'Juno' zunda Jupiterrera heldu da, bost urteko bidaiaren ondotik
NASAren 'Juno' espazio-zundak historia egin du gaur Jupiter planetaren orbitan sartuta. Bost urteko bidaia uztailaren 5eko goizaldean bukatu du ontziak, baina misio korapilatsuagoa egin beharko du hemendik aurrera: planeta erraldoiaren misterioak argitu eta eguzki-sistemaren sorreraren inguruan arrasto gehiago eman.
03:54 (GMT) zirenean sartu da zunda Jupiterren orbitan. Akoplamendu operazio zaila burutu behar izan du 'Juno'k, planeta arriskutsua baita Jupiter, eta arriskutsua ez ezik, handia ere bada: Lurraren bolumenaren halako mila da.
Tripulaziorik gabeko ontziak saskibaloi kantxa baten tamaina du. Urtarrilean balentria egitea lortu zuen, espazioan eguzki-energiaz bultzatuta urrunen –Eguzkitik 793 milioi kilometrora– heldutako ontzia bihurtu baitzen.
Datozen 20 hilabeteetan ere ez du lan makala izango: Jupiterren orbitaren baitan 37 buelta emango ditu irudiak hartzeko. Helburua eguzki-sistema nola sortu zen argitzeko pistak ematea eta planeta hobeto ezagutzea.
Jupiterren erradiazio gerrikoen bihotzera heltzeko diseinatutako lehen zunda da 'Juno'. Planeta erraldoiari inoiz egin zaizkion erresoluzio handiko argazkiak atera ahalko dizkio, gainetik dituen lainoak gaindituta.
Misioa 2018ko otsailean bukatuko du 'Juno'k. Planetaren atmosferaren kontra nahita joko du orduan, eta erabat suntsituko da.
'Juno'ren aurretik, 'Galileo'
Eguzki-energiaz dabilen zunda hau baino lehen 'Galileo' ontzia bidali zuen NASAk 90eko hamarkadan. 1995ean sartu zen 'Galileo' Jupiterren orbitan, eta zortzi urtez egon zen han. Horri esker dakigu orain planeta erraldoian haize-bolada gogorrak daudela eta horren eraztunak inguruan dituen ilargiek botatako hauts-partikulekin osatu zirela.
'Galileo' ez bezala, Jupiterren poloetatik orbitatuko da 'Juno', eta horri esker, planetaren nukleoa, osaera eta eremu magnetikoa hobeto ezagutuko dute zientzialariek.
Lego eta Doodle
Zundari jarritako izenari dagokionez, Jupiter jainkoaren arreba eta emaztea zen Juno jainkosarena aukeratu zuen NASAk. Izan ere, erromatar mitologiaren arabera, lainoen gainetik ikusteko ahalmena zuen jainkosak, zundak bezalatsu.
Tripulaziorik gabeko ontzia da 'Juno', baina barruan hiru Lego iruditxo sartu ditu NASAk. Batek Jupiter jainko erromatarra irudikatzen du, besteak 'Juno' emaztea, eta hirugarrena Galileo Galilei astronomoa, Jupiterren ilargiak deskubritu zituena, alegia. Keinu honekin, zientzia umeengana hurbildu nahi izan du NASAk.
Googlek ere 'Juno'ren balentria ospatu nahi izan du, eta astearte honetako doodlea zundari eskaini nahi izan dio.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriko talde feministek elkarretaratzea deitu dute gaur arratsalderako
Hilketa matxista honen aurrean kalera irteteko eta gaitzespena adierazteko eskatu diete Basauriko Asanblada Feministak eta Emakumeok Bat Koordinadorak herritarrei, "terrorismo matxistaren aurrean" mobilizazio soziala funtsezko tresna dela ziurtatuta.
Gizon bat atxilotu dute Basaurin, bikotekidea hiltzea egotzita
Biktima, 44 urteko emakume bat, ondoezik jarri ostean hil zen. Medikuek egindako lehen azterketen arabera, indarkeria zantzuak zituen.
Azpeitiko sutean kaltetutako bi lagunek alta jaso dute eta beste bizileku bat eman diete
Sua arratsaldean piztu zen, bigarren solairuan, eta kalte handiak eragin zituen. Udal teknikariek eraikinaren egoera aztertu behar dute, sutea zerk eragin duen ikertu eta hartu beharreko neurriak zehazteko.
Aldaketak Bilboko trafikoan datorren astelehenean, Itzulia Basque Country dela eta
Lasterketaren lehen etapak, Bilbon hasi eta amaituko den 13,9 kilometroko erlojupekoak, trafiko etenak, aparkaleku murrizketak eta garraio publikoan aldaketak eragingo ditu.
50.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena jada Osakidetzako EPEn
EITBk jakin duenez, lehen bederatzi kategorietarako izen-emateak erritmo altuari eutsi dio hasieratik, apirilaren 22ra arte irekita dagoen prozesuan.
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.
Ekain Perrino: "Gorroto-delitua dela onartu da, baina 2 urteko espetxe zigorra ez da ezer"
Justiziak Ekain Perrinok 2021ean Basaurin jasandako eraso homofoboaren egile gehienak zigortu ditu. Hamaika egileetatik hamarrek bi urteko espetxe zigorra jaso dute, osotasun moralaren aurkako delituagatik; hamaikagarrenari, berriz, 14 hilabeteko kartzela zigorra eta zortzi hilabeteko isuna ezarri diote. Perrino pozik agertu da gorroto-delitua onartu duelako epaileak, 2 urteko espetxealdia ez dela nahikoa adierazi du.
Mugikorreko NANa, indarrean: Zertarako balio du eta zertarako ez?
MiDNI aplikazioari esker, dagoeneko aurrez aurre identifika zaitezke telefonoarekin. Hala ere, ez du dokumentu fisikoa ordezkatuko kasu guztietan, nazioarteko bidaietan edo zenbait gestio egiterakoan adibidez.