Artizarrean bizia egon litekeela dio ikerketa batek
Fosfanoa izeneko gasa detektatu dute Artizarreko atmosferan eta planeta horretan bizia egon litekeela edo noizbait bizia izan zela ondorioztatu dute, Nature Astronomy aldizkariak gaur argitaratu duenez.
Aurkikuntza Cardiffeko Unibertsitateko ikerlari talde batek egin du. Gas hori badago, Artizarrean "prozesu fotokimikoak eta geokimikoak egitea posible" dela adierazi dute, "horrek ezinbestean bizitza mikrobianoa egotea suposatzen ez badu ere".
Zientzialariak hainbat behaketa egin zituzten 2017an eta 2019an Txileko Atacama basamortutik, James Clerk Maswell teleskopioa eta Milimetro/Azpi-milimetro Teleskopio Handia erabilita.
Bizitza estralurtarra topatzeko bidean ate berri bat ireki du aurkikuntza honek. "Artizarreko atmosferan aurkitu duguna gas fosfanoa dela uste dugu. Lurraren antzera, Artizarra ere planeta arrokatsua da. Fosfanoa gas arraroa da eta bizidunen ondorioz sortzen da", azaldu du Emily Drabek-Maunder astronomoak.
Lurrean, fosfanoa gizakiaren jarduerak eragiten du –industriak, adibidez-, baina mikroorganismoek ere sor dezakete. Horregatik uste dute bizia egon litekeela Venusen.
Ikerketaren arabera, planeta horren azaleko baldintzak "oso gogorrak" dira, baina atmosferan, 53 eta 62 kilometroko altueran, giroa epelagoa da. Edonola ere, “laionen osagaiak oso azidoak dira, fosfanoa azkar desagertuko litzateke baldintza horietan”, erantsi dute.
Jane Greaves irakasleak zuzendu du ikerketa eta zehaztu du fosfanoaren jatorria zein den oraindik ez dutela argitu. "Behaketa gehiago egin behar ditugu eta Artizarrean topatutako fosfanoa nola sortu den jakiteko", erantsi du.
William Brains irakasleak azpimarratu du "zuhurtziaz" jokatu nahi dutela. "Guk ez dugu esan Artizarrean bizitza badagoela. Esaten duguna da ezezaguna den zerbait topatu dugula eta bizia izan litekeela", nabarmendu du.
Komunitate zientifikoak euforiaz eta eszeptizismoz hartu du iragarpena. Aurkikuntza egin duten ikertzaileak pozik eta itxaropentsu agertu dira, baina aitortu dute oker egon daitezkeela.
"Beti ibili naiz unibertsoan bizia egon daitekeen ikertzen eta aukera hori existitzen dela egiaztatzeko aukera izan dezakegu orain. Edonola ere, oker egon gaitezke. Gure ikerketa zabalik dago inork ekarpenik egin nahi badu", adierazi du Greavesek.
Zure interesekoa izan daiteke
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.
Bideo bat zabaldu dute Iker Aranari foam bala batekin tiro egiteagatik ikertutako ertzainaren bertsioa gezurtatzeko
Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.
Osasunbideako langile bati zortzi urteko espetxe zigorra ezarri diote, alabaren eta biloben datu klinikoak baimenik gabe ikusteagatik
Ama-alaben arteko harremanak hautsita zeuden aspalditik, eta emakumea bere lanbideaz baliatzen zen konfidentzialak diren datuak ikusteko, delitu dena. Altsasuko osasun zentroan administrari laguntzaile zela 1.300 aldiz baino gehiagotan sartu zen senitartekoen datu klinikoak ikustera.
Amaia, bularreko minbizia duen pazientea: "Orain hemen nago, baina oso gogorra izan da eta indarra erakusten saiatu naiz"
Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.
Nafarroako Gobernuak esan du "protokoloaren arabera" jokatu duela tutoretzapeko zentro batean adingabe bati ustez egindako sexu-erasoaren inguruan
Javier Remirez bozeramaileak "agente, komunikabide eta alderdi politiko guztiei erantzukizuna" eskatu die, "adingabeen babesgabetasun-egoerak sortzen dituzten informazio zehazgabeei bide ez emateko". Ildo horretan, "eskuin muturrak" egoera aprobetxatu nahi duela gaitzetsi du, "adingabe jakin batzuk jatorriaren edo nazionalitatearen arabera estigmatizatzen dituen diskurtso faltsu bat markatzeko".
Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.