30 urte igaro dira Stasi DDRaren Polizia sekretuaren aktak ireki zirenetik
1991ko abenduaren 29an onartu zuten lege bat, zeinari esker Alemaniako Errepublika Demokratikoko (DDR) 3,37 milioi herritar ohiek jakin ahal izan zuten zer puntutaraino zuten haien bizitza kontrolatuta Stasiak, Polizia sekretuak.
Askok ez zuten espero zetorrena, ez zuten aintzat hartu haien inguruan saretu zuen zaintza-sistema. Hans Joachim Schädlich idazlearen kasua izan zen. Bere anaiak espiatu egiten zuela konturatu zen Stasiaren dokumentuak irakurri ostean, "zur eta lur" utzi zuena, alaba Susanne Schädlichen hitzetan.
Idazlearen familiaren arazoak 1976an hasi ziren, beste hainbatek bezala manifestu bat sinatu zuenean, Wolf Biermann abeslariaren nazionalitatea kentzearen aurkakoa. Lana galdu zuen eta argitaratzea galarazi zioten. Stasiaren jazarpena hain urrutira iritsi zen non hurrengo urtean DDR utzi behar izan zuen.
Bi ahoko arma bat
Schädlic izan zen norbere akta irakurri zuen lehenetarikoa, intelektual lagun talde batekin batera. Idazleak behin eta berriro egiten zuen topo Schäfer ezizenarekin. Inongo lekukorik gabe bere anaiarekin ibilaldi bat egin zuen arte, ez zen ohartu bera izan zitekeela espioia.
Familiarentzat "hondamendi hutsa" eta "min bizia" izan zen aurkikuntza. Ez aitak ez alabak ezin izan zuten inoiz Schäfer barkatu. Halere, Schädlichek dio berdin izan zitekeela osabaren erabakia bera zein xantaia kontua, asko eta askoren kasua izanik.
1989 amaieran Egon Krenzek zuzendutako Gobernu komunista erori zenean, Stasiak 91.000 funtzionario zituen eta gutxienez 180.000 informatzaile, egungo estimazioen arabera.
Hilabete zoro horietan, DDRko segurtasun indarrak dokumentu eta akta guztiak suntsitzen saiatu ziren. Kasu askotan, eraikin publikoetako aktibistek lortu zuten akta horiek suntsitu ez izana.
Gaur egun, akta suntsitudun 15.500 zaku inguru zaharberritzeko lanetan dabiltza; momentuz, 500 zakutako dokumentuak berritzea lortu dute. Asimilazio prozesua oraindik ez da amaitu.
Zure interesekoa izan daiteke
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.
Irango zentral nuklear bati eraso egin diotela salatu du NBEk
Oraingoz, ez dute biktimen ezta kalteen berririk eman. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak Ekialde Hurbileko gatazka baretzeko deia egin du, istripu nuklearrak gertatzeko arriskua saihesteko.
Iranek misilekin eraso egin du Tel Aviven aurka, Ali Larijaniren hilketaren mendeku gisa
Irango Guardia Iraultzailearen esanetan, "100 helburu militar eta segurtasun helburu baino gehiago" jo dituzte, erasoan Israelgo aireko defentsa sistemak gaindituta.
Iranek baieztatu du Ali Larijani Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkaria hil duela Israelek
Martxoaren hasieran Khamenei aiatola hil zutenetik, Larijani Irango buruzagi garrantzitsuenetakoa zen. Halaber, eraso berean Golamreza Soleimani Basij indar paramilitarreko buruzagia hil dutela baieztatu du Irango Guardia Iraultzaileak. Hilketa horien aurrean, Irango agintari politiko eta militarrek "mendekua" agindu dute.