Dagoeneko 4 urte irauten duen Siriako gerrak 200.000 hildako utzi ditu
Gaur lau urte bete dira Siriako gerra hasi zenetik eta denbora horretan 200.000 hildako baino gehiago izan dira, NBEk urrian kaleratutako datuen arabera. Gainera, gatazkak ia 4 milioi errefuxiatu eta 7,6 milioi desplazatu eragin ditu. Lau urte igaro dira, baina oraindik ere gatazkaren amaiera urrun ikusten da.
Hildakoen kopurua etengabe haziz doa eta irabazi asmorik gabeko hainbat erakundek emandako datuen arabera, dagoeneko 220.000 lagunetik gora hil dira Siriako gerran. Errefuxiatuei dagokionean (3,8 milioi), horietatik erdiak haurrak, hainbat herrialdetan banatuta daude: Turkian, 1,7 milioi pertsona baino gehiago; Libanon, 1,2 milioi pertsona; Jordanian, 622.000 pertsona; Irakeko Kurdistanen, 250.000 pertsona; eta Egipton, 136.000 pertsona. Halaber, 4,8 milioi siriar baino gehiago bizi dira setiatutako edo sarbide oso zaila duten tokietan.
Bachar Al Assad presidente siriarraren kontrako altxamendua 2011ko martxoan hasi zen, lehenik, hegoaldeko Deraa probintzian eta gero, beste toki batzuetan. Azkenean, gatazka herrialde osora zabaldu zen.
Hasiera batean siriarren arteko gerra zibila zirudiena (aurrez aurre, Al Assaden erregimena eta matxinoak), borroka konplexu bilakatu zen, batez ere, miliziano atzerritarrak gudan parte hartzen hasi zirenean. Izan ere, atzerritarrak Al Qaedari lotutako Al-Nusra Frontera (2012ko urtarrilean sortua) edota Estatu Islamikora (2013ko apirilean operatzen hasi zena) batu dira.
Al Assaden erregimenaren alderdian, Hizbulak eta gobernu irandarrak borrokalariak bidali zituen Siriara bertako Gobernuari babesa emateko.
2011ko martxoaren 15a eta 20a bitartean jazotako protesten ondotik, Bashar Al Assad presidente siriarrak nazioaren aurrean martxoaren 30ean egin zuen hitzaldian konspirazioa salatu zuen.
Uda horretan, Riad Al Asad Siriako Armadako koronelak desertatu egin zuen eta Siriako Ejertzito Librearen (ELS) sorrera iragarri zuen. Gainera, Siriako oposizio politikoak Siriako Kontseilu Nazionala sortu zuen.
Urtea amaitu aurretik, AEBk eta Europar Batasunak (EB) Siriaren kontrako zigorrak iragarri zituzten eta, era berean, Liga Arabiarrak Siria kanporatu zuen.
2012ko maiatzaren 7an hauteskunde legegileak egin ziren Sirian, zeinari oposizioak boikota egin zion, eta Bachar Al Assad nagusitu zen.
2013an Nazio Batuen Erakundearen txosten batek Sirian arma kimikoak erabili zirela berretsi zuen, eta urte bereko abuztuaren 21ean 1.400 pertsona hil ziren erasoan sarin gasa erabili zenaren froga "argiak eta sendoak" aurkitu zituen NBEk. Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak txosten batean baieztatu zuenez, Damasco hiriko hiru ospitaletan produktu neurotoxikoekin kutsatutako 3.600 pertsona inguru artatu zituzten eta horietatik 355 hil egin ziren. Hilabete batzuk geroago, NBEko behatzaileek eta Arma Kimikoak Debekatzeko Erakundeak gidatutako misioak erregimen siriarren arma kimikoak desegin zituen.
Urte berean, Barack Obama presidente estatubatuarrak Siriako oposizioari armak bidaltzeko baimena eman zuen.
2014 hasieran, Siriako Gobernuak eta oposizioak bi negoziazio erronda egin zituzten, baina ez zen aurrerapauso nabarmenik izan. Urtearen erdi aldera, Al Assad presidente berrautatu zuten.
Gerraren garapenari dagokionez, Estatu Islamikoak (EI) kalifatoa aldarrikatu zuen 2014ko ekainaren 29an, Alepotik (Siria) eta Diyalara (Irak) hedatzen zena. Bestalde, nazioarteko komunitateak Siriaren kontrako erasoak hasi zituen, zehatz-mehatz esateko, AEBk eta herrialde aliatuek (Saudi Arabia, Arabiar Emirerri Batuak eta Jordania) Estatu Islamikoaren posizioen kontrako aire erasoak hasi zituzten. Egun batzuk geroago, urriaren 1ean, nazioarteko komunitatearen hegazkinen Kobani inguruak bonbardatu zituzten (Turkiarekin muga egiten duen gune kurdua), Estatu Islamikoaren aurrerapenak eragozteko. Azkenean, 2015eko urtarrilaren 26an kurduek Estatu Islamikoa kanporatu eta Kobaniren kontrola berreskuratu zuten.
Gerrak sufrimendu eragin du herrialdean, bereziki, zibilen artean; izan ere, 12,2 milioi siriarrek premiazko giza laguntza behar dute bizirauteko. Dena den, oraingoz ez da gerraren amaiera hurbil ikusten.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.
Mila eraikin baino gehiago berkuntzarik gabe geratu dira Kieven, Errusiak egindako bonbardaketa baten ondorioz, -20 gradurainoko tenperaturak direnean
Darnitsia eta Dniprovski auzoetako etxeak dira. Energia-instalazioen aurka Errusiak egindako lehen erasoa da, joan den ostegunean energiaren aurkako bonbardaketetan aldi baterako su-etena ezarri zuenetik.