Sareak
Orain dela 20 urte, "sare sozialak" zer izan zitezkeen lehen aldiz entzun genuenean, inork ez zuen uste hain denbora gutxian horrenbeste hedatuko zirenik, eta hain azkar hainbeste eragin izango zutenik. 2004an MySpace sareak milioi bat erabiltzaile lortu zituen, handik 15 urtera Facebook-ek 2.400 milioi zeuzkan, eta YouTubek, mila milioitik gora. Sareak garatu diren urte hauetan jaio direnek mundua mundu denetik hor izan direla pentsa lezakete, ezin dutelako bizitza sarerik gabe imajinatu eta irudikatu, ezinbestekoak zaizkielako komunikazio tresna hauek.
Sare sozialak pertsonen arteko harremanak errazteko egitura dira, baita informazioa lortzeko iturri eta aisialdirako baliabide ere. Hiru arlo hauek bereizteko gai bagina, sareek egiten duten kaltea eta eragiten duten toxikotasuna txikiagoak lirateke. Baina sareak, batez ere, negozioa dira, eta doan direlakoan gu bihurtzen gara negozio horren ezinbesteko euskarri eta zutabe. Publizitatea da diru iturri nagusia, urtean erabiltzaile bakoitzak zortzi bat euro uzten ditu sarean, eta hori dirutza izugarria da. Hori lortzeko amu ugari jartzen digute, komeni zaien orrialdean sar gaitezen.
Albiste harrigarrienek, txundigarrienek, kaltegarrienak izan litezkeenek lortzen dute arreta handiena, eta oso denbora gutxian munduari bira ematen diote. Terrorismoari buruzko albisteak dira erakargarrienak, konspirazioei lotutakoak, txertoen aurkakoenak… Eta hor sartzen garenean sareak dirua irabazten du, eta gutariko askok eta askok egiatzat edo gutxienez sinesgarritzat jo ditzakegu albiste eta baieztapen burugabeenak.
Sareetan gero eta denbora gehiago pasatzen dugu, 3-4 ordu batez beste egunean. Errealitatea eremu hauetara mugatzen dugu, askotan konturatu gabe hutsean, ezerezean oinarritutakoak direla. Sare hauetan ditugu harremanak, informazioa eta irudiak elkar trukatzen ditugu. Lagunei eta hain gertukoak ez direnei garena eta ez garena adierazten diegu. Eta guzti hori nonbaiten geratzen da, norbaitek erabili lezake eta gehienetan erabiltzen du, batzuetan zerbait saltzeko bakarrik, beste batzuetan, aldiz, gure nondik norakoak zelatatu eta behar izanez gero, gure kontrako neurri eta erabakiak hartzeko.
Ustezko eremu zabal eta ireki hauek albisteak jaso eta eztabaida publikorako leku ere bilakatu dira; baina, gehienetan, iraintzeko eta baten bat parean bagenu aurpegira esatera ausartuko ez ginatekeena esateko. Edozer gauza esan daitekeela dirudi, eta horrek erasoen helburu direnei min handia egiteaz gain, harremanak eta eztabaida polarizatu egin ditu, muturrera eraman ditu, akordioak eta hurbiltasuna zailduz eta taldeak eta gizarteak apurtuz.
Sareei buruz esan daiteken guztia egia da, asmakizun harrigarria eta oso baliagarria direlako, baina esan beharra dago ez dagoela tresna txarrik, erabilera okerrak baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Mila lagun baino gehiago hil dira Nepalen uholdeen ondorioz, eta 3900 pertsona desagertu dira
21.000 agente baino gehiago ari dira bilaketa eta erreskate lanetan, eta 11.814 pertsona erreskatatzea lortu dute, 253 atzerritar barne.
Sheinek estreinako makala egin du Hong Kongeko burtsan, eta % 4ko galerekin dabil
Txinako ehungintza erraldoiak zulo handiekin hasi du burtsako ibilbidea, eta % 10eko galerak ere izan ditu uneren batean. Bien bitartean, gaur, asteartea, abiatuko du Frantziak negozio eredu horren aurkako eraso fiskala, produktu bakoitzaren gaineko 12 eurorainoko kargak martxan jarriz.
Epaimahai batek errudun jo du Duane "Keffe D" Davis, Tupac Shakur raperoaren hilketagatik
Duane "Keffe D" Davis errudun jo du epaimahai batek, lehen graduko hilketa leporatuta, Las Vegasen (Nevada), 1996an Tupac Shakur rap abeslari ikonikoa hil zuen tiroketa antolatzeagatik.
AEBk eta Iranek erasoei ekin diete berriro Ekialde Hurbilean
Armada estatubatuarrak bi plataforma bonbardatu ditu goizaldean eta bi pertsona hil ditu. Iranek Jordaniako eta Arabiar Emirerri Batuetako base militarrei eraso eginez erantzun du.
900 pertsona baino gehiago hil dira eta 4.200 daude desagertuta, Nepalgo uholdeen ondotik
39 herrialdetatik Nepalera joandako 590 lagun falta dira. Bestalde, Rasuwagadhi proiektu hidroelektrikoko tunel bateko bilaketa lanak amaitu dituzte. Uste zuten dozenaka langile zeudela bertan harrapatuta, baina ez dute inor aurkitu.
Tentsioak gora egin du Ekialde Hurbilean, Iranek eta AEBk elkarri eraso egin baitiote
AEBk Larek uhartea bonbardatu izanari erantzuteko, Washingtonek Jordanian eta Arabiar Emirerri Batuetan dituen instalazio militarren aurka jo du Teheranek. Gainera, "super petrolio-ontzi" batek su hartu du Ormuzen, bi mina lehertuta.
Gutxienez pertsona bat hil eta 15 desagertu dira Coloradoko Arroila Handian bat-batean izandako uholdeetan
Ekaitz eta euri-jasa handiak aurreikusi dituzte, eta "bat-bateko ur-goraldiak, lur- eta harri-jausiak" egon daitezkeela ohartarazi dute.
Gutxienez zortzi pertsona hil dira Zipren ferry bat hondoratuta, eta eskifaia guztia atxilotu dute
Ontziak 259 bidaiari eta tripulazioko zortzi kide zeramatzan, eta Kireniako portutik abiatu eta gutxira irauli da, kostaldetik bi kilometro ingurura. Erreskate taldeak desagertuta dauden 17 lagunen bila ari dira.
Maduroren argazki berriak argitaratu dituzte espetxetik: "Irmo gaudela jakin dezazuela nahi dut"
Argazkiek 2026ko ekainaren 25eko data dute baina bi hilabete beranduago kaleratu dira, AEBk eta Venezuelak petrolio erreserben % 20ri buruzko akordioa iragarri duten asteburu berean.
Uholdeak gertatu eta lau egunera, Trishuli ibaiaren inguruan bizi diren herritarren ezinegona gero eta handiagoa da
Olatz Urkia EITBk Asian duen korrespontsala Nepalen dago, uholdeen zero gunean. Bizirik atera diren herritarrak kexu dira etxerik gabe gelditu direlako eta ez dutelako laguntza nahikorik jaso. Bestalde, uholde gehiago izango diren beldur dira eta senideen baimenik gabe gorpuak hobiratzen ari direla salatu dute.