Minbizia

EITB Maratoiak aurtengo bideoklipa estreinatu du, berrogeita hamar pertsonaren baino gehiagoren ahotsak eta eskuak elkartuta, Elektrizitatearen erritmoan, bularreko minbiziaren eta ginekologikoaren ikerketaren aldeko korronte handi-handia sortzeko. Barrikako itsaslabarrean, Bizkaian, grabatu dute, Sua Enparantza eta Ylenia Baglietto antzezleekin, Afrika Bibang eta Ariane Vega abeslariekin, Easo abesbatzako kideekin eta elkarteetako boluntarioekin. Jada martxan da BIZUMa (dohaintza solidarioa: 33478).

Espainiako Estatuan intzidentzia gehien duen minbizia mota da. Metastasia zuten pazienteei farmako immunojokatuak (Antibody-drug conjugate edo ADC siglekin ezagutzen dira ingelesez) eman dizkiete, eta horien biziraupena handitu egin dute. Gaixo gehiagorekin probatu behar dituzte orain. 

Ileordeak, egokitutako arropa, fisioterapia, nutrizioa eta laguntza psikologikoa dira emakume askok beren poltsikotik ordaindu behar dituzten gastuetako batzuk, osasuna zaintzeko eta bizi-kalitatea hobetzeko. Gaixotasuna metastasiko bihurtzen denean eta tratamenduak epemuga argirik gabe luzatzen direnean, gainera, zama hori are handiagoa da. Ana Jimenez bularreko minbizi metastasikoa duen pazienteak eta Inurriak elkarteak ezkutuko kostu horiek ikusarazi dituzte, eta arreta integrala eskatzen dute, emakumeen ahalmen ekonomikoaren araberakoak izan ez daitezen.

Gizonezkoen Bularreko Minbiziaren Munduko Eguna ospatu da aste honetan. Miguelek eta Norbertok beren bizipenak kontatu dituzte, gizonen artean gutxi ezagutzen den gaitz hau ikusarazteko. Bularrean koskorren bat nabarituz gero, garaiz atzematea eta medikuarenera lehenbailehen joatea funtsezkoa dela azpimarratu dute

"Konekta zaitez ikerkuntzaren korrontera" izango da EITBk antolatutako elkartasun ekimenaren 27. edizioko leloa, eta herritarrek egingo duten olatu kolektiboa izango da kanpainaren elementu bereizgarria.

Bularreko arterietan kaltzioa izateak bihotzeko patologiak garatzeko arriskua hirukoiztu egin dezakeela ikusi dute ikertzaileek. Proiektuaren arduradunek nabarmendu dutenez, "gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun biologiko eta sozialen ondorioz, estrategia diagnostiko eta terapeutiko bereiziak behar dira".

Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.

EITBk BIOEF Berrikuntza eta Ikerkuntza Sanitarioko Euskal Fundazioarekin eta minbizi ginekologikoko eta bular minbiziko elkarteekin batera aurkeztu du maratoia. Urtero legez, EITBren elkartasun ekimenak bi ildo izango ditu: ikerketarako dirua biltzea eta gizartea sentsibilizatzea.

Haur minbizidunen familien elkarteek hainbat jarduera egin dituzte gaur, nazioarteko egunean, gaixotasuna bistaratzeko eta kontzientziak pizteko. Osakidetzak 60-70 minbizi kasu berri diagnostikatzen ditu urtero 19 urtetik beherakoen artean; Nafarroan, 20 bat kasu artatzen dituzte. 

Urtero 70 kasu inguru diagnostikatzen dira Euskadin, eta 30 Nafarroan.

Gaur egun, Osakidetza 64 ikerketa-proiektu garatzen ari da onkologia pediatrikoan, eta biziraupena % 80-85ean dago. 

Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.

Urtero 16.000 minbizi-kasu berri diagnostikatzen dira Euskadin, baina biziraupena % 57tik gorakoa da. Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak. Amaia kasu horietako bat da. 31 urterekin diagnostikatu zioten bularreko minbizia.

Bularreko minbizia edo prostatakoa dira gehien gainditzen direnak, bost urtera % 75 eta % 85 bitarteko biziraupenarekin. Halaber, haurren minbiziaren biziraupenak ere hobera egin du: 15 urtetik beherakoek % 80 inguruko biziraupen-tasak dituzte, Osakidetzaren datuen arabera.

Hori da Emakunderen beka jaso duen ikerketa baten ondorioetako bat. Zehazki, bularreko minbiziaren ondorioz mastektomia egin behar dieten emakumeen aukera kirurgikoen aurrean erabakiak hartzeko prozesua eta kalitatea aztertu ditu. 

Asteazken honetan, prozesatu aurreko ikerketa-eginbideak abiarazi dituzte, ospitaleak onartu ostean giza akats baten ondorioz bi paziente hil eta zaintzapean dauden hiruri kalteak eragin zitzaizkiela.

Akatsak beste bi egin die kalte, eta horietako bat zainketa intentsiboetako unitatean ospitaleratuta dago. Eguberriko jaietan izan ziren gertakariak, sendagai baten dosi bat prestatzen izandako akats baten ondorioz. Gaztela eta Leongo Osasun Sailak (Sacyl) adierazi du giza akatsa izan dela, eta bere gain hartu du erantzukizuna.

Kontxako hondartzan izan da espero zen Kontxapuzoia: 200 ausart uretara oldartu dira hotzari aurre egiteko eta Katxalin elkartearen mesedetan dirua biltzeko. Marmoken presentzia dela-eta iazko etenaldiaren ondoren, CD Fortunak antolatutako elkartasun ekitaldiak komunitatea bildu du Eguberrietako ohiko hitzordu honetan, babes eta elkartasun erakustaldi batean.

Osasun sailburuak iragarri duenez, progresiboki hasiko dira haurdunaldiaren borondatezko etenak egiten, "bi urteren buruan" beren gain hartzeko aurreikuspenarekin. Gainera, 2027rako, 45 urtera jaitsiko da bularreko minbizia atzemateko baheketen adina.

Amama Sevilla elkarteak atzerapenak eta akatsak salatu dituzte detekzio goiztiarreko programan, eta baliabide gehiago eskatu dituzte osasun publikorako.