Ilargi urdinarekin amaituko da igande honetan, 2026ko maiatza
Belaunaldiz belaunaldi, ilargiari begira antolatu izan da jendartea munduan. Denbora neurtzeko begiratu izan zaio ilargiari; noiz erein, uzta noiz bildu... gakoa da lurrean, nekazarien artean; eta ezinbestekoa itsasoan, nabigazioan, itsas-gizonen artean. Ile eta azazkalak noiz moztu erabakitzeko begiratzen diote batzuk ilargiari, eta ugalketa antolatzeko beste batzuk... Bizitzaren martxa jarraitzeko ezinbestekoa da ilargia... baina ez da beti erregularra.
Ilargialdi batek 29,53 egun irauten ditu, eta urte batek 365,24 egun dituenez, urtero 12 ilargialdi izaten dira. Hala, munduan denbora neurtzeko erabiliena den "egutegi gregoriarrean", 12 hilabete eta 12 ilargi bete izaten dira urtean ofizialki. Ilargi betearen eguna ia egun bat atzeratzen da, baina, hilabete natural bakoitzean, eta, ondorioz, bi-hiru urtez behin, fenomeno berezi bat gertatzen da: bi ilargi bete hilabete bakarrean.
2023an gertatu zen azken aldiz, eta aurten, maiatzean, berriz ere errepikatuko da bitxikeria hau: maiatzaren 1ean, hilabetea hastean, gertatu zen lehen ilargi betea; eta 31 honetan, hilabeteko azken egunean, berriz ere ilargi betea izango dugu zeruan.
Ilargi urdina deitzen zaio bizpahiru urtean behin agertzen den ilargi berezi honi, eta ez urdin kolorekoa ikusten delako, 1528an, fenomenoa lehen aldiz idatziz jaso zenean, "Blue Moon" bezala definitu zutelako baizik. Ilargi urdina, izan ere, beste ilargi beteak bezala, zuria edo horixka izan daiteke, egunaren arabera.
Mito eta kondaira asko daude fenomeno honen inguruan: ilargi urdinari begiratzeak zorte ona ekartzen duela, desio eta eskariak egiteko erabili behar dela, iragana, arazoak eta zikloak ixteko balio duela etab.
Fedea izanez gero, horretarako gau aproposa da gaurkoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Lore-eskaintza Kanadako Red Bay herrixkan lurperatuta dauden euskal arrantzaleei
Guztira 140 euskal arrantzale daude bertan lurperatuta, eta lehen aldiz omendu dituzte. Duela 500 urte baleak arrantzatzera joaten ziren bertara, eta ur horietan hondoratu zen San Juan baleontzia.
Ibilaldiak milaka euskaltzaleren erdigune bihurtu du Bilbo
Hiru gune nagusitan banatzen dira ekimenak: Txurdinagako kiroldegia musika- eta abentura-proposamenen agertoki bihurtu da; Europa Parkeak familia ugari bildu ditu, haurrentzako jarduerei esker; eta Kirikiño Ikastolak, berriz, tailerrak, jolasak, emanaldiak eta karaoke-saioak hartu ditu, besteak beste.
Lau pertsona atxilotu eta 10.000 botox-dosi atzeman dituzte Bizkaian, legez kanpoko klinika estetikoen aurkako operazio batean
Miaketak egin dituzte Bilbon, Basaurin, Galdakaon eta Barakaldon. Ikerketa Forondan hasi zen, baimendu gabeko osasun-produktuak eta sendagaiak atzeman zituztenean, eta polizia-operazioa Bartzelona, Asturias eta Las Palmas aldera ere zabaldu da.
Euskararen arnasgune bihurtuko da gaur Bilbo Kirikiño Ikastolak antolatutako Ibilaldiarekin
Igande honetan ospatuko dute Bizkaiko ikastolen jai handia Txurdinaga inguruan. Hiru gunetan banatuta, egun osoko egitarau zabala eta bizia egongo da gozagai.
Getxotik Sevillaraino bizikletaz, Jaime Lafitak erronka berria hasi du ELAri ikusgarritasuna emateko
Jaime Lafitak erronka berri bat hasi du gaur Getxon. "DalecandELA" elkarteak lagunduta, eta Tandem batean igota, Sevillaraino joango dira zortzi lagun bizikletaz, ELA Legea lehenbailehen aplikatzea eskatzeko. Bidean, Madrilen eta Sevillan, Death Valley. El valle de la muerte dokumentala aurkeztuko dute.
Mugimendu antimilitaristak protesta egin du Basaurin Sidenorren aurka, Gazako genozidioa salatzeko
Mugimendu antimilitaristako kideek protesta egin dute larunbatean Sidenorrek Basaurin duen egoitzaren aurrean, "herri palestinarraren aurkako genozidioan izan duen papera" salatzeko; izan ere, aktibisten esanetan, bertan ekoizten den altzairua “funtsezkoa” da Israelen arma-industria asetzeko. Ertzaintzak dozena bat ekintzaile identifikatu ditu.
Ehunka lagun bildu dira Errenterian, “Inpunitateari Stop, erasoen aurrean autodefentsa feminista” lelopean
Errenteriako eta Oiartzungo herritarrek bat egin dute Mugimendu Feministak egindako deiarekin, eta irmo salatu dute Xenpelar Bertso Eskolako irakasle batek, "ardi larruz jantzitako erasotzaile" gisa definitu dutenak, ustez hainbat urtez egindako erasoak.
Gizon bat atxilotu dute Gasteizen, pertsonen legez kanpoko trafikoa leporatuta
Horrek zeraman ibilgailuan 24 eta 48 urte bitarteko 12 pertsona zihoazen. Ertzain-etxera eraman dituzte identifikatzeko, eta laster egingo dituzte atzerritarrekin egin beharreko kudeaketak. Furgoneta miatuta, hainbat pasaporte aurkitu dituzte.
Emakume batek bortxaketa salatu du Baionan
Asteazkenean jazo zen erasoa, Cam de Prats auzotik gertu dagoen taberna batean. Epaileak behin-behinean espetxera bidali du 42 urteko akusatua.