Profila: Robert Prevost, Frantzisko aita santuaren apustuetako bat
Adeitsua, moderatua, erreserbatua, Robert Francis Prevost Martinez kardinal estatubatuarra Frantzisko aita santuaren apustu handienetako bat izan zen. Mundu osoko apezpikuen eta Latinoamerikarako batzordearen arduradun izendatu zuen Bergogliok. San Agustinen ordenako misiolari hau, azken urteetan Frantzisko aita santu zenaren laguntzaile estua izan da eta haren estiloa jarraituz, diskrezioz sartu zen aita santu izendatzeko hautagaien zerrendan, beste izen handi batzuen artean, 'outsider' bat bezala.
Bere izaera moderatuak kontserbadoreen eta erreformisten arteko zubilana egiteko posizio onean jartzen du. Amerikaz duen jakintza handiak, berriz, kontinente horretako iparraldeko eta hegoaldeko kardinalen babesa eman diezaioke. Hain zuzen ere, horietako batzuk oso kritiko izan ziren Frantziskorekin.
Bost hizkuntza gutxienez hitz egiten ditu: inglesa, gaztelania, italiera, frantsesa eta portugesa. Eta latina eta alemaniera irakurtzeko gai da.
Prevost 1955ean jaio zen Chicagon (AEBak) sustrai frantsesak, italiarrak eta espainiarrak zituen familia batean. Ama, Mildred Martínez, jatorri espainiarrekoa zen, eta aita, Louis Marius Prevost, jatorri frantziar eta italiarrekoa. Bi anaia ditu.
Agustindarren Saint Louis apaizetxean hasi zuen bere ibilbidea eta han egin zituen botoak 1981ean. Ondoren Teologia ikasi zuen eta Erromara bidaiatu zuen Zuzenbide Kanonikoa ikasteko. 1982an 28 urterekin apaiztu eta lasterrera Perura bidali zuten, bere adopzio herrialdea izan denera. Piurako Chulucanasen misioan lehendabizi eta Trujillokoan ondoren, ibilbide luzea egin zuen artxidiozesi horretan. Irakaskuntzan ere eskarmentu handia izan du, Chicagoko Agustindarren priore nagusi gisa.
2014an, Peruko Chiclayoko elizbarrutiko buru jarri zuen Frantzisko aita santuak, administratzaile apostoliko gisa. Urtebete geroako bertako apezpiku izendatu zuen eta 2018tik 2023ra Peruko Gotzainen Batzarreko bigarren presidenteordea izan zen. Tarte horretan, besteak beste, Solidacio de Vida Cristiana taldearen sexu abusuen krisialdiari aurre egin behar izan zion.
Duela bi urte, Bergoglio aita santuak Erromara deitu zuen. Kardinal eta Gotzainen Dikasterioko (planeta osoko gotzainak aukeratzen dituen ministerioko) prefektu izendatu zuen. Erakunde boteretsu honen buru, Frantzisko aita santuaren eta kontserbadoreen arteko liskarretan hartu zuen parte, hala nola, Joseph Strickland gotzain estatubatuarra kargutik kendu zutenean, Egoitza Santuarekin desleial izan zelako. Frantziskok Latinoamerikarako Pontifize Batzordeko lehendakari ere jarri zuen, azpikontinentearen errealitateari eta periferiei buruz duen ezagutza handiari esker.
Beraz, apezpikuen "begirale" rola eta Hego Amerikako iragana eta oraina direla eta, Prevostek etengabeko harremana du elizaren hierarkiarekin, batez ere Amerikan, planetako katolikoen erdiak dituen kontinentean (637 milioi inguru 2004an).
Bere adierazpenetan zuhur ariatu izan bada ere, Frantzisko aita santuaren ildotik mintzatu izan da normalean; "herritik hurbil" dagoen kleroa defendatuz. Azken urteotan eliza astindu duen sexu-abusuen kasuei dagokionez, "gardena izateko eta biktimei laguntzeko" betebeharra daukala Elizak aldarrikatu izan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon batek alaba adingabea hil du Torreviejan
Guardia Zibila indarkeria bikarioko krimen gisa ikertzen ari da bi edo hiru urte zituen haurraren hilketa.
Preso bat hilik aurkitu dute Baionako espetxean
23 urteko gizonak bere buruaz beste egin du. Arazo psikiatrikoak zituen, eta bakarkako ziega batean zegoen preso.
Donostiako Arrazakeriaren aurkako Martxak erroldatzeko eskubidea aldarrikatuko du, igandean
29. edizioak Trintxerpe eta Donostia zeharkatuko ditu, Erroldarik gabe ez naiz existitzen lelopean.
Gizon batek emazte ohia hil du tiroz Zaragozan
Espainiako Gobernuaren ordezkariak jakinarazi du gizona kalean egon dela emakumearen zai tirokatuta hiltzeko.
Garazi eta Jon, maitasunarekin eta euskararekin engaiatuta
Korrikaren 387. kilometroa egin dute, Caparrosotik Valtierrara bidean, trajez eta zuriz jantzita, maitasunarekin eta euskararekin duten konpromisoa erakutsiz. Aurtengo irudi bitxietako bat utzi digu irailean ezkonduko den Zamudioko bikoteak.
Gero eta baso gehiago dugu Euskal Herrian: larreek zuhaitzei leku utzi diete
Lur Geroak baso-kudeaketa planak egin ohi ditu Nafarroako udalentzat. Izan ere, bertan mendi eta baso gehienak publikoak dira; Nafarroako udalek dute basoen % 80 ingururen jabegoa. Nafarroako araudiaren arabera, baso-kudeaketa planak finantzatzeko eskuduntza Foru Gobernuak dauka, baina udalek plan horiek onartu behar izaten dituzte eta askok herritarren parte-hartzea eskatzen dute. Aholkularitza enpresak, besteak beste, baso horiek modu sostenigarrian nola ustiatu proposatzen du; alegia, baso bakoitzetik zenbat egur atera daitekeen 10 edo 15 urtetan, basoak bolumenik galdu gabe. Horrez gainera, udalak behartuta daude mendian inbertitzera haien ustiapenetik (egurraren salmentatik edota lursailen alokairutik) jasotzen duten diruaren % 20. Inbertsio horiek nola egin ere aholkatzen du.
Pinutik eukaliptora: eraldatzen ari diren basoen erradiografia
Azken 30 urteetan, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako basoek hartzen duten eremuaren azalerak gora egin du. Ez da jauzi handia izan, baina bai joera-aldaketa bat. Gaur egun, zuhaiztiek EAEko zoruaren % 54,81 hartzen dute, eta presentzia gehien duen espeziea intsinis pinua da oraindik ere, nahiz eta % 17,81 atzera egin duen.
Teruelgo aireportua hegazkinez beteta dago, gerra dela eta ezin direlako Ekialde Hurbilera itzuli
Ostiralean, 10 hegazkin komertzial lurreratu dira, gehienak Qatar Airlines konpainiakoak. Teruelgo aireportua 140 hegazkinen aparkaleku izan zen pandemian.
Athleticek gaitzetsi egin ditu Jon Uriartek jasotako mehatxuak eta bere “babes osoa” adierazi dio
Erakundeak adierazi duenez, "errespetua irmo aldarrikatuz baino ez dugu gizarte eta Athletic hobea eraikiko".
Martxoaren 23an irekiko dute Osakidetzako EPErako izen-ematea
Probak ekainaren 19an, 20an eta 21ean egingo dira, eta horietan LEP eredu berri bat ekarriko du: test motako azterketak egingo dituzte eta nota hurrengo deialdietarako erreserbatuko da.