Minbizi ginekologikoa eta bular minbizia izango dira aurtengo EITB Maratoiaren kausa
EITBk BIOEF Berrikuntza eta Ikerkuntza Sanitarioko Euskal Fundazioarekin eta minbizi ginekologikoko eta bular minbiziko elkarteekin batera aurkeztu du maratoia. Urtero legez, EITBren elkartasun ekimenak bi ildo izango ditu: ikerketarako dirua biltzea eta gizartea sentsibilizatzea.
2026ko EITB Maratoiaren gaia aurkezteko ekitaldian, Isabel Octavio ETBko zuzendariak, Iñaki Gutiérrez Ibarluzea Eusko Jaurlaritzako Ikerketa, Berrikuntza eta Ebaluazio Sanitarioko zuzendariak eta EITB Maratoiaren diru-bilketari esker bularreko minbiziaren tratamendu berriei buruzko ikerketa gauzatu duen Javier Muñoz Biobizkaia ikerketarako institutuko ikertzaileak hartu dute parte.
Horiez gain, 12 elkarte hauen ordezkariak ere egon dira aurkezpenean: ACAMBI (Bizkaiko Ginekologiko edota Bular Minbiziaren Elkartea), ASAMMA (Bularreko edota Ginekologiako Minbizia duten Emakumeen Arabako Elkartea), Katxalin (Bularreko edo Ginekologiako Minbiziagatik Eragindako Gipuzkoako Emakumeen Elkartea), Sarai (Bularreko Minbiziaren Nafarroako elkartea), Minbiziaren Aurkako Bizkaiko Elkartea, Minbiziaren Aurkako Gipuzkoako Elkartea, Minbiziaren Aurkako Arabako Elkartea, Maite Ta Bizi (Euskadin minbizi metastasikoa duten gaixoen elkartea), Izan Inurri (Ikuspegi feminista eta eraldatzaile batetik minbiziari buruzko dibulgazioa, formazioa eta akonpainamendua eskaintzen duen elkartea), Asaco (Obarioetako minbizia edo ginekologikoa duten gaixoen elkartea) eta Gaixoen Erakundeen Plataforma.
"Kanpaina indartsu bat egitea da helburua", adierazi du Isabel Octavio ETBren zuzendariak aurkezpenean. Horren hitzetan, aurtengo kanpainak emakume aurpegia du batik bat, "aukeratutako kausak emakumeengan duen intzidentziarengatik, baina horrek ez du esanahi gizonengan duen eraginaz ez dugunik hitz egingo".
EITB Maratoiak aurten izango duen ibilbidea eta kanpaina bideratzeko orduan lagunduko duten elkarteen babesa eskertu du Octaviok. "Kanpaina hurbila izatea nahi dugu; emozioz betea; denetariko esperientziekin; gaixoei ahotsa emanez, zorrotza eta, beti egiten saiatzen garen bezala, tonu positiboan", azaldu du.
Bidelagun horiez gain, beste behin, gizarte osoaren inplikazioa lortu nahi duela adierazi du ETBren zuzendariak: "Gure komunikazio ekimen propioa landuko dugu, ohi dugun bezala, euskal abesti baten bueltan". Eta erantsi du elkarteek antolatzen dituzten ekimen garrantzitsuenei babesa eskainiko diela EITBk.
Iñaki Gutiérrez Ibarluzeak Eusko Jaurlaritzako Ikerketa, Berrikuntza eta Ebaluazio Sanitarioko zuzendariak adierazi duenez, "Euskadin minbiziari buruz egiten den ikerketari esker gero eta pertsona gehiago gero eta hobeto bizi dira, diagnostiko onkologiko baten ondoren". Ildo horretan, aipatu du Osasun Saileko ikerketa institutuen bidez (Bioaraba, Biobizkaia eta Biogipuzkoa) 120 proiektu eta azterketa kliniko egiten ari direla bularreko minbiziari, zerbixeko minbiziari eta obulutegi eta endometrio minbiziei dagokienez, besteak beste, Osakidetzan aplikatzeko. "Helburua argia da: pazienteen eta minbizitik bizirik atera diren pertsonen biziraupena eta bizi kalitatea hobetzea", esan du Gutierrezek. Martxan dauden ia 120 proiektuek terapia berritzaile berriak lantzen dituzte, hala nola immunoterapia aurreratuak, baita osasun-emaitzak aztertzen dituzten ekimenak ere, tratamenduek pazienteen eguneroko bizitzan duten benetako inpaktua hobetzeko.
Horren arabera, azken urteetan bost urterako biziraupena nabarmen hobetu da tumore gehienetan, bereziki bularreko minbizian, "gure inguruko herrialdeetan % 90 inguruko zifrak lortzen baitira. Gure lehentasuna da biziraupen tasa horiek handitzen jarraitzea eta minbiziak galdutako bizitza urteak murriztea, arreta gizatiarragoa eta pertsonengan zentratuagoa jarrita", gaineratu du.
Iñaki Gutierrezek azaldu duenez, "biziraupenean egindako aurrerapenak ez dira kasualitatearen ondorio, prebentzioan, baheketan eta ikerketan egindako etengabeko ahaleginaren ondorio baizik". Hala, gogorarazi du alderdi horiek funtsezko lekua dutela 2025-2030rako Euskadiko Plan Onkologiko Integralean, Euskal Osasun Itunarekin lerrokatuta, eta pertsona gehiagok minbizia gainditzea eta bizi kalitate hobearekin egitea helburu dutela. "Osakidetzaren bularreko eta zerbixeko baheketa-programak funtsezkoak dira minbizia garaiz detektatzeko eta sendatzeko aukerak handitzeko", berretsi du.
Bestalde, Javier Muñoz Peralta ikertzaileak Biobizkaiak eta Biogipuzkoak proteomikaren arloan egindako aurrerapenak aurkeztu ditu, proteinen azterketa, tumoreek nola jokatzen duten hobeto ulertzeko eta tratamendu eraginkorragoetarako dianak aurkitzeko lerrorik oparoenetako bat. Lan hori BIOEF Osasun Ikerketarako Euskal Fundazioak bultzatutako laguntzen deialdiari esker garatzen ari da, minbiziari buruzko EITB Maratoia ekimenari modu solidarioan emandako funtsekin. EITB Maratoiak bildutako diruari esker azken urteetan Osakidetzaren sarean hainbat proiektu onkologiko finantzatzeko aukera izan da. Muñozen hitzetan, "proiektu horiei esker, gaixotasunaren seinale goiztiarrak eta tratamenduei eman dakizkiekeen erantzunak identifika ditzakegu, eta horrek diagnostiko zehatzagoetarako eta terapia pertsonalizatuagoetarako aukera irekitzen du".
Zure interesekoa izan daiteke
Haurdunaldian ematen den genero indarkeria kasuak osasun-kontsultei esker identifikatu daitezke
Haurdunaldian emakumeek harreman estua izaten dute osasun-sistemarekin: emaginarekin, ginekologoarekin eta erizainarekin dituzte kontsultak. Hilabete horiek giltza izan litezke genero-indarkeria egoerak identifikatzeko. Osasun eta gizarte-arloen aldetik erantzun koordinatua emateko beharra aldarrikatu dute adituek Donostian, “Indarkeria eta amatasuna” izeneko udako ikastaroan.
Einar Galilea euskal futbolariaren aurkako pintadak agertu dira Malagan, Argentinako kamisetarekin bere irudia zabaldu ostean
Irainez betetako pintadak Rosaledatik gertu agertu dira, Espainia eta Argentinaren arteko Munduko Txapelketako finalaren ostean. Malagako jokalariaren argazkia sare sozialetan zabaldu da, baina ez dago argi noiz ateratakoa den.
Agur terrazetan eta hondartzetan erretzeari: honelakoa da tabakoaren aurkako lege berria, bapeagailua eta zigarroa parekatzen dituena
Espainiako Gobernuak onartutako lege berriak debekatu egingo du terrazetan eta hondartzetan erretzea eta bapeatzea. Izan ere, zigarreta elektronikoa eta tabako tradizionala parekatu eta 600 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Bi begirale atxilotu dituzte Biarritzen, hiru eta lau urteko haurrak bortxatzea eta sexu-erasoak egitea leporatuta
Baionako Fiskaltzak jakinarazi duenez, orain arte jasotako testigantzen arabera, 12 sexu-eraso kasuren eta bortxaketa baten zantzuak aurkitu dituzte, eta ez dute baztertzen gehiago izatea.
Alga asiarra: gure kostaldeko itsas hondoa hartzen ari den alfonbra berdea
Alga hori gure hondartzetan zabaltzea ageriko zatia baino ez da. Izan ere, alga asiarra gure itsas hondoan alfonbra berdeak osatzen ari da. Haren hedapenak biodibertsitatea mehatxatzen du, eta hura kontrolatzeko erronka berriak sortu ditu.
Espainiako Gobernuak behin betiko onartu du terrazetan eta hondartzetan erretzea debekatzen duen tabakoaren aurkako legea
Araudi berriak zigarro elektronikoak eta bapeagailuak ohiko tabakoarekin parekatu ditu, kerik gabeko guneak zabalduko ditu eta produktu berrien salmenta establezimendu espezializatuetara mugatuko du.
Euskal Encounterrek 5.000 parte-hartzaile inguru eta 4.000 ordenagailutik gora bilduko ditu BECen
Makrohitzordu teknologikoa uztailaren 23tik 26ra egingo da eta arreta berezia eskainiko zaio adimen artifizialari eta ordenagailu kuantikoari.
Bi emakume hil dituzte azken 24 orduetan beren bikotekide edo bikotekide ohi gizonezkoek Malagan eta Toledon
Emakumezkoek 30 eta 45 urte bitartean zituzten, eta euren bikotekideek eraso eginda hil dira. Gizon bat atxilotu dute, eta besteak bere buruaz beste egin omen du. Guardia Zibila beste kasu bat ikertzen ari da Malagan. Beste emakume bat hilik aurkitu zuten astelehen gauean Almoradin (Alacant), baina autopsiaren arabera, arrazoi naturalengatik hil zen.
Lekeitioko uharteko moilan erreskatatua izateak 1.500 eurorainoko faktura ekar dezake
2025eko lege-dekretu batek jasotzen duenez, erreskate-operatiboaren kostua erreskatatutakoaren gain utzi ahal izango da, baldin eta erreskatea arriskutsutzat seinaleztatutako gune batean egiten bada; duela aste batzuetatik, Lekeitioko uharterako moilak baldintza hori betetzen du.
Amaitu dira goizeko ilarak A-8an, Muskiz parean
Istripuak errei bat ixtea eragin du Santanderrerako noranzkoan eta une batean 5 kilometrokoak izan dira auto-ilarak, eguerdiko 12:00ak aldera errepidea berriro zabaldu duten arte.