituen hizkuntza bakarra, kate berari buruzko aipamenak beste hizkuntza batzuetan ere badirelako, besteak beste, ingelesez edo portugesez. Azken hori 2017ko urrian agertutako albiste bati dagokio, eta hala jasotzen du Newtral egiaztapen-komunikabideak, Maldita.es-ekin batera Nazioarteko Datu Egiaztatzaileen Sarearen (International Fact-Checking Network) parte denak.
Halaber, hedabide horretan bertan, Espainiako Zibersegurtasunerako Institutu Nazionaleko (INCIBE) bozeramaile batek azaldu du mezu horrek buloa izateko ezaugarri guztiak betetzen dituela: "inpertsonala" delako, "txarto idatzia" dagoelako eta "larritasuna eragin" nahi duelako. Ondorioz, kasurik ez egitea eta mezua ezabatzea da adituak emandako gomendioa.
Euskal Irrati Telebista Maldita.es atariarekin, VOST Euskadirekin eta Eva Caballerok Radio Euskadin duen La Mecanica del Caracol dibulgazio-saioko komunitate zientifikoarekin ari da elkarlanean, koronabirusaren inguruan azaltzen diren albiste faltsu eta zurrumurruei aurre egiteko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Hilda topatu dute Arredondon, Kantabrian, desagertutako mendizale bilbotarra
Goizeko lehen orduan aurkitu dute haren ibilgailua, eta, horri esker, mendizalea inguru horretan zebilela baieztatu, eta bilaketa-eremua mugatu dute.
Iruñea kolorez eta euskararen aldeko aldarrikapenez bete du Korrikak
Milaka lagun korrika ibili dira Nafarroako hiriburuko kale eta auzoetan barrena, euskararen aldeko festa jendetsu bihurtuta. Adin guztietako pertsonak bildu dira Iruñean, indarrak hartu ondoren, kaleak energiaz, emozioz eta konpromisoz betez.
Albaceteko zale batekin eztabaidatu ostean hil den Racingeko zale baten heriotza ikertzen ari dira
Ikerketaren gertuko iturriek baieztatu dutenez, gertakariaren jatorria ez dago futbolarekin lotuta, ezta bi taldeetako jarraitzaileen arteko borrokaldi antolatu batekin ere.
EITBk Korrikaren lekukoa eraman du Iruñean
Euskararen aldeko lasterketak EITBren babesa jaso du aurten ere. 24. Korrikaren 763. kilometroa korritu du EITBk, Iruñean, Sadar kalean. Arnaitz Fernandez ("Eguraldia") eta Amaiur Elizari ("Navarra Hoy") aurkezleek eta Iruñeko egoitzako lankideek eraman dute lekukoa Nafarroako hiriburuan.
Arrazakeriaren aurkako 29. martxak etorkinen erroldatzeko eskubidearen alde egin du
500 bat lagunek hartu dute parte gaur Pasaia eta Donostia arteko manifestazioan. SOS Arrazakeriak Arrazakeriaren eta Xenofobiaren aurka antolatutako XXIX. Martxan, etorkinek erroldatzeko eskubidea dutela aldarrikatu dute.
El Bocal kostaldeko pasabidean hildakoak gogoratzeko eta justizia eskatzeko protesta egin dute Santanderren
El Bocaleko pasabidean izandako ezbeharrean hildako sei gazteak gogoratzeko eta justizia eskatzeko protesta egin dute ehunka pertsonak eta kolektibok Santanderren. "Egiaren eta biktimen duintasunaren alde" lelopean, hirigunea zeharkatu dute udaletxeraino, eta bertan manifestu bat irakurri dute haien omenez.
Gizon bat atxilotu dute Bilboko Zorrotza auzoan, bi edukiontzi erretzea egotzita, eta beste zortzi erre ote dituen ikertzen ari dira
Atxilotuak bi edukiontzi erre dituela aitortu du. Sua bizkortzeko asmoz manipulatutako metxero bat zeraman aldean atxilotu dutenean.
Angulen legez kanpoko trafikoaren aurkako operazioa 10 atxiloturekin eta 400 kilo atzemanda amaitu da
Guardia Zibilak eta Jendarmeriak elkarlanean egindako operazioan, Gipuzkoan eta Iparraldean aritzen zen talde bat desegin dute.
Bartzelonan, Madrilen eta Berlinen ere Korrika!
Korrikak ez duela mugarik erakutsi du berriz ere. Larunbat honetan ehunka lagun bildu dira Bartzelonan, Madrilen eta Berlinen euskararen alde korrika egiteko. Tradizio bihurtzen ari da Euskal Herritik kanpo ere korrika egitea eta auten 50 hiri handitan antolatu dute hitzordua. Ikusmin handia eragin dute inguruan zebiltzan herritarren eta turisten artean.
Ehun bat polizia atxilotu edo ikertu dituzte Espainian azken bost urteetan, narkotrafikoarekin lotura izateagatik
EH Bilduk egindako galdera bati erantzunez, Espainiako Gobernuak jakinarazi du 106 agente atxilotu edo ikertu dituztela 2021eaz geroztik, baina ez du zehaztu zein polizia zerbitzutakoa den ikertutako edo atxilotutako pertsona bakoitza.