Biltzar Konstituziogilea hautatuko du Venezuelak, protestatan murgilduta
Venezuelarrak Biltzar Konstituziogileko kideak hautatuko dituzte igande honetan Nicolas Maduro presidenteak deitutako hauteskundeetan. Prozesu horrek Venezuela barruan zein nazioartean kritika anitzak bildu ditu, eta aldendu egin du herrialdeak duen krisitik modu negoziatuan ateratzeko aukera.
Igande honetako hauteskundeetatik Biltzar Konstituziogilea osatuko duten 545 pertsona aterako dira, eta euren xede nagusia izango da 1999an, Hugo Chavez presidente zela, aldarrikatutako Konstituzioa ordezkatuko duen beste berri bat lantzea.
Haatik, Biltzar Konstituziogile hori deitzeko prozedurak Batasun Demokratikoaren Mahaia (MUD) oposizioko alderdiaren kritika zorrotzak piztu ditu, baita zenbait chavista ezugunena (fiskal nagusia, kasu) zein nazioarteko komunitatearena ere.
Madurok maiatzaren 1ean deitu zuen Biltzar Konstituziogilea eta baztertu egin zuen erreferendum bat egitea, nahiz eta bere aurrekoak duela 18 urte hala egin. MUD alderdiarentzat eta fiskal nagusiarentzat legez kontrakoa da, uste baitute Konstituzioaren arabera herriak bakarrik daukala "deitzeko gaitasuna". Alderdi ofizialistaren aburuz, berriz, Konstituzioak presidenteari "deialdia egiteko ekimena" aitortzen dio.
Hauteskunde hauetan, 545 eserlekuak ez direla banatuko ohikoak diren hauteskunde-barrutiak kontuan hartuta, baizik eta lurraldeka eta sektoreka. Printzipioz, hautesleek bi boz eman ahal izango dituzte: bata, lurraldea aintzat hartuta; bestea, sektorearen arabera, baina sektoreetan ordezkatuta ez daudenek boto bakarra emateko aukera izango dute.
Horrenbestez, Biltzar Konstituziogileko 545 kideetatik 364 lurraldeen arabera aukeratuko dituzte, eta beste 173 gizarteko sektore jakin batzuetan: langileak (79), pentsiodunak (28), ordezkari komunalak (24), ikasleak (24), nekazariak (8), enpresaburuak (5) eta desgaitasunen bat duten pertsonak (5). Halaber, indigenek 8 ordezkari izango dituzte.
MUDek salatu duenez, hauteskundeak horrela diseinatuta egoteak alde ofizialistari egiten dio mesede. Euren aburuz, lurraldekako banaketa udalerrika egin da, biztanle kopurua kontuan hartu gabe, eta horrek chavista joera duten landa eremuen alde egiten duela uste dute hirien kaltetan. Izan ere, hirietan Gobernuaren aldeko joera gutxituz joan da.
Horrez gain, oposizioak ohartarazi duenez, hautatu diren gizarteko sektoreak gobernuzaleak dira, bertatik jasotzen baitituzte behar dituzten gizarte laguntzak.
Testuinguru horretan, MUDek hautagairik ez aurkeztea erabaki du; hartara, izena eman duten hautagai guztiak (6.000 baino gehiago) chavistak dira. Aldi berean, oposizioak baztertu egin du Biltzar Konstituziogilerako hauteskundeak boikotatzea, alderdi horretako zenbait buruk proposatu bezala, baina kale nagusietan bildu eta modu baketsuan protesta egitera deitu dituzte herritarrak.
"Erabateko boterea"
Madurok defendatu duenez, Biltzar Konstituziogilea deitzea Venezuelak duela urte batzuetatik bizi duen krisitik ateratzeko irtenbidea da. Krisi hori areagotu egin zen apirilean Auzitegi Goreneko epai batek oposizioaren kontrolpean dagoen Legebiltzarrari bere botereak kendu zizkionean. Horren ondoren Gobernuaren aurkako hainbat manifestazio eta protestaldi egin dira, ehun hildako baino gehiago eta milaka atxilotu utzi dituztenak.
Aitzitik, MUDek ohartarazi duenez, Maduroren benetako asmoa 2015ean egin ziren Legebiltzarrerako hauteskundeetan chavistek galdu zuten "erabateko boterea" berreskuratzea da.
reskuratzea da.Zure interesekoa izan daiteke
Israelgo Armadak "eraso olde berri bat" iragarri du Libano hegoaldean
Israelgo Defentsa ministroak Libanoko Litani ibaiaren gaineko zubi guztiak "berehala" suntsitzeko agindu du. Gaur bertan, Qasmiyeh zubiari eraso diote (irudietan ikus daiteke). Israelgo Armadak, bestalde, "eraso olde berri bat" iragarri du, Hezbollah talde xiitaren "azpiegituren aurka", Libano hegoaldean.
Iranen aurkako gerrarekin bat egiteko eskatu dio mundu osoari Netanyahuk
Gideon Saar Atzerri ministroak Araden salatu duenez, Iranek gerrako krimenak egin ditu azken 24 orduetan bertan, "jomuga militarrik" ez duten gune zibilei eraso eginda.
Irango zentral elektrikoak suntsitzeko mehatxua egin du Trumpek, Teheranek Ormuzko itsasartea 48 orduko epean irekitzen ez badu
Iranek esan du itsasartea irekita dagoela AEBrentzat eta Israelentzat izan ezik, eta ohartarazi du azpiegitura energetikoei, gatza kentzeko plantei eta AEBk eskualdean dituen informazio-teknologien zentroei eraso egingo diela, mehatxua betetzen badu.
Iranek misilak jaurti ditu 4.000 kilometrora, Indiako ozeanoan dagoen base militar baten kontra
Batek ere ez du jo AEBk eta Erresuma Batuak bertan duten basea. Izan ere, batek hegan zihoala huts egin du, eta bestea AEBko Armadako ontzi batek geldiarazi du. Hala ere, erasoak kezka sortu du Iranek irismen handiko jaurtigaiak dituela erakutsi baitu.
Ekialde Hurbila gerraren laugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio, aldi baterako, Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.