Movember ez da moda kontua, osasuna da
Azaroa Movember mugimenduaren hilabetea da eta Movember mugimenduak Ordizian duen buruarekin, Euskal Herrian hiru hamarkada daramatzan Nick Knight britainiarrarekin, hitz egin nahi izan dugu mundu mailako ekimen horren nondik norakoak eta, zehazki, Ordizian egiten duen lana bertatik bertara ezagutzeko.
ZER DA MOVEMBER
Gizarteak gizonezkoen osasunaren inguruan kontzientzia hartzeko -batez ere, prostatako eta barrabiletako minbizia- eta ikerketarako dirua biltzeko mundu mailako mugimendua da Movember -ingelesezko "moustache" (bibote) eta "november" (azaroa) hitzen laburdura-. Gizartean geroz eta mugimendu ezagunagoa da, batez ere, mugimendu horri babesa ematen diotenek azaroan bibotea uztea dutelako ezaugarri. Dena den, hori baino gehiago da; mundu mailako mugimendua da eta Euskal Herrian ere indarra hartzen ari da.
Movember mugimendua 2003. urtean jaio zen Australian. Melbourneko hainbat lagunek bibotea uztea erabaki zuten -bibotea inork gutxik uzten zuen garaian- prostatako eta barrabiletako minbizia mahai gainean jartzeko asmoz. Hurrengo urtean, ehunka lagunek utzi zuten bibotea Australian eta Movember Fundazioa eratu zuten. Pixkanaka-pixkanaka, ekimena beste lurralde batzuetara zabaldu zen (Kanada, Zeelanda Berria, Erresuma Batua, AEB, Espainia) eta gaur egun mundu osoan zabalduta dago.

Argazkia: Facebook Ordizia Motown
MOVEMBER MUGIMENDUAREN HELBURUAK
Movemeberrek bi aurpegi ditu: kontzientzia hartzea eta dirua biltzea. "Kontzientziazioa diodanean gizonen osasunaz gizonekin eta emakumeekin hitz egiteaz ari naiz. Oro har, gizonok osasun arazoak ezkutatzeko joera daukagula uste dut, bereziki, prostatako edota barrabiletako gaitzak. Sei lagunetatik batek prostatako minbizia izan dute edo izango dute beren bizitzan zehar. Gai horretan oso garrantzitsua da gaitza garaiz antzematea, izan ere, garaiz antzemanez gero sendatu daiteke. Horretarako, ordea, oso garrantzitsua da osasun frogak garaiz egitea. Beraz, gai hortaz naturaltasun osoz hitz egin behar da gizonak osasun frogak egitera animatu daitezen. Kalean gizon askok galdetzen didate: 'Zergatik joango naiz ni urologoarengana? Behatza ipurdian sartuko dit-eta. Ni ez noa'", azaldu du Nick Knightek.
Bigarren helburua dirua biltzea da. Mugimendu horrek mundu mailan batzen duen dirua kutxa bakar batera doa eta, hortik, mundu osoko ikerketa zentroetara bideratzen dute dirua. "Aipaturiko ikerketa gune horietako bi hemendik gertu daude: Vall d´Ebron ospitalea Katalunian eta CIC Biogune zentroa Euskal Herrian", zehaztu du. Diru hori, oro har, gizonen osasuna hobetzeko eta, bereziki, prostatako eta barrabiletako minbiziari aurre egiteko erabiliko da.
NOLA EGIN DEZAKET EKARPENA?
Mugimenduko kideek bibotea uzten dute azaroan ekimenari babesa emateko. Bigarren pausoa, ordea, diru ekarpena egitea.
Nola?
Movember mugimenduaren webgunearen bitartez. Aipaturiko orrialdean izena eman behar da eta gero interneten bitartez egiten da ekarpena, interneten egin ohi diren bestelako erosketetan bezala. Ondoren, erabiltzaileek bibotedun argazkiak igotzeko aukera ere badute.
MOVEMBER ORDIZIAN

Argazkia: Motown Ordizia
Ampo Ordizia errugbi taldeko jokalarien eskutik iritsi zen Movember mugimendua Ordiziara. Taldeko hainbat jokalari bibotea uzten hasi ziren azaroan ekimenari babesa emateko. "Ni 2012an hasi nintzen honetan -hau nire laugarren kanpaina izango da- eta bibotea uzteaz haratago, zerbait gehiago egin beharra zegoela pentsatu nuen", aitortu du.
"Horrela, nire kasa dirua biltzen hasi nintzen. Nire iritziz, oso hotza da dirua sarearen bitartez batzea. Nik nahiago dut kalera irten, jendeari Movember zer den azaldu eta dirua kalean eskatu. Gauzak horrela, erregistrorako orri batzuk atera nituen. Diru ekarpena egin nahi dutenek beren izena, posta helbidea eta diru kantitatea idazten dituzte eta, gero, eskura ematen didate dirua. Ordizian ezaguna naizelako edota, fidatzeko pertsona naizela uste dutelako, jende askok ematen dit dirua zio honetarako", nabarmendu du.
2014an Ordizia Motown taldeak 3.695 euro batu zituen (seigarren kopururik handiena Espainia mailan).
Aurtengo kanpainari begira, 50 itsulapiko, 200 kartel, 1.000 pegatina eta beste horrenbeste txapa (euro batean salgai Ordiziako tabernatan eta dendatan) banatu dituzte Ordizian.

Argazkia: Facebook Motown Ordizia
ORDIZIAN ANTOLATUTAKO EKITALDIAK
Horrez gain, izaera ezberdineko elkarteek eta erakundeek bat egin dute ekimenarekin.
? Ordizian merkatari elkarteak Miss eta Mister Movember lehiaketa antolatu du azaroan. Parte-hartzaileek beren argazkia partekatu behar dute Ordizian Merkatari Elkartearen Facebook orrialdean, bibotea erakutsiz, azaroaren 26ra bitartean. Bi pertsonentzako hiru afari daude jokoan.
? Ampo Ordizia errugbi taldeak Movember mugimenduarekin bat egin du eta azaroaren 8an, Altamiran Quesos Entrepinares taldearen aurka jokatutako partidan, kanpaina egin dute. Gaztetxeko gazteek pankarta bat egin dute eta partidaren atarian zelaira atera dute jokalariek. Halaber, jokalariek sinatutako kamiseta bat zozkatu dute Movember mugimenduaren alde.
? Garagunerekin elkarlanean, bibotedun 1.000 txotx banatuko dituzte Ordiziako tabernatan pintxo-bibote egunean zabal ditzaten.
? Herriko eskulan tailer batekin elkarlanean, haurrek herriko panel informatiboetan jartzeko kartelak egingo dituzte.
? Lau bizargin biboteak doan txukuntzen ari dira.
? Asuncion klinikako Jesus Mendivil urologoaren hitzaldia izango da azaroaren 18an Ordiziako D'Elikatuz zentroan, 19:30etik aurrera.
? Basic talde donostiarrak kontzertua eskainiko du azaroaren 28an herriko plazan.
Zure interesekoa izan daiteke
Athleticek gaitzetsi egin ditu Jon Uriartek jasotako mehatxuak eta bere “babes osoa” adierazi dio
Erakundeak adierazi duenez, "errespetua irmo aldarrikatuz baino ez dugu gizarte eta Athletic hobea eraikiko".
Martxoaren 23an irekiko dute Osakidetzako EPErako izen-ematea
Probak ekainaren 19an, 20an eta 21ean egingo dira, eta horietan LEP eredu berri bat ekarriko du: test motako azterketak egingo dituzte eta nota hurrengo deialdietarako erreserbatuko da.
Euskal Herrian Euskarazek CCOO sindikatuaren mehatxua salatu eta mobilizatzeko deia egin du
EHEk adierazi du sindikatuak bost konpromiso eskatu dizkiola, bestela bide judiziala abiatuko duela ohartaraziz, eta egoera “onartezina” dela salatu du.
Ramadanaren amaiera jendetsua Euskal Herrian
Ehunka musulman bildu dira Gasteizen eta Zumarragan islamaren hilabeterik sakratuenari agurra emateko. 2026ko otsailaren 17tik martxoaren 19ra arte, musulmanek abstinentzia egin dute egunez. Argia egon den orduetan, ez dute jan, ez dute edan (ezta urik ere), ez dute erre eta ez dute sexu-harremanik izan.
Athleticeko presidenteak jazarpena eta mehatxuak salatu ditu
Jon Uriartek Ertzaintzaren aurrean salatu duenez, futbolarekin lotutako gazte erradikalak bere etxeko atarian sartu dira eta mezu iraingarriak utzi dizkiote.
Luzaiden dantzan, Korrikaren lekukoa eskuan!
Arnegitik Luzaiderako bidean, Luzaideko Bolantak taldeak dantzan hartu du Korrikaren lekukoa. 126. kilometroan izan da, 04:00ak aldera. Azken urteotako tradizioari eutsiz, dantzan jarri dira lekukoa hartu dutenean.
Jendetza bildu du Korrikak Maulen
Lurraldeko eta hiriburuko hainbat elkarte eta herriko etxe ikusi ditugu parte-hartzen, hala nola, Sohütako pastorala, UEU, Palestinaren aldeko elkartea, Pitxu gaztetxea, Xiberoko Botza eta beste hainbat. Handik Nafarroa Beherea alderako bidea hartu du. Gaueko 22:00 pasata sartuko da lurralde hartan Aiherratik.
Pertsona bat erietxera eraman behar izan dute Baionan gertatu den sute baten ondorioz
Sua 14:15ak inguruan piztu da garra Baiona Tipiko Kupelgileak karrikako eraikin batean. Suhiltzaileek eraikina hustu dute bertaratu orduko. Hirugarren solairuan zegoen gizonezko bat larrialdi zerbitzuen laguntzarekin atera behar izan dute eta Baionako erietxera eraman dute kea arnastuta. Garrak itzali badituzte ere, auzo guztiko elektrizitatea eta gasa moztu dituzte, prebentzio neurri gisa. Eraikinak kalte ugari izan ditu eta bere egoera hurrengo orduetan aztertu beharko da. Bizilagunek gaua etxetik kanpora igaroko dute.
Atharratzetik abiatu da 24. Korrika, festa giroan, pizkundearen akuilu izatea xede
Ibilbide osoa zuzenean ikusteko aukera dago ETB ON plataforman, EITBren telebista plataforma digital berrian. Euskararen lekukoa martxan da jada, eta Atharratzetik abiatu den oihuak Euskal Herri osoa zeharkatuko du beste behin. Bilbon amaituko da, martxoaren 29an, igandez.
Euskal jatorriko 114.400 pertsona atzerrian bizi dira, duela urtebete baino % 5,5 gehiago
Gehienak Amerikan bizi dira, Argentinan zehazki, INEk urtero argitaratzen duen Atzerrian bizi diren espainiarren erroldaren (AEE) arabera.