Zientzia
2023/01/04 - 12:36
Miren Basaras, mikrobiologoa: "Gabonetako interakzio sozialekin covid kasuak ugaritzea espero da"
Mikrobiologoa eta EHUko covid-19aren arduraduna ere badenak laugarren errefortzu dosia jartzeko deia egin du, laugarren txertoak ospitaleratzeak eta heriotzak murrizten dituela adierazten duten datuak eta ebidentzia zientifikoak daudela iritzita.
2022/12/23 - 09:02
Neurozientzia irakasle: Nola ikasi hobeto?
Ebidentzia zientifikoari erreparatuta, ikasteko metodo eraginkorrenak zeintzuk diren jakin dezakegu. Garuna ikasten duen EAEko erreferentzia zentrora, Basque Center on Cognition, Brain and Languagera (BCBL), jo dugu garunak zelan ikasten duen ezagutzeko eta ikasteko teknika onenak geureganatzeko.
2022/12/15 - 23:25
James Webb teleskopioaren debuta, urteko mugarri zientifiko garrantzitsuena
"Science" aldizkariaren arabera, kosmosaren esploratzaile honen garrantzia urteko aurrerapen zientifiko garrantzitsuena izan da. Aldizkariak 2022ko hamar mugarri aukeratu ditu.
2022/12/13 - 21:47
Zeintzuk dira fusio energiaren eta egungo zentral nuklearren arteko desberdintasunak?
Fernando Plazaola UPV/EHUko Fisikako katedradunak fusio-energiaren eta zentral nuklearren artean dauden aldeak azaldu dizkigu.
2022/12/13 - 20:51
Zenbat denbora beharko da fusio energia erabili arte?
Fernando Plazaola EHUko Fisika katedradunaren arabera, oraindik askoz energia gehiago beharko genuke, eta ondoren zentral elektrikoetara pasatu.
2022/12/13 - 17:15
Energia garbi eta mugagabea sortzeko fusio nuklearrean mugarri historikoa iragarri du AEBk
"Hau hasiera besterik ez da", esan du Jennifer Granholm AEBko Energia idazkariak prentsaurreko batean. Aurkikuntza aurrerapauso handia izango dela dirudi, baina urteak beharko dituzte oraindik energia mota hori merkaturatzeko.
2022/12/13 - 14:28
Ikasteko bi estrategia eraginkor eman dizkigu BCBLko adituak
Kepa Paz Alonso ikerlariaren esanetan, informazioa lantzea ezinbestekoa da hura ikasteko. Hala, laburpenak egitea eta horiek gogora ekartzen saiatzea oso eraginkorra da. Motibazioa ere arras garrantzitsua da.
2022/12/13 - 13:03
Nola ikasten du garunak?
Kepa Paz Alonso BCBLko ikerlariak azaldu digunez, zerbait ikasteko adi egon behar dugu eta hainbat aldaketa gertatu behar dira garunean. Halaber, aurretik informazioa edukita, errazago ikasiko dugu.
2022/12/13 - 09:45
"Energia garbi, merke eta mugagabea" sortzeko fusioan mugarri historikoa iragarriko du gaur AEBk
AEBko mendebaldean 10:00ak direnean (16:00etan, Euskal Herrian) jakinaraziko dute aurkikuntza. AEBko hedabideek aurreratu dutenez, lehen aldiz lortu dute kontsumitutako energia baino gehiago sortzea. Dena dela, merkaturatzeko hamarkada bat ala gehiago beharko da oraindik.
2022/12/07 - 19:03
Europako 'Homo sapiens' zaharrenaren aztarnak Gironan daude
Orain arte, kontinenteko gure espezieko gizabanako zaharrena Errumanian zegoen, baina nazioarteko ikerketa talde batek 'Journal Of Human Evolution' egunkarian argitaratu duenez, Banyolesko masailezurra sapiens batena da, eta ez neandertal batena.
2022/12/04 - 15:36
Gordexolako fisioterapeuta batek baginaren eta aluaren lehen modelo anatomiko hiperrealista sortu du
Juncal Alzugarayk helburu didaktikoarekin sortu ditu, eta jada lehen bezeroak lortu. Izan ere, Medikuntzaren hainbat arlotan emakumeen sexualitatea ikasteko oso erabilgarri izan daiteke.
2022/12/01 - 15:59
EHUko Zientzia Planetarioen Taldeak Su eta Gar izenak proposatu ditu exoplaneta eta bere izarra izendatzeko
Exoplanetei, alegia, eguzki-sistematik kanpo dauden planetei, izena jartzeko ekimena abiatu du Nazioarteko Astronomia Elkarteak, eta Euskal Herriko ikerlariek euskarak unibertsoan presentzia izateko baliatu dute aukera.
2022/12/01 - 15:26
"Su" eta "Gar": Euskarazko izena duten planeta eta izarra, gero eta gertuago
EHUko zientzialari talde batek Gliese 486 b exoplanetaren eta horren izarraren izenak euskaratzea proposatu dute. Su eta Gar izenak aurkeztu dituzte euskaraz duten esanahiengatik.
2022/12/01 - 12:14
Naiara Barrado, exoplaneta bati 'Su' izena emateko proposamenaz: ''Haren ezaugarriengatik proposatu dugu''
Duela urtebete topatu zuten Gliese 486 b exoplaneta, eta EHUk, orain, proposamena egingo du: horren izena 'Su' izatea, eta haren izarrarena, aldiz, 'Gar' izatea (Gliese 486 da izar hori). 'Egun on Euskadi' saioan, Naiara Barrado irakasle eta ikertzaileak azaldu dizkigu proposamenaren arrazoiak.
2022/11/22 - 20:21
Haurdunaldiak aldaketak eragin ditzake emakumearen burmuinean
Amsterdamgo Unibertsitateko talde batek 40 emakume aztertu zituen haurdunaldiaren aurretik eta haurdunaldian zehar, erditzearen ondoren eta horietatik 28 erditzearen ostean.
2022/11/21 - 12:00
Duela 17.000 urte ere bizi ziren etxeko txakurrak Euskadin
EHUko Giza Biologia Ebolutiboko taldeak data jarri ahal izan dio 'Canis lupus familiaris' delakoaren existentziari, Zestoan aurkitutako hezur bat oinarri hartuta.
2022/11/16 - 13:07
Armentia: ''Artemisen arrakastak estazio orbital egonkorrak izatea eta Martera joatea ahalbidetuko liguke''
Javier Armentia Iruñeko Planetarioko zuzendari eta astrofisikariak NASAren programaren nondik norakoak aztertu ditu, Ilargira misio tripulatu batean itzultzeko. Lau saiakerak huts egin ondoren, espazio agentziak kohete bat jaurtitzea lortu du.
2022/11/16 - 09:24
Artemis I Ilargira bidean dago
NASA AEBko espazio agentziak goizean, Euskal Herrian 07:48 zirenean, jaurti ditu Ilargia jomuga duten SLS kohete erraldoia eta Orion espazio ontzia. Tripulazio gabeko misioa da Artemis I hau, baina proba gisa erabili nahi dute gerora tripulatutako beste bat bidaltzeko.
2022/11/15 - 10:14
8.000 milioi biztanle Lurrean: ba al dago planetan behar adina baliabide natural?
Galdera hori egin diogu Stefano Balbi Ikerbasqueko ikertzaileari; izan ere, jasangarritasunaren gainean ikertzen du BC3 zentroan. Esan digunez, biztanleria ez ezik, kontsumo maila eta teknologia ere izan behar ditugu kontuan erantzuna eman ahal izateko.
2022/11/14 - 21:17
Nortzuk ziren baskoiak?
Gure arbasoak Erromatarren aurreko herria ziren, egun Gipuzkoa, Nafarroa, Errioxa eta Aragoi diren lurraldeetan bizi zirenak.