Kimikako Nobel Saria, DNAren hiru ikertzaileri
Tomas Lindahl suediarrak, Paul Modrich estatubatuarrak eta Aziz Sancar turkiarrak irabazi dute 2015eko Kimikako Nobel Saria, DNAren inguruan egindako ikerketengatik, Suediako Zientzien Akademiak iragarri duenez.
Zientzialari horiek egiaztatu egin dute, molekula mailan, zelulek konpontzen dutela kaltetutako DNA, eta informazio genetikoa gordetzen dutela. "Bizirik dagoen zelula baten funtzionamendua azaldu dute eta minbiziaren kontrako tratamenduetarako erabili ahal izan dira aurkikuntza horiek", Suediako Akademiaren arabera.
Adituek azaldu dutenez, DNAri egunero eragiten diote irradiazioak, erradikal libreek eta minbizia eragiten duten beste substantzia batzuek, baina kanpo eragin horiek gabe ere, DNA molekula bat ez da egonkorra.
Gainera, zelulak zatitzearekin batera DNA kopiatzen denean ere sor daitezke akatsak, eta gizakien gorputzean egunero milioika aldiz gertatzen da prozesu hori.
Material genetikoa ez da kaos kimikoan desegiten molekula sistema ugari dagoelako DNA etengabe kontrolatzen eta konpontzen. 2015eko Kimikako Nobel saridunak aitzindariak dira sistema horien funtzionamendu zehatza azaltzen.
1970eko hamarkadaren hasieran, zientzialariek uste zuten DNA oso molekula egonkorra zela, baina Tomas Lindahlek egiaztatu zuen DNA banatu egiten dela Lurrean bizitza egotea ezinezko egingo lukeen erritmoan. Ikuspegi horri esker frogatu zuen DNAren barruan molekula sistema bat dagoela banaketak etengabe kontrolatzen eta konpontzen.
Bestalde, Aziz Sancarrek nukleotidoen konponketa sistema aurkitu du, UV izpiek DNAri egiten dioten kaltea konpontzeko dagoen mekanismoa. Sistema horretan arazoak dituzten pertsonek azaleko minbizia dute eguzki izpien eraginpean egonez gero.
Paul Modrichek, berriz, zelulak zatitu eta DNA bikoizten denean izaten diren akatsak zuzentzen dituen mekanismoa eman du ezagutzera. Geneen konponketa horri esker, DNAko akatsen kopurua mila aldiz murrizten da.
Zure interesekoa izan daiteke
Islamabadeko xiiten gurtza leku batean izandako atentatu suizida batek dozenaka hildako eta zauritu utzi ditu
Pakistango Defentsa ministroak jakinarazi duenez, bertan zeuden segurtasun zaindariek aurre egin diote erasotzaileari, baina "tiro eginez eta immolatuz erantzun du". Pakistango agintariek Afganistango talibanei eta Indiari egotzi diete erasoa.
Txinak adierazi du ez duela negoziazio nuklearretan parte hartuko, START III ituna iraungi ostean
Asiako erraldoiak dio bere gaitasun nuklearrak ez daudela Estatu Batuen edo Errusiaren parean. Etxe Zuriak salatu du Txinak nabarmen handitu duela bere ahalmen nuklearra.
Preso politikoentzako amnistia legea onartzeko lehen pausoa eman du Venezuelako Parlamentuak
Delcy Rodriguez presidente arduradunak bultzatutako eta ostegunean lehen bozketan onartutako proiektuak 1999tik (chavismoa boterera iritsi zenetik) gaur egunera arte atxilotutako preso politikoak hartzen ditu barne, eta kanpoan uzten ditu giza eskubideen urraketa larriengatik auzipetuak edo zigortuak. Kontsulta prozesua zabalduko da orain, eta bigarren eztabaida batean onartu beharko da gero.
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.