Covid-19aren kontrako txertoek 20 milioi heriotza saihestu zituzten munduan 2020 eta 2021 bitartean
Koronabirusaren aurkako txertoek mundu mailan izandako eraginaren inguruko lehen ikerketaren arabera, inokulazioek gerta zitezkeen 31,4 milioi heriotzetatik 19,8 saihestu zituzten pandemiaren lehen urtean (2020ko abendutik 2021eko abendura).
The Lancet Infectious Diseases aldizkari zientifikoan jasotako ikerlanaren arabera, ia 20 milioi heriotza horietatik 7,5 milioi COVAX ekimenarekin babestutako herrialde pobreei dagozkie. COVAX txertoak modu berdinzalean banatzeko ekimena da, eta batez ere diru-sarrera txiki eta ertainak dituzten herrialdeak ditu jomuga. Dena dela, COVAXek berak ezarritako helburua (hainbat herrialdetan biztanleriaren gutxienez % 20 babestea) ez betetzearen ondorioz, 156.900 heriotza izan dira. Ikerketaren egileen arabera, kopuru txikia da mundu zabalean saihestu diren heriotza guztiekin alderatuta, baina gehienak (132.700) Afrikako 31 herrialdetan ekidin zitezkeen.
Munduko Osasun Erakundearen (MOE) txertaketa helburuak bete izan balira (herrialde bakoitzean biztanleriaren % 40 bi dosi baino gehiagorekin babestea), bestalde, 599.300 bizi salbatuko lirateke.
Oliver Watson Londresko Imperial Collegeko mediku eta ikerlanaren egile nagusiaren esanetan, "gure emaitzek agerian utzi dute milioika bizi salbatu direla txertoei esker. Dena dela, gehiago egin zitekeen. MOEren helburuak bete izan balira, herrialde pobreetan izan diren bost heriotzetatik bat saihets zitekeen"
Txertoak oso arin egin eta banatu badira ere, lehen inokulazioa egin zenetik, 2020ko abendutik, 3,5 milioi pertsona hil dira covid-19ak jota.
Herrialde aberatsetan, gehiago
Ikerketak ondorioztatu duenez, heriotzen hiru laurdena baino gehiago (% 79, 15,5-19,8 milioi) prestakinek sintoma larriak ekiditeko zuten ahalmenari esker saihestu ziren. Beste 4,3 milioi transmisioaren jaitsierari eta osasun sistemaren karga arintzeari esker ekidin ziren.
Txertoaren eragina ezberdina izan zen epearen eta lekuaren arabera. Hala, 2021eko lehen zatian, diru sarrera txiki-ertainetako herrialdeetan eragin zuen batez ere (Indian, esaterako). Iazko bigarren zatian, aldiz, diru-sarrera handiko herrialdeetan igarri zen gehiago (murrizketa batzuk kenduta, gora egin zuten kutsatzeek).
Oro har, bizi gehiago salbatu ziren herrialde aberatsetan eta diru sarrera ertainekotan (12,2 milioi/ 19,8 milioi), bereziki azkarrago eta zabalago jardun zutelako. Datu bat horren erakusle: 10.000 biztanleko 2711 heriotza saihestu ziren herrialde aberatsetan; herrialde pobreetan, 66.
Zure interesekoa izan daiteke
Hamar danimarkarretik lauk uste dute Trumpek Groenlandia inbadituko duela
Bien bitartean, Trumpek esan du AEBk "zerbait" egingo duela Groenlandiarekin: "Onean egiten ez badugu, txarrean egingo dugu".
Venezuelan 100.000 milioi dolarreko inbertsioa egin behar dutela berretsi die Trumpek petrolio enpresei
Josu Jon Imaz Repsoleko buruak eskerrak eman dizkio AEBko presidenteari, "Venezuela hobe bati atea irekitzeagatik", eta ekoizpena hirukoizteko prest agertu da.
'Olina' petrolio-ontzia Kariben konfiskatu duela iragarri du AEBk, Venezuelako petrolio gordina eramatearen susmopean
Venezuelari lotuta aste honetan konfiskatu duten hirugarren petrolio-ontzia da, eta bosgarrena atzemateen hasieratik. Ostiral honetako misioa "gorabeherarik gabe" burutu dute.
Kolonbian ekintza militar estatubatuarraren "benetako mehatxua" dagoela ohartarazi du Petrok
Narkotrafikoari aurre egiteko herrialde horrek ez duela nahikoa egiten ohartarazi du berriki AEBko presidenteak, Venezuelari eraso egin ostean. Bi agintariek telefonoz hitz egin zuten asteazkenean.
Ramon Larramendi, Groenlandian bizi den euskal herritarra: "Harridura, beldurra eta haserrea dago; ez gaude salgai"
Abenturak eta esplorazioak 1986an eraman zuten lehen aldiz Ramon Larramendi Groenlandiara, eta han bizi da duela 40 urtetik. Adierazi duenez, Donald Trumpek uhartea erosteko egindako mehatxuek eta desioek aldaketa handia eragin dute groenlandiarren iritzian (% 80, inuitak), duela urte batzuk arte nahiko "pro-amerikarrak" baitziren. Orain, ordea, sentimendu hori "erabateko gaitzespenean eraldatu da".
Lau pertsona hil eta hogeitik gora zauritu ditu Errusiak Kieven guean egindako eraso batean
Defentsa Ministerioak azaldu duenez, "Errusiako presidenteak Novgorod eskualdean duen egoitzaren aurka Kieveko erregimenak abenduaren 29an egindako erasoari" erantzun diote.
Trumpek Mexikon lurreko erasoak iragarri ditu, droga kartelen aurka
AEBko presidentearen arabera, droga kartelak dira Mexiko herrialdea "gidatzen" ari direnak. Bestalde, Trumpek aurreratu du Maria Corina Machado Venezuelako oposizioko buruarekin bilduko dela datorren astean.
Gaur iritsiko dira Madrilera Venezuelak aske utzi dituen bi preso bilbotarrak
Jose Maria Basoa eta Andres Martinez Puerto Ayacuchon atxilotu zituzten, Venezuelako Amazonas estatuko hiriburuan. CNIren eta Venezuelako oposizioarekin lotura izatea leporatu zieten. Espainiako Gobernuak hasieratik ukatu ditu akusazio horiek.
Groenlandiako independentistek AEBrekin "zuzenean" hitz egitea eskatu dute, Danimarka kanpoan utzita
Whashingtonekin akordio bat ixteko aukera ez du baztertzen Naleraq alderdiak, elkartze librearen formula erabilita.
Venezuelak bertako eta atzerriko presoak askatuko dituela iragarri du
Jorge Rodriguez Asanblea Nazionaleko presidenteak egin du iragarpena, Venezuelan "bakea eta bizikidetza baketsua sendotzeko" keinu gisa. Espainiako Gobernuko Kanpo Arazoetako ministroak adierazi duenez, Espainiako herritarrak daude askatutako presoen artean; horien artean, 2024an atxilotutako bi bilbotarrak daude.