Minbizi ginekologikoa eta bular minbizia izango dira aurtengo EITB Maratoiaren kausa

2026ko EITB Maratoiaren gaia aurkezteko ekitaldian, Isabel Octavio ETBko zuzendariak, Iñaki Gutiérrez Ibarluzea Eusko Jaurlaritzako Ikerketa, Berrikuntza eta Ebaluazio Sanitarioko zuzendariak eta EITB Maratoiaren diru-bilketari esker bularreko minbiziaren tratamendu berriei buruzko ikerketa gauzatu duen Javier Muñoz Biobizkaia ikerketarako institutuko ikertzaileak hartu dute parte. 

Horiez gain, 12 elkarte hauen ordezkariak ere egon dira aurkezpenean: ACAMBI (Bizkaiko Ginekologiko edota Bular Minbiziaren Elkartea), ASAMMA (Bularreko edota Ginekologiako Minbizia duten Emakumeen Arabako Elkartea), Katxalin (Bularreko edo Ginekologiako Minbiziagatik Eragindako Gipuzkoako Emakumeen Elkartea), Sarai (Bularreko Minbiziaren Nafarroako elkartea), Minbiziaren Aurkako Bizkaiko Elkartea, Minbiziaren Aurkako Gipuzkoako Elkartea, Minbiziaren Aurkako Arabako Elkartea, Maite Ta Bizi (Euskadin minbizi metastasikoa duten gaixoen elkartea), Izan Inurri (Ikuspegi feminista eta eraldatzaile batetik minbiziari buruzko dibulgazioa, formazioa eta akonpainamendua eskaintzen duen elkartea), Asaco (Obarioetako minbizia edo ginekologikoa duten gaixoen elkartea) eta Gaixoen Erakundeen Plataforma.

"Kanpaina indartsu bat egitea da helburua", adierazi du Isabel Octavio ETBren zuzendariak aurkezpenean. Horren hitzetan, aurtengo kanpainak emakume aurpegia du batik bat, "aukeratutako kausak emakumeengan duen intzidentziarengatik, baina horrek ez du esanahi gizonengan duen eraginaz ez dugunik hitz egingo".

EITB Maratoiak aurten izango duen ibilbidea eta kanpaina bideratzeko orduan lagunduko duten elkarteen babesa eskertu du Octaviok. "Kanpaina hurbila izatea nahi dugu; emozioz betea; denetariko esperientziekin; gaixoei ahotsa emanez, zorrotza eta, beti egiten saiatzen garen bezala, tonu positiboan", azaldu du.

Bidelagun horiez gain, beste behin, gizarte osoaren inplikazioa lortu nahi duela adierazi du ETBren zuzendariak: "Gure  komunikazio ekimen propioa landuko dugu, ohi dugun bezala, euskal abesti baten bueltan". Eta erantsi du elkarteek antolatzen dituzten ekimen garrantzitsuenei babesa eskainiko diela EITBk.

Iñaki Gutiérrez Ibarluzeak Eusko Jaurlaritzako Ikerketa, Berrikuntza eta Ebaluazio Sanitarioko zuzendariak adierazi duenez, "Euskadin minbiziari buruz egiten den ikerketari esker gero eta pertsona gehiago gero eta hobeto bizi dira, diagnostiko onkologiko baten ondoren". Ildo horretan, aipatu du Osasun Saileko ikerketa institutuen bidez (Bioaraba, Biobizkaia eta Biogipuzkoa) 120 proiektu eta azterketa kliniko egiten ari direla bularreko minbiziari, zerbixeko minbiziari eta obulutegi eta endometrio minbiziei dagokienez, besteak beste, Osakidetzan aplikatzeko. "Helburua argia da: pazienteen eta minbizitik bizirik atera diren pertsonen biziraupena eta bizi kalitatea hobetzea", esan du Gutierrezek. Martxan dauden ia 120 proiektuek terapia berritzaile berriak lantzen dituzte, hala nola immunoterapia aurreratuak, baita osasun-emaitzak aztertzen dituzten ekimenak ere, tratamenduek pazienteen eguneroko bizitzan duten benetako inpaktua hobetzeko.

Horren arabera, azken urteetan bost urterako biziraupena nabarmen hobetu da tumore gehienetan, bereziki bularreko minbizian, "gure inguruko herrialdeetan % 90 inguruko zifrak lortzen baitira. Gure lehentasuna da biziraupen tasa horiek handitzen jarraitzea eta minbiziak galdutako bizitza urteak murriztea, arreta gizatiarragoa eta pertsonengan zentratuagoa jarrita", gaineratu du.

Iñaki Gutierrezek azaldu duenez, "biziraupenean egindako aurrerapenak ez dira kasualitatearen ondorio, prebentzioan, baheketan eta ikerketan egindako etengabeko ahaleginaren ondorio baizik". Hala, gogorarazi du alderdi horiek funtsezko lekua dutela 2025-2030rako Euskadiko Plan Onkologiko Integralean, Euskal Osasun Itunarekin lerrokatuta, eta pertsona gehiagok minbizia gainditzea eta bizi kalitate hobearekin egitea helburu dutela. "Osakidetzaren bularreko eta zerbixeko baheketa-programak funtsezkoak dira minbizia garaiz detektatzeko eta sendatzeko aukerak handitzeko", berretsi du.

Bestalde, Javier Muñoz Peralta ikertzaileak Biobizkaiak eta Biogipuzkoak proteomikaren arloan egindako aurrerapenak aurkeztu ditu, proteinen azterketa, tumoreek nola jokatzen duten hobeto ulertzeko eta tratamendu eraginkorragoetarako dianak aurkitzeko lerrorik oparoenetako bat. Lan hori BIOEF Osasun Ikerketarako Euskal Fundazioak bultzatutako laguntzen deialdiari esker garatzen ari da, minbiziari buruzko EITB Maratoia ekimenari modu solidarioan emandako funtsekin. EITB Maratoiak bildutako diruari esker azken urteetan Osakidetzaren sarean hainbat proiektu onkologiko finantzatzeko aukera izan da. Muñozen hitzetan, "proiektu horiei esker, gaixotasunaren seinale goiztiarrak eta tratamenduei eman dakizkiekeen erantzunak identifika ditzakegu, eta horrek diagnostiko zehatzagoetarako eta terapia pertsonalizatuagoetarako aukera irekitzen du".