Ajuria Eneako Ituna; 25 urte normalizazio eta bakerako akordiotik
1988ko urtarrilaren 12an, Eusko Jaurlaritzaren Lehendakaritzaren egoitzan, Legebiltzarrean ordezkaritza zuten alderdi guztietako ordezkariek, HBk izan ezik, hitzarmena sinatu zuten. ETAren azken atentatuak areagotu egin ziren azken hilabeteetan; horien artean, 1987ko ekainaren 19an, Bartzelonan gertatu zen Hipercorreko atentatua ekarri behar da gogora.
50 ordu baino gehiagoz bilduta egon ostean, Jose Antonio Ardanza lehendakariak, Xabier Arzallusekin (EAJ), Julen Guimonekin (AP), Alfredo Marco Tabarrekin (CDS), Kepa Aulestiarekin (EE), Inazio Oliverirekin (EA) eta Txiki Benegasekin (PSE), sinatu zuen ituna. Oro har, ETAren jarduera gaitzesten zuten eta euskal auziari konponbidea emateko Gernikako Autonomia Estatutuak finkatzen zuen markoa onesten zuten. Hitzarmenak hurrengo hamarkadako politikaren ibilbidea ezarri zuen.
Hauexek ziren itunaren helburu nagusiak: Terrorismoarekin amaitzeko poliziaren jarduera areagotzearen beharra; elkarbizitza demokratikorako oinarriak babestea; atentatuak saihestu eta egileak atxilotzea; ETAri jarduera armatua bukatzeko eta HBri aukera politiko gisa Legebiltzarrean politika egiteko eskatzea; "damua" erakusten zuten presoak birgizarteratzea; eta azkenik, ETAk armak uztea erabakiz gero, elkarrizketarako prozesuak hastea.
Ajuria Eneako itunak hainbat fase izan zituen. Sinatu zenetik 1992. urtera arte, ETAren aurkako jarrera eta HBren isolamendua izan ziren nagusi. Terrorismoaren aurkako gizarte mobilizazio aroaren ostean, Ituna krisian sartu zen 1992 eta 1995 urteen artean. Leitzarango autobidearen bidearen aldaketa, EAJren eta HBren arteko elkarrizketak eta presoak birgizarteratzeko PPren oposizioak gatazka ekarri zuten.
1995 eta 1998 urteen artean, "bigarren fasea" egiten saiatu ziren, eta negoziatutako indarkeriaren amaieraren aldeko proposamena egin zuen Ardanza lehendakariak. Alderdien artean akordio bat adostea, eta ondoren, HBri helaraztea akordatu zuten, betiere ETAren "su-eten mugagabe batekin".
Dokumentua 1998ko martxoaren 17an eztabaidatu zuten baina ez ziren adostasunera iritsi; Carlos Garaikoetxeak, orduko EAko presidenteak, Ituna "hilda" zegoela esan zuen.
Terrorismoaren aurkako alderdien arteko batasuna hautsita gelditu zen eta konstituzionalistak batetik, eta nazionalistak bestetik, ibilbide ezberdinak hartu zituzten; urte horretako irailean, Lizarrako Ituna iritsi zen.
Zure interesekoa izan daiteke
San Sebastian egunean ETAko bi preso ohiri egindako "ongietorria" salatu du Covitek
Terrorismoaren biktimen elkartearen arabera, 2022tik izan den lehen ongietorri publikoa da.
Sanchezek nabarmendu du "pentsioak bai ala bai igoko" direla, "PPren babesarekin edo babesik gabe"
Exekutiboak gaur arratsaldean ekingo die berriro talde parlamentarioekin elkarrizketei, Kongresuak 'omnibus dekretua' bertan behera utzi eta egun batzuetara.
GKSk milaka gazte mobilizatu ditu Bilbon eta Iruñean, "faxismoaren aurka"
"Faxismoaren eta estatuen autoritarismoaren aurka" lelopean manifestazio jendetsuak egin dira bi hiriburuetan. Dozenaka bandera gorri eraman dituzte bertaratuek eta faxismoaren zein inperialismoaren kontrako oihuak bota dituzte.
EAJk liskarretik at dagoen euskal politika defendatu du, Anduezak Pasaiako Portuari buruz egindako adierazpenen ostean
Datozen hauteskundeen atarian PSE-EE urduri egon daitekeela uste du Joseba Diez Antxustegik, EAJk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaileak, eta azpimarratu du jeltzaleek ez dutela liskar politikotik sustatuko euskal politikan.
EAJk eta EH Bilduk ikuspuntu kontrajarriak dituzte iraungitako txertoen inguruan
Zer gertatu den eta zer egin behar den argitu ostean kaltetuekin hitz egin dutela esan du Joseba Diez Antxustegik, Eusko Legebiltzarreko EAJren bozeramaileak. EH Bilduk horren berri jakitera eman izan ez balu, paziente horiek berriro txertatuko ote lituzketen galdetu du Arkaitz Rodriguez EH Bilduko legebiltzarkideak.
Zaldibar Argitu plataformak auziaren mamia ikertzeko eskatu eta hortik "desbideratzeko ahaleginak" salatu ditu
Arantza Baigorri EH Bilduren Zaldibarko alkate ohia ikerketapean dagoela jakin ostean, oharra atera du herritarren plataformak. Horren ustez, alkate izandakoak edo horren alderdiak azalpenak eman beharko dituzte, baina lehentasuna da luizia eta bi langileren heriotza eragin zuten faktoreak ikertzea.
Andueza: "EAJk Pasaiako portua elitetik atera eta mailaz jaitsi nahi du"
PSE-EEko idazkari nagusiak uste du portuen eta aireportuen titulartasuna Estatuarena dela, baita Gizarte Segurantza ere. Anduezak azpimarratu du "eragin negatiboa" izango lukeela Pasaiako portuak interes orokorreko portutzat izateari uzteak.
EAn primarioak deitzeko eskatuz Maiorga Ramirezek jarritako alegazioa atzera bota du Arabako Probintzia Auzitegiak
Justiziak arrazoia eman dio Eusko Alkartasunari eta hortaz ez du hauteskunde primarioetarako deialdirik egin beharko. Eba Blanco EAko idazkari nagusiak azpimarratu duenez, bera buru duen zuzendaritzak" barne demokrazia eta legea betez jardun du". Bestalde, Blancok iragarri du ez duela karguan jarraituko aurten egin behar den ohiko kongresutik aurrera.
Sumarrek irmo gaitzetsi du Bizkaiko lau eskola publiko fusionatzeko Hezkuntza sailak hartutako erabakia
Alba Garcia Euskadiko Sumarren buruak esan du Jaurlaritza demografiaren beherakadaren aitzakia ari dela erabiltzen zentro publikoak ixteko.
GKSko bi kide Iruñeko Erorien Monumentutik zintzilikatu dira eta eraisteko eskatu dute
GKSk ohar batean azaldu duenez, "Erorien Monumentua frankismoan hainbeste langile hil zituzten faxistak omentzeko eraiki zuten". "Horregatik, eraistea defendatzen dugu", adierazi dute.