Sei herrialde kutsatzaileenak
Herrialde gutxi batzuek sortzen dute klima-aldaketaren eragile diren gasen kopururik handiena. Beraien artean elkarte bat sortu dezakete, planetaren hondamendia saihesteko. Zergatik ez dute egiten?
Munduko ekonomiarik kutsatzaileenak Txina, Estatu Batuak, Europar Batasuna, Japonia eta Errusia dira. Munduko CO2 isurien bi herena sortzen dute. Beraien arteko hitzarmen bat isurpenak murrizteko lorpen historikoa izan liteke. Baina beraien arteko interesak hain kontrajarriak direnez, akordio bat oraingoz ezinezkoa dela. Seiren artean bilioi bat tona CO2 jaurtitzen dute airera; Txinak bakarrik, Estatu Batuek eta Europar Batasunak batera baino gehiago.
Hurrengo herrialde kutsatzaileenak ondorengo zazpi hauek dira: Hego Korea, Australia, Saudi Arabia, Kanada, Iran, Indonesia eta Brasil. Munduko isurpenen ehuneko 10 sortzen dute. Bi taldeak batera hartuta, 13 kutsatzaileenak munduko CO2 isurpenen hiru laurdenak sortzen dituzte. Denen artean aireratutako gasak murrizteko mundu mailako plan bat adostuko balute, gainerako herrialdeak bide berdina jarraitzera behartuko lituzkete.
Baina hori lortzeko aukerak oso urriak dira. Txinak esan duenez, 2030era arte ez da hasiko isurpenak murrizten; Estatu Batuetan, presidenteak ukatu egiten du klima-aldaketa datorrenik, eta ez du nahi inongo konpromisorik hartu. Eta Errusiak ez dauka interesik aldaeta klimatikoaren aurka ezer egiteko, bere ekonomia gasa eta petrolioaren salmentan oinarrituta dagoelako. Mundu mailan errekin hauen kontsumoa jaitsiko balitz, ekonomia errusiarraren zutaberik garrantzitsuena arriskuan jar liteke.
Isurpen-eskubidean oinarritutako sistema bat
Irtenbide bat zera izan liteke: mundu mailan isurpen-eskubidean oinarritutako sistema bat indarrean jartzea, 13 herrialde kutsatzaileen aldetik. Eskubideen salerosketa egiteko sistema bat, Europar Batasuneko alor batzuetan dagoeneko martxan dagoen moduan. Sistema sinplea izango liteke: kutsatu nahi duenak horretarako eskubidea ordaindu behar izatea. Beraz, arlo horretan aurreztu nahi duten enpresek teknologia berrietan inbertitu beharko lukete.
Horrekin batera kreditu-sistema bat mundu mailan jartzea, herrialde pobreenei teknologia garbiak erosten laguntzeko. Oraingoz, sistema hori ezartzea erraza ez dirudien arren, etorkizunean gauzak alda daitezke.
Zure interesekoa izan daiteke
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.
"Artemis II" aireratu da Ilargira bidean
NASAko tripulazioa Lurreko orbitan erabat sartu da, eta 10 eguneko bidaiari ekin dio. Gorabehera txikiak izan dira jaurtiketan, baina konpondu dituzte.