Jabetza pribatua eta ezkontza homosexuala Kubako Konstituzio berrian egon litezke
Kubako Konstituzio berrian, jabetza pribatua aurreikusten duen sozialismo jasangarria (Raul Castrok azken hamarkadan bultzatutako erreforma ekonomikoetan oinarrituta dago sozialismo jasangarri hori) eta ezkontza homosexuala egon litezke; halaber, komunismo hitza baztertuko lukete, besteak beste.
Herri Agintearen Biltzar Nazionaleko diputatuak (guztira 600 baino gehiago dira) larunbatean hasi dira eztabaidatzen aurreproiektuaren gainean, Habanan, eta astelehenera arte jarraituko dute berdin. Guztira, Konstituzio berriak 224 artikulu ditu, eta honela daude banatuta artikulu horiek: 11 titulutan, 24 atalburutan eta 16 ataletan. Aukera handia dago diputatuek astelehenean onartzeko aurreproiektua, baina gerora, oraindik, herri-kontsulta bat egin beharko dute, eta azkenik erreferendum bat ere bai, herritarrek Lege Nagusi berria indarrean sartzea onartzea xede.
Eztabaidatzen ari diren aurreproiektuak orain arteko Konstituzioaren 113 artikulu aldatzen ditu, 87 gehitu eta 11 kendu (indarrean dagoen Konstituzioa 1976koa da). Helburua da testu berria Kubako errealitatea ekonomiko, politiko eta soziala kontuan izanik moldatzea, bai eta nazioarte-mailako egoera kontuan izanik ere; hala zehaztu du, herrialdeko telebista publikoak emandako hitzaldi batean, Homero Acosta Estatu Kontseiluko idazkariak.
"Gizarte komunistarako aurreratzea"ren ordez, "sozialismoa"
Ekonomia-arloan, konstituziozko proposamen berriak "sozialismo" hitza aipatzen du, Estatu-politikaz hitz egiten duenean; orain arteko testuan, aldiz, 5. artikuluan, "gizarte komunistarako aurreratzea" zehazten du.
Gainera, hizpide duten Konstituzio berriaren 21. artikuluak "beste jabetza-modu batzuk" ere onartzen ditu; adibidez, kooperatiboa, jabetza mistoa eta jabetza pribatua. Hori ere aldaketa da, 1976ko dokumentuarekin alderatuta; izan ere, duela 42 urte onartutako testuak estatu-jabetza eta nekazaritza eta abeltzaintzako kooperatiboa bakarrik aurreikusten ditu.
Politikari dagokionez, Konstituzio berriak "sistema politiko eta sozialaren izaera sozialista"ri eusten dio; sistema horrek Kubako Alderdi Komunistaren agintea onartzen du, "goreneko aginte-indar bezala". Alderdi hori da legezkoa den bakarra, herrialdean.
Aurreproiektuak dituen bi proposamen garrantzitsuenak hauek dira: Errepublikako presidentearen figura sortuko dela (kargua bere gain hartzean 60 urte baino gutxiago izan beharko ditu, eta gehienez jota hamarkada bat egon ahalko da agintean), eta lehen ministroa egongo dela, Ministroen Kontseiluko buru izateko (Estatuko organo exekutibo nagusia da Ministroen Kontseilua).
Beste definizio bat, ezkontzarako
Gizarte-arloari dagokionez, nabarmentzekoa da ezkontzak beste definizio bat izango duela, aurrerantzean; hain zuzen ere, "bi lagunen arteko bat-egitea" izango da, hemendik aurrera. Horrek aukera emango lioke berdintasunezko bat-egiteari, Konstituzioan sartzeko; herrialdean, behin eta berriz eskatu izan dute hori.
Estatuak laikoa izaten jarraituko du, eta erlijio-askatasuna berresten dute. Azken urteotan, horrek hainbat eta hainbat kritika jaso ditu; izan ere, zenbait disidenteren eta atzerriko erakunderen iritziz, kultu-eskubidea zapaltzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.
Petro eta Trump Etxe Zurian bilduko dira gaur, tentsioa baretzeko ahaleginean
Kolonbiako presidenteak kafez eta txokolatez betetako saskia eramango du AEBko presidentearekin egingo duen bilerara. Trumpek bilera "ona" izatea espero du, AEBk Maduro preso hartu zuenetik agintari kolonbiarra "oso atsegin" jokatzen ari dela esanda.