Ez, koronabirusa ez da gripearen aurkako txerto kutsatuengatik barreiatu
Koronabirusa ez zen hasi kutsatzen eta ez da barreiatu gripearen aurkako txerto "kutsatuengatik", WhatsAppen eta sare sozialetan zabaldutako oinarri zientifikorik gabeko mezu batzuek hala ziurtatzen badute ere.
Duela egun batzuetatik, COVID-19aren pandemiaren jatorria eta hedapena gripearen aurkako txertoarekin lotzen dituzten mezuak dabiltza WhatsAppen, Facebooken eta Twitterren. Horietako batzuen esanetan, "txertoak dira heriotzak eragiten dituztenak", eta "hainbeste pertsona hil ziren" koronabirusak jota zeuden gehienak gripearen txertoa hartu zutelako.
#Koronabuloak Euskal Irrati Telebistaren ekimenak laguntzen duen Maldita.es webguneak, koronabirusaren gaineko albiste faltsuak geldiarazteko asmoz, bereziki birala egin den audio baten berri eman du. Gure erabiltzaileek 600 900 454 zenbakira bidali digute, #Koronabuloak ekimenaren WhatsApp zenbakira.
Zer dio audioak?
Hamaika minutu eta erdiko audioa da, WhatsApp bidez partekatua eta sare sozialetan ihardetsia. Bertan, emakume batek esaten du COVID-19a ez zela Txinatik iritsi otsailean, baizik eta urrian injektatu zutela gripearen txertoekin, eta hainbat hilabetez geratu zela agerian kaltetuen nerbio sisteman, harik eta organismoek birus karga maila handia pilatu zutenean azaleratu zen arte.
Horren argudioen arabera, koronabirusak "gripearen txerto injektatuen % 5" kutsatu ahal izan zuen, eta "beste birus mota batzuen txertaketak ditu", GIB, SARS edo herpesarenak kasu. "Oso oldarkorra" zen martxoan, urritik pilatutako karga biralak "kolapso koadro basatiak" eragin zituelako, baina, behin pertsonatik pertsonara "modu naturalean" transmititzen denean, "sintoma ahulak" ditu, horren esanetan.
Audioaren egileak, bere tesiaren ustezko froga gisa, adierazi du martxoan ezagututako kasu larriek txertoa jaso zuten kolektiboei eragin ziela, "adinekoei, osasun-langileei, kirolari batzuei...". Gainera, gripearen txertoak "sistema immunea ahultzen du", horren hitzetan.
"Gripearen txertoa aurreztu genezakeen, ez baitago frogatuta; ez dago gripearen eragin txikiagoa txertaketari esker", dio grabazioak.
Maldita.es webgunean gezurtatu dute: "Ez dago COVID-19a gripearen txertoarekin lotzen duen ebidentziarik"
Maldita.es webguneak astelehenean, ekainaren 22an, argitaratu zuen artikulu honetan, gezurtatu egin zuten audioan esandakoa. Webgune horretan nabarmentzen den bezala, ez dago COVID-19a gripearen txertoarekin lotzen duen ebidentziarik.
Audioan hitz egiten duen emakumea Sandra Felix da, aurpegiko estetikan aditua den medikua, eta Twitterreko bere kontu pertsonalean aitortu du mezuaren egilea dela.
Audioaren hainbat baieztapeni erantzunez Maldita.es webguneak azaldu duenez, COVID-19aren kasu larriak daude oraindik, "baina horiek hobeto maneiatzen ikasi dugu", eta "ez dago ebidentziarik" koronabirusak beste birus batzuen DNA txertoak dituela esateko, GIBarena kasu. Bestalde, ez dago ebidentziarik birusa hilabeteetan ezkutuan gera daitekeenik, ezta pertsonatik pertsonarako transmisioak (ezagutzen den bakarra) ahuldu egiten duenik ere. Aldiz, gero eta ebidentzia sendo gehiago dago sintomarik gabeko pertsonek birusa kutsa dezaketela pentsatzeko.
Maldita.es webguneak, beste artikulu honetan, ekainaren 17koan, gripearen birusa koronabirusarekin lotzen duen azterlan bakarra oso kalitate eskasekoa dela azaldu zuen. Artikulu honetan, martxoaren 4koan, bi birusen arteko aldea zehaztu zuen.
"Gripearen txertoak oso seguruak dira eta Europako eta Espainiako sendagai-agentziek zorrotz kontrolatzen dituzte kalitatea eta ikuskapena; ez dago COVID-19arekin lotzen dituen susmorik", adierazi du Espainiako Epidemiologia Elkarteko txertoen Lantaldeko Jesus Castilla doktoreak.
Castilla doktoreak argudiatzen duen bezala, gainera, koronabirusak ezin izan zuen ezkutuan geratu hilabeteetan: denbora batez egon daiteke organismoan, baina ez dago giza zeluletan mugarik gabe kantonatuta gera daitekeen ebidentziarik eta hilabete edo urte batzuk igarotako berraktibazioak sor ditzakeenik, herpes birusekin gertatzen den bezala".
Maldita.es-ek Madrilgo Osasun Muskuloeskeletikoko Institutuko zuzendari zientifikoa den Loreto Carmona erreumatologo eta epidemiologoaren hitzak jaso ditu: "Kasu larriak daude oraindik, ZIUra doaz, eta hil egiten dira. Gertatzen dena da horiek tratatzen ere ikasi dugula; izan ere, herrialde bakoitzean hilgarritasun txikiagoa ikusten joaten da denbora pasatu ahala. Detekzio eta jarraipen gehiago dago, beraz, diagnostikatutako kasuen artean hilgarritasuna desagertzen da. Horrek ez du esan nahi hain larriak ez direnik, larriak ez direnak hobeto antzeman daitezkeela baizik. Izendatzaileen kontua: kasu gehiago detektatuz gero, kasu larrien eta antzemandako kasuen arteko ratioa jaitsi egiten da".
Audioaren arabera, gripearen aurkako txertoak duen ustezko eraginkortasunik ezari dagokionez, Castilla doktorearen hitzetan, "ebidentzia zientifiko ugari daude" urtero ospitaleratzeak eta heriotzak saihesten dituela diotenak; "urtero pertsona asko txertatuko ez balira, gripe-uhinek askoz eragin handiagoa izango lukete", eta "COVID-19arekin ikusten dugunaren antza izango lukete", azaldu du.
EiTBren #Koronabuloak ekimena, Maldita.es webgunearekin lankidetzan aritzeaz eta erabiltzaileen abisuak jasotzeaz gain (600 900 454), VOST Euskadirekin (EAEko Larrialdietako Boluntario Digitalen Elkartea) eta La mecánica del caracol dibulgazio-programaren komunitate zientifikoarekin (Eva Caballero kazetariak Radio Euskadin zuzentzen eta aurkezten duen programa) lan egiten du.
Kontuan izan osasun-agintariek koronabirusaren aurka emandako aholkuak. Koronabirusaren inguruko albiste faltsuen aurrean, egin kasu bakarrik iturri ofizialek ematen dituzten albisteei. Eta zurrumurru, gezur edo albiste faltsu baten susmorik baduzu, idatzi koronabuloak@eitb.eus helbide elektronikora edo bidali WhatsApp bidez mezu bat 600 900 454 telefono zenbakira. Ez diogu inori zuzenean erantzungo, baina oharrak jaso, aztertu, eta faltsuak direla egiaztatuz gero, Koronabuloak webean aireratuko ditugu.
Zure interesekoa izan daiteke
Grazalema ur-jauziz inguratuta erakusten dute airetik hartutako irudi ikusgarriek
Azken orduotako euriteen ondorioz, metro karratuko 700 litro ur pilatu da Grazaleman (Cadiz). Guardia Zibilak airetik hartutako bideo honetan, herri oso bat ur-jauziz inguratuta ikus daiteke. Agintariek herria husteko agindua eman dute —1.500 herritar inguru—, badaezpada, uholdeek eragin ditzaketen kalteak direla eta.
Dei komertzialek 9 digituko zenbakiak erabiliko dituzte 400 aurrizkiarekin
Gainera, bezeroaren arretarako deiak soilik horretarako berariaz esleitutako zenbaki laburretatik, doako tarteetatik (800 eta 900) edo zenbaki geografikoetatik egin ahal izango dira.
Grazalematik alde egiteko agindua eman dute: Ura entxufeetatik eta etxeak ibai bihurtuta Leonardo borraskaren eraginez
Leonardo borraskak Andaluzia kolpatzen jarraitzen du, eta eguraldi iragarpenaren arabera, giro ezegonkorrak segida izango du asteburuan ere. Izan ere, Grazalemako etxebizitza askotan ura entxufeetatik atera da.
Leonardo borraskak Andaluzia astintzen jarraitzen du eta 3.500 pertsona baino gehiago atera dituzte etxetik
Pasa den astelehenean Leonardo borraska Andaluziara iritsi zenetik, larrialdi zerbitzuek 2.231 intzidentzia baino gehiago kudeatu dituzte, eta Malagako Sayalonga udalerrian ibaira erori zen emakumearen bila jarraitzen dute. Grazalema udalerrian (Cadiz), esaterako, metro koadroko 575,3 litro pilatu dira 24 ordutan.
Hainbat kilometroko auto-ilarak Avanzadan, Leioa parean, hainbat ibilgailuk talka egin ostean
Trafiko-istripu batek zirkulazio-arazo handiak eragin ditu BI-637 errepidean, Avanzada tartean, Leioa parean, Erandiorako bidean.
Minbizia ez da borroka bat, ez da gerra bat
Minbizia borroka gisa definitzen da askotan, hizkera belikoa erabiltzen da, eta borroka hori irabazteko ardura pazienteari ematen zaio. Gaixoaren jarreran eta borondatean egiten da azpimarra, baina, hainbat ikerketa psikologikoren arabera, pentsamendu hori ez da batere egokia eta gaixotasuna gainditzea zaildu ere egiten du.
Herritarrak etxetik ateratzen hasi dira Grazaleman, azken orduotako uholdeak direla eta
Grazalema udalerriko (Cadiz) Ribera de Gaidovar inguruko bizilagunak etxetik ateratzen ari dira. Fresnillo presatik oso gertu bizi dira, eta ur-maila oso altua da han. Azken orduotan, metro koadroko 478 litro ur pilatu dira. "Alerta gorena" ezarri dute.
Telegrameko sortzaileak Sanchezen aurka egin du, sare sozialen plana dela eta: "Kontrolerako urratsak dira"
Mezua igorri die Estatu Espainiarreko erabiltzaileei, ohartaraziz Pedro Sanchezek atzo iragarritako neurriek "zaintzapeko estatu" bihur dezaketela Espainia, "babesaren aitzakian".
Arratiako Koruak 75 urte bete ditu santa eskean
1951n sortu zen, Artea eta Areatzan zeuden abesbatza bana batu zirenean, eta ordutik ez du inoiz hutsik egin otsailaren 4an. Bizkaiko hainbat herritan abestu ondoren, hiriburuan aritzen dira kantuan, azken urteetan bezala, Caritas elkartearentzat dirua biltzen.
Mouliaak Errejonen aurkako salaketa erretiratu du "osasun arrazoiengatik", baina ez du akusazioetan atzera egin
Herri-akusazioak bere horretan jarraitzen du "biktimaren eskubideak" babesteko. Bestalde, diputatu ohiak aktorearen kontrako kereilarekin jarraituko du.