"Superelikagaiak", marketinetik haratago
Osasunean eta elikaduran ez dago miraririk, ezta dieta konponduko digun "superelikagairik" ere. Askotan, elikagai zoragarriei buruzko informazioa jasotzen dugu. Elikagai horiek irenstearekin batera osasuntsu egotea lortuko dugula esaten zaigu. Baina gure elikadura zaintzea askoz haratago doa.
"Superelikagai" horiek makronutrienteetan (proteinak, koipeak edo karbohidratoak, kalitate onekoak) aberatsak eta kalitate onekoak izan daitezke, baita mikronutrienteetan (bitaminak edo mineralak) ere, baina ez dute inoiz eragin miragarririk izango. Miren Hernandez nutrizionistak azaldu duenez, maiz kontsumitzeko oso interesgarriak izan daitezkeen arren, ez dute inolako superbotererik dieta osasungarria eta orekatua eraman ezean.
Bere izena marketina besterik ez da. "Elikagai osasungarriak dira, eta oso ondo dago dietan sartzea, betiere gustatzen bazaizkigu eta ondo sentiarazten bagaituzte. Baina Hernandezek ohartarazi duenez, ez ditugu dietan sartu behar modan jarri hutsagatik.
Elikadura osasungarria izateko, elikagai asko dituzten edo oso onuragarriak diren produktuak jateaz gain (adibidez, orain "superelikagaitzat" hartzen direnak), dieta orekatu bat eraman behar dugu, kalitatezko produktuetan oinarrituta. Azken finean, gorputzaren behar guztiak, orokorrak zein norbanakoarenak, beteko dituen elikadura behar dugu.
Gainera, publizitateak hain ondo saldutako elikagai horietako asko munduko beste puntatik datoz. Horrek, jakina, garestiago bihurtzen ditu, eta ingurumenari erraz aurreztu daitekeen kostu bat eragiten dio. "Askoz ere interesgarriagoa da hurbileko produktuak kontsumitzea, hala nola arrautzak, arrain urdina, barazki asko, hazi batzuk, fruitu gorriak… Gure inguruan ditugu, oso propietate interesgarriak dituzte eta 'superelikagaiak' ere dei litezke", azaldu du Hernandezek.
Azkenean, marketin kontu bat besterik ez da, benetako "superelikagai" bakarra amaren esnea baita, kimikaren aldetik elikagai garrantzitsu guztiak dituelako. Eta, edozein kasutan, batzuetan zailtasunak egon daitezke hartzeko, eta, hala eta guztiz ere, haurtxoek ez dute arazorik izango.
OLOA
Azken urteotan modan jarri den zereala, zuntz asko duelako.
Oloa zereal bat da. Zuntz, mikronutriente eta karbohidrato ugari ditu. Besterik gabe, modan jarri da azken urteotan, iraganean ezagunagoak ziren gariaren edo arrozaren antzeko beste zereal batzuen gainetik.
KINOA
Pseudozerealtzat hartzen da, eta proteina asko du zerealen aldean. Ez du glutenik, beraz, zeliakoentzat egokia da.
Kinoa sasi-zerealtzat hartzen da. Karbohidrato asko izateaz gain, proteina ugari ditu, beste zereal batzuk baino gehiago. Glutenik ez duenez, zeliakoentzat egokia da.
ARTATXIKIA
Hemen asko jaten ez zen karbohidrato bat. Ez du glutenik, beraz, zeliakoentzat egokia da.
Artatxikia lehen gure inguruan jaten ez zen beste karbohidrato bat da. Gure egunerokotasunean pixkanaka integratu bada, moda bati esker izan da. Horrek ere ez du glutenik, beraz, zeliakoentzat egokia da.
AZUKIA
Zuntz dezente eta landare proteina duen lekalea. Ekialdean landua, agian, Asiako janariaren modagatik ekarri da.
Azukia zuntz dezente duen lekalea da. Landare proteina mota bat da, babarrunak bezala. Ekialdean landatzen da, eta Asiako janariaren modak ekarri du gurera.
JENGIBREA
Osasunerako onura asko dituen sustraia, antiinflamatorioa. Horretarako, ordea, kantitate oso altuetan kontsumitu beharko litzateke.
Jengibrea osasunerako onura asko dituen sustraia da, batez ere antiinflamatorioa delako, edo tentsio arteriala jaisteko aproposa, adibidez. Oso gomendagarria da gure dietari gehitzea, baina, kurkumarekin gertatzen den bezala, haren konposizioa interesgarria da dosi altuetan kontsumitzen dugunean. "Horrek ez du esan nahi ez dugula zertan kontsumitu kopuru jakin batera iristen ez bagara ez delako gomendagarria izango, baizik eta saltzen diren onurak publizitatea besterik ez direla, kopuru oso handiak kontsumitu beharko genituzke eta", azaldu du Miren Hernandezek. Horretarako, kontzentrazio handiko kapsulak daude eskuragarri.
TOFUA
Soja da, landare-proteina mota bat. Dieta begetarianoa edo beganoa dutenentzat, egokia.
Tofua batez ere soja da, landare proteina mota bat, dieta begetarianoa edo beganoa duten pertsonei eguneroko beharrak asetzen laguntzen diena. Ez da superelikagaitzat hartzen.
CHIA
Omega 3 gantz-azidoaz eta landare proteinaz betetako hazia. Kontuan izan: hidratatuta, kozinatuta edo birrinduta jan behar da.
Chia haziek omega-3 azido kopuru dezentea dute, baita bitaminak eta proteina begetalak ere. Hori dela eta, gomendagarriak dira elikadura begetarianoa edota beganoa dutenentzat. Omega-3 gantz-azidoak benetan osasungarriak dira, garrantzitsua baita gantz-azido hauen eta omega-6en artekoen balantzak lehenengoen alderantz egitea. Halere, hazion mantenugai guztiak ondo aprobetxatu ahal izateko, haziak hidratatuta, kozinatuta edo birrinduta kontsumitu beharko dira.
GOJI BAIAK
Bitamina asko duen fruta. Osasunerako onuragarria da dosi handietan.
Goji baiek txinatar medikuntzan tradizio oparoa duten fruituak dira. Antza, osasunarentzako onura handiak dakartzate kopuru handia kontsumituz gero.
ESPIRULINA ETA CHLORELLA
B bitamina eta omega 3 asko. Asebetetzeko ahalmena dute, beraz, gosea erregulatu dezakete.
B bitamina eta omega-3 gantz-azidoen kopuru handia duten algak dira. Asebetetzen laguntzen dute, beraz, gose sentsazioa kontrolatu nahi duten pertsonentzat aproposak dira, hain osasungarriak edo gomendagarriak ez diren elikagaien kontsumoa murrizten baitute.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko hilketa matxista salatzeko elkarretaratzea egin dute ostiral arratsaldean, talde feministek deituta
2026an bi dira jada Euskal Herrian hildako emakumeak, eta horrek agerian uzten du, euren ustez, indarkeria matxistak jarraitzen duela gizarteko gaitz nagusietakoa izaten. Basauriko Asanblada Feminista eta Emakumeok Bat Koordinadora (Basauriko Emakume Elkarte eta Elkarte Feministen Federazioa) talde feministek deitu dute elkarretaratzea.
Itzurun hondartza, mikroplastikoz beteta
Azken egunotako denboraleen ondorioz, mikroplastikoz beteta agertu zen atzo Zumaiako Itzurun hondartza. Naiara Malave Euskal Kostaldeko Geoparkean lan egiten duten Begi Bistan-eko kideak azpimarratu du arazoa mundu mailakoa dela, eta azken hamarkadetako plastikoaren gehiegizko erabileraren ondorioetako bat.
Gizon bat atxilotu dute Basaurin, bikotekidea hiltzea egotzita
Biktima, 44 urteko emakume bat, ondoezik jarri ostean hil zen. Medikuek egindako lehen azterketen arabera, indarkeria zantzuak zituen. EITBk galdetutako ikerketaren iturrien arabera, atxilotuak askotan urratzen zuen urruntze agindu bat zegoen.
Asier Iragorri, Basauriko alkatea: "Gaur egun ere entzuten dira indarkeria matxista existitzen ez dela dioten diskurtsoak"
Basauriko alkateak "irmo" gaitzetsi du udalerrian gertatutako hilketa matxista, eta deitoratu du oraindik ere herritarren artean diskurtsoak entzuten ari direla indarkeria matxista "ez dela existitzen" edo arazoari garrantzia kentzen diotela esanez. Horregatik, uste du arlo guztietatik lan egin behar dela gaiari heldu ahal izateko.
Azpeitiko sutean kaltetutako bi lagunek alta jaso dute eta beste bizileku bat eman diete
Sua arratsaldean piztu zen, bigarren solairuan, eta kalte handiak eragin zituen. Udal teknikariek eraikinaren egoera aztertu behar dute, sutea zerk eragin duen ikertu eta hartu beharreko neurriak zehazteko.
Aldaketak Bilboko trafikoan datorren astelehenean, Itzulia Basque Country dela eta
Lasterketaren lehen etapak, Bilbon hasi eta amaituko den 13,9 kilometroko erlojupekoak, trafiko etenak, aparkaleku murrizketak eta garraio publikoan aldaketak eragingo ditu.
50.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena jada Osakidetzako EPEn
EITBk jakin duenez, lehen bederatzi kategorietarako izen-emateak erritmo altuari eutsi dio hasieratik, apirilaren 22ra arte irekita dagoen prozesuan.
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.