Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte
Astronomoek Esne Bidearen erdigunetik ateratzen diren irrati seinale ezohikoak hauteman dituzte. "Astrophysical Journal" aldizkari espezializatuak astearte honetan argitaratu duen artikulu baten arabera, irrati-uhinak ez datoz bat gaur egun irrati-iturri aldakorrez ezagutzen diren ezein patroirekin, eta izar-objektu mota berri bat izan daitekeela uste dute.
"Seinale berri honen ezaugarririk bitxiena da polarizazio oso altua duela", adierazi du Ziteng Wangek, artikuluaren egile nagusi eta Sydneyko Unibertsitateko Fisika Eskolako ikasleak.
Horrek esan nahi du, artikuluan jasotzen denaren arabera, bere argia "norabide bakar batean doala, baina norabide hori birakorra dela denborarekin", gainera "objektuaren distira ere nabarmen aldatzen da" eta "antza denez, ausaz pizten eta itzaltzen den" seinale bat da. Horrengatik guztiagatik, oraingoz ezin izan da patroi zehatz bat identifikatu.
Seinalea sei aldiz detektatu zen 2020ko urtarrila eta iraila bitartean, eta otsailaren 7an berriro agertu zen. Seinalearen maiztasuna eta iraupena irregularra da, azken aldi honetan, "seinalea egun bakar baten ostean desagertu zen, gure aurreko ASKAP behaketetan asteak iraun zituen arren".
Uhinei eman zaien izen teknikoa ASKAP J173608.2-321635 da, behaketarako erabili den irrati-teleskopioaren izenagatik eta koordenatuengatik.
Galaxiaren errotazio zentroak, bere erdian, zulo beltz handi bat bat du, eta eremu horretan, erraldoi gorriak, super erraldoiak, gas oso beroak eta irrati seinale ugari dituzten izar erraldoien pilaketa trinkoak daude.
Izar mota askok argi aldakorrak igortzen dituzte espektro elektromagnetikoaren gama osoan, eta, irrati-astronomian gertatzen diren aurrerapenekin, objektu aldakorren edo iragankorren azterketa unibertsoaren ikerketarako arlo garrantzitsu eta zabala da.
"Hasieran, pulsar bat izan zitekeela uste genuen, hildako izar birakari bat, edo eguzki erupzio izugarriak igortzen dituen izar mota bat. Baina iturri berri horren seinaleak ez datoz bat zeruko objektu zehatz horiei buruz espero behar dugunarekin ", argitu du Wangek.
Australia, Espainia, Alemania, Estatu Batuak, Kanada, Hegoafrika eta Frantziako zientzialariek parte hartzen dute ikertzaile taldean Wangekin batera eta ASKAP irrati-teleskopioaren bidez aurkitu zuen objektua Australiako ekialdean.
Zure interesekoa izan daiteke
Corellako 14 urteko adingabe bat saldu eta ezkontzera behartu zuten pertsonak epaituko dituzte
Kasua ikertu duen epailearen ustez, gertakariak gizakien salerosketaren delitu izan daitezke. Autoaren arabera, gaztea ezkontzera behartu zuten "5.000 euro, bost whisky botila eta janariaren truke" eta, ondoren, Kataluniako hainbat udalerritan eskean aritzera behartu zuten.
24. Korrikaren amaiera: festa erraldoia Bilbon, igandean
Martxoaren 29an Bilboko udaletxean amaituko da 24. Korrika, "Euskara gara" lelopean, eta egun osoan zehar jarduera desberdinez osatutako egitarau zabala izango da.
Euskal hiztunen "eguneroko errealitatearen lagin txiki bat": 883 urraketa, 2025ean
Hizkuntza Eskubideen egoerari buruzko txostena aurkeztu du Behatokiak. Ondorio nagusia da "araugintzan errotiko aldaketak" egin ezean, "atzerapausoak emateko arriskua gero eta nabarmenagoa" dela. Azaldu dutenez, zenbait lanpostu publikotan euskararen ezagutza ez izateak sistema osoaren euskaraz funtzionatzeko gaitasuna oztopatzen du.
Eusko Jaurlaritzak Trans Memoriaren Eguna izendatu du azaroaren 20a
Dekretua elkarte eta erakunde sozialekin lankidetzan egin da, besteak beste, Naizen, Errespetuz eta Loratuz Lotu elkarteekin. Besteak beste, aukeratutako dataren proposamenean eta adostasunean parte hartu dute.
Akusatutako irakaslearen ikasle ohia: "Guk ere lekuz kanpo zeuden iruzkinak entzun behar izan genituen 11-12 urte genituenean"
Oiartzungo Elizalde ikastetxean irakasle akusatuaren ikasle izan ziren hainbat emakume Gipuzkoako Probintzia Epaitegira hurbildu dira gaur biktimei babesa ematera. Horietako batek azaldu duenez, 11-12 urte zituztenean "iruzkin lizunak" egiten zizkien gizonak, eta epaiketan entzundakoaren aurka, ziurtartatu duenez, gizona bera zen gerturatzen zitzaiena eta "lekuz kanpoko iruzkinak" egiten zizkiena. Ikasgelan bideo pornoak jartzen zizkiela eta hitz-joko lizunak egiten zituela esan dute, eta "nazkagarria" eta "lotsagabea" zela.
Irungo institutu batean diruaren truke ikasleei sexu harremanak proposatzea leporatzen dioten irakasleak akusazioak ukatu ditu, eta lan jazarpena salatu du
Fiskaltzak 22 urteko kartzela zigorra eskatu du irakasle horrentzat, 13 eta 15 urteko hiru adingaberi diruaren zein oparien truke sexu harremanak izateko proposamenak egitea egotzita.
Epaileak Amaya Zabarteren kasua artxibatu du, jaurtigaia nork bota zuen egiaztatu ezin duelako
Donostiako epaileak behin-behinean artxibatu du 2024ko martxoan jasandako lesioagatik irekitako auzia, eta familiak helegitea aurkezteko aukera du orain.
Epailearen arabera, Estatuko administrazioarena zen El Bocaleko pasabidea mantentzearen ardura, eta ikerketapean jarri ditu Trantsizio Ekologikoko bi funtzionario
Epailearen ustez, Estatuko administrazioa da martxoaren 3an Santanderko hondartza horretan istripua izan zen pasabidearen "kontserbazio-egoera eta mantentzea egokia zela bermatzeko arduradun bakarra", eta pasabide horretako eta beste batzuetako lanak "amaitu gabe" daudela. Sei pertsona hil ziren eta bat larri zauritu zen, martxoaren 3an, itsaso ondoko pasabidea behera etorrita.
Alokairuen eskaintza, amilduta: Bilbon eta Donostian % 70 baino gehiago murriztu da
Iruñean alokairuen eskaintza % 47 jaitsi da, eta Gasteizen % 26, Idealistaren arabera. Bilbon, etxebizitza baten bila dabiltzanen lehiak % 864 egin du gora bost urtean.
Ordu aldaketa: Bueltan da udako ordutegia
Martxoaren 28tik (larunbata) 29ra (igandea) bitarteko goizaldean, 02:00etan ordua aldatu egin beharko da, eta 03:00ak izango dira. Atseden hartzeko ordubete gutxiago egongo da. Egungo ordutegi ereduarekin jarraitzeko beharrak eztabaida sortzen du, batez ere bi arrazoi garrantzitsu direla eta: Osasuna eta energia kostua.