Fisikako Nobela, neutrinoek masa dutela egiaztatu zuten ikertzaileei
Takaaki Kajita japoniarrak eta Arthur B. McDonald kanadarrak eskuratu dute 2015eko Fisikako Nobel saria, neutrinoen oszilazioen ikerketaren bitartez partikula horiek masa dutela egiaztatzeagatik, Suediako Zientzien Akademiak iragarri duenez.
Batzordeak azaldu duenez, ikertzaile horiei esker "materiaren jokaera ezezagunenari buruz genuen ezagutza aldatu da, eta oso garrantzitsua izan daiteke unibertsoa ulertzeko".
"Neutrinoen izaera aldatzen dela frogatzen duten esperimentuak" egin izana saritu nahi izan dute, partikula horiek masa dutela egiaztatu baitute.
XXI. mende hasieran, neutrionoak atmosferatik igaro eta Japoniako Super-Kamiokande detektagailura iristen zirenean, horien izaera aldatu egiten zela frogatu zuen Kajitak.
McDonaldek zuzendutako ikertzaile taldeak, berriz, frogatu zuen eguzkiak igorritako neutrinoak ez zirela desagertzen lurrera bidean, eta izaera aldatuta jasotzen zituztela Ontarioko neutrinoen behatokian.
Kajita 1959an jaio zen Higashimatsuyaman (Japonia), eta 1986an lortu zuen doktoretza Tokioko Unibertsitatean. Katedraduna da bertan, eta Izpi Kosmikoak Ikertzeko Institutua zuzentzen du.
McDonald 1943an jaio zen Sydneyn (Kanada), 1969an lortu zuen doktoretza, Kaliforniako Teknologia Institutuan, eta Kingstongo Queen Unibertsitateko katedraduna da.
Bien artean banatuko dituzte sariarekin batera ematen dituzten 8 milioi koroa suediarrak (855.000 euro).
Atzo hasi zen Nobel Sarien astea, Medikuntzako Nobela Sariaren berri emanez.
manez.Zure interesekoa izan daiteke
Putinek eta Zelenskik su-etena adostu dute maiatzaren 9tik 11rako
Era berean, herrialde bakoitzak 1.000 preso trukatuko dituzte.
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.