Ez dago mugikorra pirateatzen duen 'Argentina lortzen ari da' izeneko bideorik
WhatsAppetik zehar hedatu den mezu baten arabera, koronabirusaren pandemiari nola aurre egin azaltzen duen "Argentina lortzen ari da" izeneko ustezko bideo bat jaso eta irekiz gero, gailuaren kontrola bereganatzea ahalbidetzen duen artxibo bat sartzen da norberaren sakelako telefonoetan. Alabaina, ez dago izen hori duen inongo bideorik, mezua faltsua baita.
Mezu horrek honako hau dio zehatz-mehatz (jatorrizkoa, gaztelaniaz):
"Van a subir un vídeo por Whatsapp que muestra cómo se está aplanando la curva en Argentina. El archivo se llama "Argentina lo está logrando", no lo abras ni o veas, te jaque el teléfono en 10 segundos y no se puede detener de ninguna manera. Pásale el dato a tus familiares y amigos.
NO LO ABRAN…"
Oraingo honetan, koronabirusaren harira sare sozialetan zabaltzen diren gezurretako informazioak antzemateko #Koronabuloak egitasmoan EiTBrekin batera elkarlanean ari den VOST Euskadi elkarteak eman digu mezuaren berri, eta dagoeneko ukatu egin du mezua egiazkoa dela.
Aldez aurretik, apirilaren 5ean, Guardia Zibilak mezu beraren berri izan zuen, beste itxura batekin izan bazen ere (irudi formatuan, eta ez testu formatuan), eta haiek ere gezurtatu egin zuten Twitterren duten kontu ofizialaren bidez.
Hainbat bertsio
Beraz, tartean-tartean itzultzen den bulo baten aurrean gaude, aldi bakoitzean itxura desberdina hartuta; izan ere, otsaila eta martxoa bitartean antzeko mezu bat zabaldu zen gure artean Zaldibarko zabortegiko luiziaren gertakariez baliatuta:
"OJO!!!!!
Van a subir unas fotos del Volcán de Zaldibar por Whatsapp. El archivo se llama dioxinas y furanos en Ermua, Eibar y Zaldibar , no las abras ni veas, te jaquea el teléfono en 10 segundos y no se puede detener de ninguna manera. Pásale el dato a tus familiares y amigos
Ahora también lo han dicho por ETB"
Orduko hartan ere VOST Euskadi ekimenak mezuaren egiazkotasuna ezeztatu zuen beste argitalpen baten bidez:
Badira mezu beraren bertsio gehiago ere, aldaketa txikiekin. Bertsio horietan, funtsean, balizko artxiboaren izena aldatzen da, eta kasu batzuetan, baita ustez mezu hori irekitzearen arriskuez ohartarazi duten komunikabideena ere:
1 - "URGENTE:
Dile a todos los contactos de tu lista que no acepten un video que se llama *Mueve tu cucu*. Es un virus que Formatea tu movil. Ten cuidado es muy peligroso. Pasalo a tu lista ya que la gente lo abre pensando que es un chiste. Lo están difundiendo hoy en la radio. Pásalo a quienes puedas.
Lo han dicho también en TV3."
2 - "URGENTE: Dile a todos los contactos de tu lista que no acepten un video que se llama EL *BAILE DEL PAPA*. Es un virus que Formatea tu movil. Ten cuidado es muy peligroso. Pasalo a tu lista ya que la gente lo abre pensando que es un chiste. Lo están difundiendo hoy en la radio. Pásalo a quienes puedas."
3 - "URGENTE: Dile a todos los contactos de tu lista que no acepten un video que se llama EL BAILE DE LA RITA BARBERA. Es un virus que Formatea tu movil. Ten cuidado es muy peligroso. Pasalo a tu lista ya que la gente lo abre pensando que es un chiste. Lo están difundiendo hoy en la radio. Pásalo a quienes puedas."
4 - "URGENTE: Dile a todos los contactos de tu lista que no acepten un video que se llama *Cuidaros mucho*. Es un virus que Formatea tu movil. Ten cuidado es muy peligroso. Pasalo a tu lista ya que la gente lo abre pensando que es un chiste. Lo están difundiendo hoy en la radio. Pásalo a quienes puedas.
Lo han dicho también en Tele Extremadura."
Larrieldietarako Boluntario Digitalen elkarteaz gain, EiTB Maldita.es-ekin (Maldito Bulo atalaren bitartez) eta La Mecanica del Caracol saioko zientzialariekin dago harremanetan fake news edo gezurrezko albisteei aurre egiteko asmoz.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakume bat oso larri zauritu da N-121 errepidean, Bardean, auto batek eta kamioi batek elkar jota
Talkaren ondorioz, kamioia erabat erre da, baina gidaria ibilgailutik atera ahal izan da eta onik atera da. Autoko gidaria, aldiz, 32 urteko Tuterako bizilaguna, autoan harrapatuta geratu da eta suhiltzaileek askatu behar izan dute, 112-SOS-Nafarroak jakinarazi duenez.
Leonardo borraskak gutxienez 7 zauritu, desagertutako emakume bat, Grazaleman (Cadiz) husteak eta gainezka egindako ibaiak utzi ditu
Pasa den astelehenean Leonardo borraska Andaluziara iritsi zenetik, larrialdi zerbitzuek 2.231 intzidentzia baino gehiago kudeatu dituzte, eta Malagako Sayalonga udalerrian ibaira erori zen emakumearen bila jarraitzen dute. Egoera larriena Cadizen gertatzen ari da.
EHE-ko lau ekintzaile Baionako auzitegitik bota dituzte, euskaraz deklaratzen saiatzeagatik
Eraikin ofizial batean “Euskaraz bizi nahi dugu” leloa margotzeagatik auzipetuta daude lau lagunak eta gaur, epaiketan, euskaraz deklaratzeko eskubidea ukatu zaie, epaiketa bera “euskaldunok jasan behar ditugun eskubide urraketen beste adibide argi bat” bilakatu delarik, EHEren hitzetan.
Grazalema ur-jauziz inguratuta erakusten dute airetik hartutako irudi ikusgarriek
Azken orduotako euriteen ondorioz, metro karratuko 700 litro ur pilatu da Grazaleman (Cadiz). Guardia Zibilak airetik hartutako bideo honetan, herri oso bat ur-jauziz inguratuta ikus daiteke. Agintariek herria husteko agindua eman dute —1.500 herritar inguru—, badaezpada, uholdeek eragin ditzaketen kalteak direla eta.
Dei komertzialek 9 digituko zenbakiak erabiliko dituzte 400 aurrizkiarekin
Gainera, bezeroaren arretarako deiak soilik horretarako berariaz esleitutako zenbaki laburretatik, doako tarteetatik (800 eta 900) edo zenbaki geografikoetatik egin ahal izango dira.
Grazalematik alde egiteko agindua eman dute: Ura entxufeetatik eta etxeak ibai bihurtuta Leonardo borraskaren eraginez
Leonardo borraskak Andaluzia kolpatzen jarraitzen du, eta eguraldi iragarpenaren arabera, giro ezegonkorrak segida izango du asteburuan ere. Izan ere, Grazalemako etxebizitza askotan ura entxufeetatik atera da.
Hainbat kilometroko auto-ilarak Avanzadan, Leioa parean, hainbat ibilgailuk talka egin ostean
Trafiko-istripu batek zirkulazio-arazo handiak eragin ditu BI-637 errepidean, Avanzada tartean, Leioa parean, Erandiorako bidean.
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".