Uitziko Mainea leize-zuloa, errinozero iletsuen eta mamuten hilerri
Uitziko (Nafarroa) Mainea leize-zuloa aztarnategi garrantzitsua da Iberiar penintsulan; izan ere, errinozero iletsuen eta mamuten 200 bat fosil topatu dituzte bertan. Glaziazio uneetara egokitutako animaliak ziren, eta “eskasak” dira lurraldean.
1996ko otsailean, Uitziko haitzuloan topografia lanak egiten ari zen Otxola espeleologia taldea, eta mamut baten hagin bat aurkitu zuen. Aurkikuntzaren berri eman zion Aranzadi Zientzia Elkarteari. Francisco Etxeberriaren zuzendaritzapean 200 bat fosil gehiago berreskuratu zituzten, guztiak “fauna hotzeko” animalienak. Jesus Altuna paleontologoak inbentarioa egin zuen ondoren.
Orain, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) eta Aranzadiko aditu talde batek fosilak sakonago aztertu ditu. Horrela, data jartzea eta karbono zein nitrogeno isotopoak aztertzea posible izan da.
Larraun ibarreko orduko klimaren inguruko informazio berria eskuratzeko balio izan du lan guztiak. Oria ibaiko arroaren eta Iruñearen arteko pasabide estrategikoa da Larraun, eta bertan dago Mainea koba. Duela 45.000 urte errinozero iletsuek (Coelodonta antiquitatis) eta mamutek (Mammuthus primigenius) hotz glaziarrari aurre egin zioten bertan.
Adin ezberdineko bost errinozeroren hezurrak aztertu dituzte, fetu bat izan daitekeena, kume jaioberri bat edo 25 urte baino gehiagoko “indibiduo zahar” bat, besteak beste, Manuel Rodriguez arkeologoak, ikerketaren egile nagusiak, azaldu duenez.
Errinozeroen kasuan “eskeleto osoko zatiak” aurkitu dituzte, “oso egoera onean”, baina mamuten fosilak 30 bat urteko ale bakarrarenak dira, eta soilik bost hezur berreskuratu dituzte, Rodriguezek zehaztu duenez.
Martin Arriolabengoa geologoak erantsi duenez, animaliak “leize-zulora torka batetik erorita heldu ahal izan ziren, tranpa natural batean bidez, alegia; izan ere, aleak bertatik erori ziren” haitzulora, eta koba hilobi eta errinozeroen benetako hilerri bat bihurtu zen.
Zure interesekoa izan daiteke
50.000 pertsonak baino gehiagok eman dute izena jada Osakidetzako EPEn
EiTBk jakin ahal izan duenez, izen-emateak erritmo altuari eutsi dio hasieratik, 50.000 pertsona baino gehiagok eman baitute izena apirilaren 22ra arte irekita dagoen prozesuan.
19 eta 21 urte bitarteko bost gazte atxilotu dituzte Gasteizen adingabe bat sastatzeagatik
Adingabea Txagorritxuko ospitalera eraman dute. Atxilotuak hilketa saiakera delitua egotzita atxilotu dituzte, eta polizia-etxera eraman dituzte. Ikerketak zabalik jarraitzen du.
Eneko Axpe: “Misio hau abiapuntu da Ilargian azpiegitura eraiki eta gizateria Martera joateko”
Artemis II misioa abiapuntua baino ez da Ilargian bizitzeko azpiegitura eraiki eta gizakia bertako baldintzetara egokitzeko ikerketak egiteko. Azken helburua, baina, Martera iristea da, Eneko Axpe fisikariak eta NASAren kolaboratzaileak azaldu duenez.
Bi pertsona ospitalera eraman dituzte Azpeitiako etxebizitza batean izandako sute baten ondorioz
Sutea izan da gaur eguerdian Azpeitian, Erdikaleko 27. zenbakiko etxebizitza batean. Sua 15:00ak pasatxo piztu da, eraikineko bigarren solairuan, eta ondorioz, inguruko bizilagunak etxetik atera behar izan dituzte. Hirugarren solairuan zeuden bizilagunek ezin izan dute euren kabuz irten, eta suhiltzaileek lagunduta atera dituzte kalera. Suhiltzaileak lanean ari dira sugarrak amatatzeko. Bi pertsona Zumarragako ospitalera eraman dituzte, sutean kea arnasteagatik.
Ekain Perrino: "Gorroto-delitua dela onartu da, baina 2 urteko espetxe zigorra ez da ezer"
Justiziak Ekain Perrinok 2021ean Basaurin jasandako eraso homofoboaren egile gehienak zigortu ditu. Hamaika egileetatik hamarrek bi urteko espetxe zigorra jaso dute, osotasun moralaren aurkako delituagatik; hamaikagarrenari, berriz, 14 hilabeteko kartzela zigorra eta zortzi hilabeteko isuna ezarri diote. Perrino pozik agertu da gorroto-delitua onartu duelako epaileak, 2 urteko espetxealdia ez dela nahikoa adierazi du.
Mugikorreko NANa, indarrean: Zertarako balio du eta zertarako ez?
MiDNI aplikazioari esker, dagoeneko aurrez aurre identifika zaitezke telefonoarekin. Hala ere, ez du dokumentu fisikoa ordezkatuko kasu guztietan, nazioarteko bidaietan edo zenbait gestio egiterakoan adibidez.
Bederatzi urteko mutiko bilbotar bat hil da Medina de Pomarren izandako auto-istripu batean
Sei urteko beste adingabe bat eta bi heldu larri zauritu dira istripuan, Gaztela eta Leongo Gobernuko larrialdietarako zerbitzuak jakitera eman duenez. Horietako bi Gurutzetako Unibertsitate Ospitalera eraman dituzte.
Ekainek eta bere familiak uste dute "oso eskasa" dela erasotzaileei ezarritako bi urteko espetxe-zigorra
Silvia Gomezek, 2021eko ekainaren 6ko goizaldean Basaurin eraso bortitza jasan zuen Ekain Perrinoren amak, uste du erasotzaileen aurkako epaia "ez dela nahikoa", eta ez dute baztertzen helegitea aurkeztea. Justiziak bi urteko kartzela-zigorra ezarri die 11 akusatuetako 10i.
Poliziak lehergailurik ez zuen maleta bat detonatu du Nafarroako Justizia Jauregian
Eztanda egitean, ikusi dute ez zela objektu arriskutsua, eta normaltasuna berreskuratu da inguruan. Ez dakite nola iritsi den objektua bertara.
Petrolio-konpainiek egunean 81 milioi euro gehiago irabazten dituzte Europar Batasunean gerra hasi zenetik, Greenpeaceren arabera
GKEak eskatu du konpainia horien aparteko irabazien gainean zergak ezartzeko, trantsizio energetikoa finantzatzeko eta kutsatzaile handiak zergapetzeko.