Txileko Gobernuak eta oposizioak galdeketa bat adostu dute Konstituzio berria egiteko
Txileko Gobernuak eta oposizioak Konstituzio berria egiteko bide orri bat adostu dute ostiral honetan. Zehazki, plebiszitu baten bidez, beste Lege Nagusi bat nahi duten edo ez galdetuko diete herritarrei, eta, baiezkoak irabaziz gero, zein formula konstituziogile nahiago duten.
Galdeketa 2020ko apirilean egingo da, eta Txileko gaur egungo Konstituzioa ordezkatzea proposatuko die herritarrei. Izan ere, indarrean dagoena 1980an onartu zen, Augusto Pinocheten diktaduran (1937-1990), eta gaur egungo krisi sozialaren aurrean herrialde justuago bat eraiki ahal izateko oztopo handia dela salatu dute herritarrek. Testuinguru horretan, lau aste daramatzate jada protestekin, eta, gutxienez, 22 pertsona hil dira poliziaren eta manifestarien arteko istiluetan.
Plebiszitu horrek bi galdera izango ditu. Lehenik eta behin, Konstituzio berri bat nahi duten edo ez erantzun beharko dute herritarrek.
Bigarrenean, Konstituzio berria zein organo-motak idatzi behar duen erabaki beharko dute herritarrek, hau da, legebiltzarkideek eta zeregin horretarako hautatutako herritarrek erdibana osatutako talde batek ("konstituzio-konbentzio misto bat"), edo helburu horrekin bereziki aukeratutako kideek osatutako batzar batek ("konstituzio-konbentzio bat").
Lege Nagusi berria egiteko proposamenak aurrera egitekotan, bi instantzia horietako kideak 2020ko urrian hautatuko dituzte, sufragio unibertsalaren bidez, eskualde eta udal hauteskundeak izango diren egun berean.
Aukeratutako "organo-eratzailea" osatzen duten kideek bi herenen babesarekin onartu beharko dituzte haien arauak eta bozketa-erregelamendua.
Konstituzio berria idatzi ostean, herritarrek beste galdeketa batean berretsi beharko dute, nahitaezko sufragio unibertsalaren bidez.
Bakearen aldeko akordioa
"Bake sozialaren eta Konstituzio berriaren alde" izena duen akordioak, herrialdeak bizi duen "krisi sozial eta politiko larriari" erantzun nahi dio, "herritarren mobilizazioari" eta Sebastian Piñera presidenteak aste honetan egindako deiari. Laburbilduz, "bakea, justizia soziala eta Konstituzio berria lortzeko batasunaren alde" urratsak ematea du helburu akordio horrek.
Indar politiko ofizialistak eta oposizioko alderdiak bi egunez bilduta egon ostean adostu dute plebiszitu hori aurreikusten duen ituna.
"Egun handia da Txilerentzat eta demokraziarentzat", esan zuen atzo Jaime Quintana Senatuko presidenteak, akordioa hedabideen aurrean iragarri zuenean.
Quintanak adierazi duenez, akordio horrekin politikak bere gain hartzen du txiletarrek manifestazioetan salatu dituzten "bidegabekerien gaineko erantzukizuna".
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez hiru kasko urdin zauritu dira Libano hegoaldeko instalazioetan izandako leherketa batean
Israelek 1.368 pertsona hil ditu jada herrialdearen aurka egindako eraso armatuetan. Halaber, Israelgo Armada Libano hegoaldeko herrixketan etxebizitzak eraisten hasiko da, bertatik 600.000 pertsona kanporatu ondoren. Hezbollah taldearen "kokalekuak" direla ziurtatu du Israelek.
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.