Emakumeak Indian, gizartearen zutabe baztertuak
Joan den abenduan, New Delhin 23 urteko emakumezko ikasle bat bortxatu eta hil zuten. Gertakariak protestak eta emakumearen egoerari buruz inoiz izan ez den moduko eztabaida eragin ditu Asiako herrialdean. Ordutik, 29 urteko beste emakume bati ere sexu erasoa egin diote, 4 eta 7 urteko bi ume bortxatu dituzte eta 6, 9 eta 11 urteko hiru ahizpa bortxatu eta hil dituzte. Halere, hedabideetan horietara iritsi diren kasuen berri baino ez dute eman.
Gobernuaren aurkako manifestazioak izan dira aste askotan Indiako hiriburuan, eta agintariak emakumeek herrialde horretan bizi duten egoera hobetzeko neurriak hartzera behartu dituzte. Prozesu luzea beharko da, baina, legeak eta, batez ere, gizartea moldatzeko, horrenbeste urteko diskriminazioa desager dadin.
Indian, herritarren % 48 emakumeak izan arren, emakume izatea familiarentzat zama dela uste dute oraindik bertan. Semeak familia iraunarazten du, jabetza oinordetzan hartzen du eta gurasoak zaintzen ditu zahartzaroan. Emakumeen kasuan, berriz, gurasoek ezkonsari handia ordaindu behar diote senargaiaren familiari.
Ezkonsaria, dena den, ez da emakumeek Indian duten arazo bakarra. "Abortu selektiboak, neskato hilketak, etxeko indarkeria eta emakumeen trafikoa oso ohikoak dira oraindik Indiako egunerokoan", Vicente Ferrer Fundazioaren arabera. Horri guztiari haurdunaldien hilkortasun tasa, umeen arteko ezkontzak, jabetza-eskubide baztertzaileak eta elikadura, osasuna eta hezkuntza bermatzeko zailtasunak gaineratu behar zaizkio. Ondorioz, "emakume jaiotzeko herrialde arriskutsuenen rankinean laugarren jarri da India", Thomson Reuters Fundazioaren ikerketa baten arabera.
Azken hiru hamarkadetan, fetu femeninoen 12 milioi abortu selektibo egin dituzte, urtean 600.000. Abortu horien erdia (5 milioi inguru), azken hamar urteetan egin dira, fetuaren sexua jakiteko teknikak hobetu direnean.
Otsailaren bukaeran, hain zuzen ere, gutxienez zortzi pertsona atxilotu dituzte India iparraldean haurdun zeuden emakumeei fetuaren sexua esateagatik eta neska zen kasuetan abortu selektiboa egiteagatik.
Emakumea finantzen arloan sartzea
Estatuaren aurrekontu orokorraren aurkezpenean, emakumeek herrialdean duten egoera hobetzeko funtsa sortuko zuela iragarri zuen Indiako Gobernuak. Gainera, emakumeek finantzen arloan tokia izatea bultzatzeko, banku bat sortuko dutela ere esan zuten agintariek.
Horiek bete bitartean, Vicente Ferrer Fundazioak, besteak beste, emakumeek eskubideak berreskuratzeko eta gizartean gehiago parte hartzeko proiektuak jarri ditu martxan.
"Indian emakumeak familiaren ekonomiaren zutabe nagusia dira. Gizarte eta ekonomia mailan, baina, bazterketa handia pairatzen jarraitzen dute eta horien oinarrizko eskubideak behin eta berriz urratzen dira egunero, jaiotzen direnetik hiltzen direnera arte", Fundazioaren esanetan.
Vicente Ferren Fundazioak erabiltzen dituen tresnetako bat sangham izeneko taldeak dira. "10-20 emakumek osatzen dituzte, euren arazoak konpartitzeaz gain, horietaz kargutu eta elkarri laguntzeko". Ekimen hori abiatu eta 28 urtera, "8.000 sangham osatu dituzte, eta 100.000 emakumek baino gehiagok hartu dute parte horietan", azaldu dute.
Sortu eta aurreztu
Lan hori babesteko, Vicente Ferrer Fundazioak "De Mujer a Mujer" programa jarri zuen martxan duela hamar urte, "lankidetzarako zubiak egiteko Espainia eta India artean". Horrela, ekimen horretan parte hartzen duten emakumeen konpromisoari esker, Anantapurreko kideak gai dira proiektu ekintzaileak martxan jartzeko eta autonomia ekonomikoa eta etorkizun bat bermatuko dizkieten aurrezkiak kudeatzeko.
Orain, gainera, Fundazioak beste pauso bat eman nahi du eta "De Mujer a Mujer. Sociedad Cooperactiva" sortu. "Elkarte iraultzailea izango da, eta Espainiako eta Indiako emakume batzuek osatuko dute. Lehenengoek kapitala jarriko dute, bigarrenek, euren lanari eta esfortzuari esker, negozio txikiak bultza ditzaten, euren biziraupena, eta euren familiena, bermatze aldera. Parte-hartzaileak bazkideak izango dira (neurri berean), oinarri-oinarrian ekonomia jasangarria eta elkartasuna izango dituen elkarte berrian"; horien hitzetan.

UNICEFek salatu duenez, Indiako zazpi milioi emakume baino gehiago ez dira sekula eskolara joan eta nekazaritza eremuetan egiten diren ezkontzen % 56 goiztiarrak dira. Gainera, 36 milioi emakume alargunduta, bananduta edo ezkondu gabe daude, NBEren datuen arabera, eta gizartetik baztertuta bizi dira. Fundazioaren erronka "emakumeek osatutako elkarte kooperatibo handiena sortzea da, nekazaritza eremu txiroenetako milaka emakumek aukera izan dezaten bazterketa egoera aldatu eta gizartea eraldatzeko".
Programan parte hartu nahi duenak hilean bederatzi euro eman beharko ditu. "Diru horren % 60 Indiako emakume bakoitzaren izenean kontu bat irekitzeko erabiltzen da. Epe finkorako kontu hori interesak ematen joango da, eta, zazpi urteren ostean, emakumeak kapital txiki horren jabe bihurtuko dira. Gainerako % 40a emakumeek gizartean izan behar duten parte-hartze aktiboa sustatzeko erabiltzen du Fundazioak", bertatik azaldutakoaren arabera.
Besteak beste, Maribel Verdu aktorea, Ana Pastor kazetaria eta Teresa Perales kirolari paralinpikoa dira kanpaina honen aurpegi ezagunak. "Enpatia da gakoa, ziur asko mundua alda dezakeen ideologia bakarra", esan du Pastorrek.
Zure interesekoa izan daiteke
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.