Mamografiak erabiliz emakumeen arrisku kardiobaskularra aurreikusteko proiektua garatu Osakidetzak

Osasun kardiobaskularrean genero-arrakala murriztera bideratutako proiektua garatzen ari dira Osakidetzako hainbat profesional, Biobizkaia Osasun Ikerketako Institutuarekin batera. Proiektu horrek bularreko minbiziaren baheketarako erabiltzen diren mamografietan kaltzifikazio arterialak ote dauden aztertzen du, istripu kardiobaskular larriak (bihotzekoak) garatzeko aukera aurreikusteko.

Astearte honetan, Bihotzaren Munduko Egunaren bezperan, aurkeztu dute 'EMABASKTM, Euskadi eMAkumeen BASKular prebentzioa' izeneko proiektua. "Mamografia bezalako ohiko proba bat prebentzio bikoitzerako tresna bihurtu nahi du proiektuak, emakumeen hilkortasun kausa nagusi diren bi arrazoiak detektatzeko gai bihurtuz: minbizia eta gaixotasun kardiobaskularrak", azaldu dute arduradunek.

Osakidetzatik jakinarazi dutenez, ebidentzia zientifiko berrienak adierazten dute bularreko arterietan kaltzioa detektatzeak hirukoiztu egin dezakeela bihotzeko patologiak garatzeko arriskua.

Gaur egun, espezialistek eskuz interpretatzen dituzte erradiografiak. Proiektu honek Adimen Artifiziala (IA) pixkanaka sartzea aurreikusten du, mamografiaren informazio guztia automatikoki aztertzeko. IAk kaltzifikazio esanguratsuak detektatzen baditu, alerta automatiko bat bidaliko du Lehen Mailako Arretara, familiako medikuak kasua balora dezan, pazientearen aurrekariak berrikus ditzan eta prebentzio-neurriak garaiz abian jar ditzan.

Prebentzioan ere genero-ikuspegia txertatzea

Euskadin, gaixotasun kardiobaskularrak dira emakumeen heriotza-kausa nagusia gaur egun. Hala ere, Osakidetzatik eta Osasun Sailetik nabarmendu dutenez, arrisku kardiobaskularra kalkulatzeko ohiko tresnak eta proba diagnostiko tradizionalak gaixotasunaren eredu maskulinotik abiatuta diseinatuta daude, eta horrek "emakumeen arrisku kardiobaskularra oharkabean igarotzea betikotzen du".

Heriotza horien % 80, gutxi gorabehera, diagnostiko goiztiar batekin prebenitu daitezkeela kalkulatzen da, eta testuinguru horretan jarri dute abian 'EMABASKTM'.

Jesus Guzman Revuelta Osakidetzako Barakaldo-Sestao ESIan lan egiten duen erradiologoa da proiektuaren burua, eta berarekin ari dira erradiodiagnostikoko, kardiologiako, familia-medikuntzako eta medikuntza prebentiboko hainbat espezialista ere. Osakidetzak eta Osasun Sailak azaldu dutenez, Euskal Osasun Itunaren zenbait ildo estrategikorekin bat egiten du erabat proiektuak.

Zehazki, zeharkako genero-ikuspegia txertatzen du Osakidetzan, bai emakumeek arreta ekitatiboa eta espezifikoa jasoko dutela bermatzeko; baita lehen mailako prebentzioaren ikuspegia eta detekzio goiztiarra bultzatu eta osasun-emaitzak hobetzeko funtsezko tresna gisa. Halaber, berrikuntza teknologikoa eta osasun-sistemaren eraldaketa digitala ere gauzatzen du, asistentzia-prozesuetan adimen artifiziala txertatuz.

Azaroaren 10etik 13ra bitartean Bilbon egingo den Osasun Publikoaren Europako Konferentzian aurkeztuko dute proiektua, 3.000 adituren aurrean.

Proiektu honekin, Osakidetzak "genero-ikuspegia osasun-ikerketan txertatzeko duen asmoa erakusten du, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun biologiko eta sozialek estrategia diagnostiko eta terapeutiko bereiziak eskatzen dituztela aitortuz", adierazi dute sustatzaileek.

Ikerketaren fase guztietan – diseinutik hasi eta inplementazio klinikoraino – genero-ikuspegia txertatzeko ahalegin horrek "euskal osasun-sistema erreferente bihurtzen du osasun kardiobaskularrean, genero-ikuspegiarekin", arduradunek nabarmendu dutenez.