Talibanak Kabulera sartu dira Ghani presidenteak Afganistanetik ihes egin eta gero

Talibanek herrialdeko boterea eskuratu dute Kabulen sartu ondoren. Hasieran esana zuten ez zirela hirira sartuko botere-trantsizio bat gertatu arte, baina segurtasun-indarrek eta Ashraf Ghani presidenteak ihes egin ondoren, Kabulen kontrola hartu dute matxinoek, "balizko lapurretak eta harrapaketak saihesteko".

Afganistango presidenteak herrialdetik alde egin izana justifikatu du, "odol isurtze bat" saihesteko, eta hori lortu duela esan du, erresistentziarik gabe hartu dutelako talibanek hiriburua. Ghaniren arabera, "erabaki zaila" izan da: Presidentetza Jauregian sartu nahi zuten talibanei aurre egin edo "bere bizitza eta azken hogei urteak eskaini dizkion" herrialdetik atera.

Azkenean, matxinoek Presidentetza Jauregian sartzea lortu dute, baina Ghanik uste du "giza hondamendi handia" saihestu duela, hainbat milioi biztanle dituen hiri horretan gotortzearen alde egin ez duelako.

Boterearen transferentzia

Horrela, talibanek Afganistanen kontrola lortu dute, eta herrialdeko agintariek Koordinazio Kontseilua iragarri dute "botere transferentzia baketsua" kudeatzeko.

Kontseilu hori honako hauek osatuko dute: Hamid Karzai Afganistango presidente ohiak, Abdula Abdula talibanekin izandako bake-elkarrizketetan Afganistango Gobernuaren negoziatzaile buruak eta Gulbuddin Hekmatyar Hezb-e-Islamiko buruak, Sobietar Batasunaren aurkako gerran izan zen muyahidin handienetako bat.

Erakunde horren egitekoa da "kaosa prebenitzea eta jendearen sufrimendua" murriztea, "bakearekin eta boterearen transferentzia baketsuarekin lotutako gaiak hobeto kudeatzeko".

Abdulak, Adiskidetze Nazionalerako Goi Kontseiluko buru ere denak, lasaitasun mezua igorri du gaur arratsaldean, eta "egun hau eta herriarentzat hain zailak diren gaua" laster igarotzea eta jendeak "bake egunak" ikustea espero du, Tolo News Afganistango telebista kateak jasotako bideo baten arabera.

Nazio Batuen Erakundeak astelehenean aztertuko du Afganistango egoera

NBEko Segurtasun Kontseiluak premiazko bilera bat egingo du astelehenean, talibanek Afganistango probintzia gehienak hartu, Kabulen sartu eta herrialdeko presidenteak ihes egin ondoren.

Bien bitartean, António Guterres Nazio Batuen Erakundeko idazkari nagusiak talibanei eta krisian parte hartu duten gainerako aldeei eskatu die "neurriz jokatzeko, bizitzak babesteko eta behar humanitarioei erantzun ahal izatea bermatzeko".

Setioa hiriburuan

Iturri ofizialek eta lekukoek The Washington Post egunkari estatubatuarrari baieztatu diotenez, talibanak posizioak hartzen hasi ziren igande honetan, hiriburuaren kanpoaldean, baina euren kupulak indarrez sartzeari uzteko agindu zien borrokalariei.

Hala ere, eta hiriburuan indarrez sartzeko aukeraren aurrean, taldeko arduradunek "Kabulgo ateetan jartzeko eta hirian sartzen ez saiatzeko" agindu zieten euren indar guztiei, "odol isuria saihesteko, negoziazio prozesu bat hasi arte, hiria hartzeko".

Hala ere, presidentearen eta segurtasun indar guztien ihesaren aurrean, tropa matxinoak Afganistango hiriburuan sartu dira.

"Ahaztutako" herrialde baten kolapsoa

AEBetako eta NATOko indarrek erretiratzearen azken fasea hasi eta gutxira kolapsatu zuen Afganistanek, maiatzean; une horretan, indar biek base militar guztiak afganiarren esku utzi zituzten.

Duela aste batzuk, gainera, Ghanik Washingtoni egotzi zion herrialdearen krisia. Izan ere, deitoratu zuenez, egungo egoera nazioarteko tropen irteera bortitzaren eta AEBek bultzatutako, eta "teoria heldugabeetan" oinarritutako, bake- eta adiskidetze-prozesuaren emaitza da.