Kolon eta ondesteko minbizidunen biziraupena % 20 hazi da Osakidetzaren planari esker
Osakidetzaren bahetzeko programaren bidez kolon eta ondesteko minbizia hauteman zitzaien pertsonen 5 urteko biziraupena Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ezarritako hautemate goiztiarreko programan parte hartu ez zutenena baino % 20 handiagoa izan da. Horixe da Osakidetzako espezialistek egindako eta European Journal of Gastroenterology and Hepatology aldizkari zientifiko ospetsuaren azken zenbakian argitaratutako lan baten ondorio nagusia.
Jon Darponek zuzentzen duen sailak sustatzen dituen biztanleriaren bahetze-programen helburua da minbiziaren aitzineko lesioak eta minbizi sortu berriak goiz hautematea, herritarren biziraupena eta bizi-itxaropena handitzeko.
Kolon eta ondesteko minbizia bahetzeko programan parte hartu duten pertsonen biziraupenaren luzapen horri esker, EAEk 2017an 2030eko eredu teorikoen aurreikuspena erdiestea lortu du. Horrenbestez, emaitzek hasierako aurreikuspenak erraz gaindi ditzakete, bahetzeko euskal programa mundu osoan parte-hartze handienetakoa duena eta Espainiako Estatuan handiena duena dela kontuan hartuta.
Azterketaren egileen arabera, parte-hartze kopuru horiekin litekeena da etorkizunean biziraupena hobetzea eta, horrez gainera, minbizi berriak agertzeko intzidentzia murriztea. Izan ere, bestela gaizto bilakatu eta, beraz, sabeleko kirurgia eta batzuetan kimioterapia edo antzeko tratamendua beharko luketen lesio aurre-gaiztoak, modu honetan kolonoskopia bidez diagnostikatu eta erauzi ahal izango baitira.
EAEko kolon eta ondesteko minbizia goiz detektatzeko programak hamar urte bete ditu Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ezarri zuenetik. Denbora horretan, 26.856 gaizto bihurtu aurreko lesio (adenoma aurreratuak) eta lesio gaizto (minbizi inbaditzaileak) hauteman eta tratatu dituzte; horien % 69,6 gizonetan eta % 30,4 emakumeetan diagnostikatu zituzten. 10 urte horietan diagnostikatutako minbizi inbaditzaile guztietatik, % 69 hasierako faseetan (I-II) aurkitu ziren. Horrek bizi-kalitate hobea, biziraute handiagoa eta bahetzea egiten hasi aurretik zegoen egoera baino askoz hobea suposatzen du. Ordura arte kasuen % 40 bakarrik aurkitu ziren hasierako fasean.
50 eta 69 urte arteko pertsonak dira kolon eta ondesteko minbizia goiz detektatzeko programen xede-populazioa, nazioarteko estandarrek hala ezarrita, talde hori delako onurak lortzen dituena. Xede-populazioa gurean 591.744 pertsona dira; horietatik, % 51,4 emakumeak dira (alegia, Euskadiko biztanleen % 27,2), EUSTATen biztanleria-datuen arabera. Abian jarri zenetik aurtengo lehen hiruhilekora arte, Osakidetzako programak EAEko xede-populazio osoa gonbidatu du parte hartzera, gutxienez hiru aldiz.
Nazioarte mailan bere eraginkortasuna egiaztatuta duen kolon eta ondesteko minbizia bahetzeko programaz gain, Osakidetzak bularreko minbiziari aurre egiteko programa du, eta zerbix edo umetoki-lepoko minbiziari aurre egiteko programa zabaltzen ari da. Hori guztia, Euskadiko Onkologia Planaren esparruan. Plana 2018ko uztailean jarri zen martxan, diagnostikoko denborak murriztu eta gaixotasun hau sendatzeko etengabeko hobekuntza sustatzeko. Horixe da Urkullu lehendakariaren Jaurlaritzaren lehentasunezko helburuetako bat.
Zure interesekoa izan daiteke
Talde animalistek protestak egin dituzte Bilbon eta Iruñean, ehizaren eta ehiza-txakurren erabileraren aurka
Espainiako Estatuko 44 hiritan eta beste 41 herrialdetan izan da mobilizazioaK, Galgoaren Munduko Egunarekin bat eginez.
Diru bilketa abiatu dute Aroztegia auzian zigortutako zazpi kideei jarritako isunei aurre egiteko
Zazpi ekintzaileek ez zuten kartzela zigorrik jaso, baina 62.000 euroko isuna ordaintzera kondenatu zituzten. Isunez gain, defentsa eta gainerako gastuak ordaintzeko bilketa egingo du orain Aroztegiko Elkartasun Komiteak.
Joko areto baten aurka protesta egiteagatik auzipetutako Sopelako lau gazteen aurkako epaiketa atzeratu dute, data jarri gabe
32 urteko kartzela zigorra eta 112.400 euroko isuna eskatu dute lau sopeloztarrentzat. Auzia birritan artxibatu dute, eta akusazio partikularra da pertsonatutako akusazio bakarra. Hain justu, auzipetuei elkartasuna adierazteko manifestazioa egin zuten atzo Sopelan.
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Guardia Zibila gizonaren bila ari da atxilotzeko.
Lau urteko haur bat oso larri Oionen, bigarren solairutik erorita
13:30 aldera gertatu da istripua, eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera.
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.