Europaren zalantzak Iranekiko

Estatu Batuak, Txina, Errusia, Frantzia, Erresuma Batua, eta Alemaniarekin sinatutako bake akordio atomikoa bertan behera utziko duela iragarri du Teheranek. Europa akordio hura salbatzen saiatzen ari da, Trumpen haserrea pizteko arriskua egon arren.

Irango programa nuklearra mugatzeko akordioa arrakasta handia izan zen Europako diplomaziarentzat. Qasem Soleimani jeneralaren hilketaren ondoren, ordea, porrot bidean dagoela dirudi. Javad Zarif Iraneko atzerri ministroak iragarri duenez, "Iranek programa nuklearrarekin inongo mugarrik gabe jarraituko du". Horrela, epe laburrean, aberastutako nahiko uranio sortuko du arma nuklearrak ekoizteko.

Baina Zarifek atea zabalik utzi du eta atzera egin dezakeela esan du, beti ere, sinatzaile guztiek berriz akordioa errespetatuko badute. Beste hitzetan: Estatu Batuek zigorrak alde batera uzten badituzte. Vienako Nazioarteko Energia Atomikorako Agentziarekin lanean jarraitzeko prest azaldu da Zarif. Adostasunaren aldeko jarrera horrek deigarria eta kontrajarria dirudi mendekuaren aldeko aldarrikapenekin.

Ahalegin neurtua ere izan daiteke, Europa eta Estatu Batuen arteko desadostasunetan sakontzeko ahaleginean. Horregatik, Iranek ez duela mendeku deigarririk egingo eta ez duela uranioa masiboki aberastuko espero da.

Europak hitzarmen nuklearra babestu nahi du

"Iranek programa nuklearrarekin jarraitzen badu, Europak zigorrak jarriko dizkio" esan du Heiko Maas Alemaniako atzerri ministroak. Ostera, akordioa errespetatuz gero, Europarenganako presioa areagotuko da, AEBrengantik urrun dadin.

Igandean Trumpek Iraneko zentro kulturalak bonbardatzearekin mehatxu egiten zuen bitartean, Josep Borrell Europako Atzerri Politikarako ordezkariak Zarif Irango ministroari Bruselara joateko gonbita luzatu zion. Borrell Soleimaniren hilketarekin kezkatutako agertu da, eta Amerikako Estatu Batuak kritikatu du.

Orain, Frantzia, Alemania eta Erresuma Batuko Atzerri ministroak Iranekiko jarrera bateratua adosten ari dira. Hirurek nahi dute hitzarmen nuklearrari eustea. Europak orain emango dituen urratsak Energia Atomikorako Agentziako Begiraleen azterketek baldintzatuta egongo da. Une honetan kontrol zehatzak egiten ari dira Irango instalazio nuklearretan. Azterketa horiek Iranek akordioa errespetatzen duela erakusten badute, Europak ezingo dio Irani zigorrik jarri, eta AEBrekin aurrez aurre izango da. Alemaniak dagoeneko ez du isildu, Soleimaniren hilketa legez kanpokoa izan dela. Boris Johnson lehen ministro britainiarra ere Iraneko zentro kulturalak bonbardatzearen aurka azaldu da.