Fisikako Nobela, neutrinoek masa dutela egiaztatu zuten ikertzaileei
Takaaki Kajita japoniarrak eta Arthur B. McDonald kanadarrak eskuratu dute 2015eko Fisikako Nobel saria, neutrinoen oszilazioen ikerketaren bitartez partikula horiek masa dutela egiaztatzeagatik, Suediako Zientzien Akademiak iragarri duenez.
Batzordeak azaldu duenez, ikertzaile horiei esker "materiaren jokaera ezezagunenari buruz genuen ezagutza aldatu da, eta oso garrantzitsua izan daiteke unibertsoa ulertzeko".
"Neutrinoen izaera aldatzen dela frogatzen duten esperimentuak" egin izana saritu nahi izan dute, partikula horiek masa dutela egiaztatu baitute.
XXI. mende hasieran, neutrionoak atmosferatik igaro eta Japoniako Super-Kamiokande detektagailura iristen zirenean, horien izaera aldatu egiten zela frogatu zuen Kajitak.
McDonaldek zuzendutako ikertzaile taldeak, berriz, frogatu zuen eguzkiak igorritako neutrinoak ez zirela desagertzen lurrera bidean, eta izaera aldatuta jasotzen zituztela Ontarioko neutrinoen behatokian.
Kajita 1959an jaio zen Higashimatsuyaman (Japonia), eta 1986an lortu zuen doktoretza Tokioko Unibertsitatean. Katedraduna da bertan, eta Izpi Kosmikoak Ikertzeko Institutua zuzentzen du.
McDonald 1943an jaio zen Sydneyn (Kanada), 1969an lortu zuen doktoretza, Kaliforniako Teknologia Institutuan, eta Kingstongo Queen Unibertsitateko katedraduna da.
Bien artean banatuko dituzte sariarekin batera ematen dituzten 8 milioi koroa suediarrak (855.000 euro).
Atzo hasi zen Nobel Sarien astea, Medikuntzako Nobela Sariaren berri emanez.
manez.Zure interesekoa izan daiteke
Iranek ohartarazi du eskualdeko merkataritza pasabideak itxiko dituela, AEBk Ormuzko blokeoa kentzen ez badu
Joan den larunbateko negoziazioak akordiorik gabe itxi ostean, Irango agintariek baieztatu dute AEBrekin mezuak trukatzen jarraitu dutela azken egunotan, Pakistan bitartekari dela.
Trumpek ez du su-etena luzatzeko asmorik, ABC katearen arabera
Donald Trump AEBko presidenteak Giorgia Meloni Italiako lehen ministroaren aurka egin du astearte honetan, Leon XIV.a aita santuaren defentsan duela gutxi esandakoagatik eta Irango gerran parte hartzeari uko egiteagatik.
Estatu Batuen eta Iranen arteko elkarrizketak bi egun barru berrekin litezkeela iradoki du Trumpek
Joan den asteburuan Islamabaden (Pakistan) negoziazioen lehen erronda akordiorik gabe itxi ostean, Etxe Zuriko maizterrak iragarri du "zerbait" gerta litekeela datozen bi egunotan.
Txina, hazkunde etengabean: Munduko fabrika izatetik, lider teknologikoetako bat izatera
Txina Irango eta Persiako golkoko beste herrialde batzuetako petrolio eta gas inportatzaile handia da. Hala ere, herrialdearen erreserbak maximo historikoetan daude, eta auto elektrikoen eta energia berriztagarrien aldeko apustuari esker, gerrak ez dio askorik eragin, momentuz. Horrela, Iran bazkide estrategikoa duen arren, Txina erantzun diplomatikoaren alde dago, epe luzerako estrategia baitarabil.
AEBren arabera, Venezuelako 150 milioi petrolio upeletik gora saldu dira Maduro harrapatu zutenetik
Chris Wrigt AEBko Energia arloko buruak esan du petrolioaren prezioek uda honetarako behera egitea "epe oso anbiziotsua" da. Aurreikusi dute Ormuzko itsasarte estrategikoan "itsas trafiko esanguratsua" lortu bitartean, energiaren prezioek "altuak" izaten jarraituko dutela.
Libano eta Israelen arteko aurrez aurreko elkarrizketak gaur hasiko dira, Washingtonen, elkarren jarrerak urrun daudela
Hezbollahren buruzagiak Libano eta Israelen arteko negoziazioak gaitzetsi ditu, Israelek 2024ko azaroan adostutako su-etenaren "klausula bakar bat ere" bete ez duela argudiatuta.
Hungariako Asanblea Nazionalaren osaera, hauteskundeen ostean
Parlamentu berriak indar kontserbadoreen eta eskuin muturrekoen pisua indartu du, nahiz eta Viktor Orban ultranazionalista agintaritzatik atera.
Nazioarteko Itsas Erakundea: "Inongo herrialdek ez du itsasarteetako joan-etorria oztopatzeko eskubiderik"
Arsenio Dominguez idazkari nagusiak kritika gogorrak egin dizkie AEBri eta Irani; alde batetik, Ormuzetik ontzien joan-etorria blokeatzeagatik, eta, bestetik, ingurutik pasatzeko bidesaria ezartzeagatik.
Leon XIV.a aita santuak "beldurrik gabe" erantzun dio Trumpi
"Ez diot beldurrik Trumpen administrazioari" eta "ahotsa altxatzen jarraituko dut bakea eraikitzeko". Horrela erantzun dio Leon XIV.a aita santuak Estatu Batuetako presidentearen deskalifikazioei.
Trumpek esan du Iran AEBrekin harremanetan jarri dela beste bilera-sorta bat egiteko
AEBk eta Iranek Pakistanen egin zituzten bake elkarrizketak akordiorik gabe amaitu ondoren, AEBko presidenteak Ormuzen kontrola hartzeko asmoa agertu zuen, eta Irango portuetara joandako eta handik irtendako ontziak geldiarazi ditu.