2024 YR4 asteroidearen talka-arriskua inoiz iragarritako handiena da
NASAren arabera, 2024 YR4 asteroideak du, probabilitateari dagokionez, Lurrarekin talka egiteko inoiz erregistratu den arrisku handiena. Gutxi gorabehera 50 metroko diametroa duen objektu harritsua da, eta, azken ebaluazioen arabera, zeruko gorputz horrek 2032an gure planetarekin talka egiteko aukera pixka bat handitu da, % 3,1eraino.
Astronomoek gertutik jarraitu dute asteroidearen ibilbidea, 2024 urtearen amaieran aurkitu zutenetik, eta behaketa berrietan oinarrituta doitu dituzte kalkuluak. Nahiz eta termino absolutuetan inpaktuaren portzentajea oraindik baxua den arren, ezagutzen diren beste asteroide batzuena baino nabarmen handiagoa da.
Konparazio gisa, 2004an Apofis asteroidea mehatxu seriotzat hartu zen, haren tamainagatik (370 metro inguru) eta hasierako inpaktu-probabilitateagatik (% 2,7), ondorengo azterketen ondoren erabat baztertu aurretik. 2024 YR4 asteroidearen kasuan, tamaina txikiagoa duen arren, talka egiteko probabilitatea inoiz erregistratu den handiena da.
NASAk eta beste espazio-agentzia batzuek, Europako Espazio Agentziak (ESA) kasu, asteroidea monitorizatzen eta iragarpen-ereduak fintzen jarraitzen dute, etorkizunean bere ibilbidean egindako zuzenketek inpaktu-arriskua murriztu edo handitu dezaketen zehazteko.
Talka gertatuko balitz, ondorioak talkaren lekuaren eta abiaduraren araberakoak izango lirateke. 50 metroko asteroide batek kalte handiak eragin ditzake eremu jendetsu batean talka eginez gero, 1908an Tunguskan gertatutakoaren antzekoa, Siberian milaka kilometro karratu baso suntsitu zituena. Hala ere, ozeanoan edo inor bizi ez den eskualde batean eroriko balitz, eragina txikiagoa izango litzateke.
Asteroidea lurreko teleskopioen radarrean egongo da berriro 2028an. Orduan bere orbitari buruzko datu are zehatzagoak lortzea eta bere inpaktu arriskua murriztea edo baieztatzea espero dute. Gaur egun horren atzetik dauden behatokien artean Kanarietako Astrofisika Institutua dago, baina apiriletik aurrera ez da Lurretik ikusteko moduan egongo. Une horretan, James Webb teleskopioak, bestea beste, egingo du jarraipena, eta haren diametro zehatza eta konposizioa zehaztu ahal izango dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Ekialde Hurbila gerraren hirugarren astean sartu da, eraso artean eta Ormuzko itsasarteari begira
Israelek eta Iranek bonbardaketak areagotu dituzte, munduko energia garraioari buruzko ziurgabetasuna handitzen ari den bitartean. AEBk merkatua ireki dio aldi baterako Irango petrolio gordinari, eta ez du argitu Ormuzen esku hartuko duen ala ez.
Israelgo Poliziak gas negar-eragilea erabiliz sakabanatu ditu Al Aksa meskitara hurbildu diren palestinarrak
Meskita hori musulmanentzat hirugarren garrantzitsuena da. Israelek sarbidea mugatuta dauka 2023ko urriaren 7an Hamasek erasoak egin zituenetik, baina Irango gerra hasi zenetik blokeoa nabarmenagoa da; beraz, fededun asko Jerusalemgo Hiri Zaharreko harresitik kanpo elkartu dira ramadanaren amaierako otoitzak elkarrekin egiteko.
Iranek Turkiari eta Omani eraso egin izana ukatu du Khameneik, eta Israelen "bandera faltsuko operazioak" direla ziurtatu du
Irango buruzagi gorenak "harreman hobeak" izateko eskatu die Afganistani eta Pakistani "musulmanen zatiketa saihesteko", "herrialde anaiak" direlako, eta bitartekari izateko prest agertu da.
Ekialdi Hurbilean izandako azken erasoek petrolio azpiegiturak eta garraioa izan dituzte helburu
Azken orduetan ugaritu egin dira petrolio azpiegituren eta garraioen aurkako erasoak. Iranek eta Qatarrek partekatzen duten gas plantaren aurkako erasoa egin du Israelek. Iranek gogor erantzun du, misil oldea jaurtiz Bahrain, Saudi Arabia, AEB, Kuwait eta Jerusalem aldera.
EBk premiazko neurriak eskatu ditu Irango gerraren eragin ekonomikoa geldiarazteko
Europako buruzagiek energiaren prezioari buruzko berehalako neurriak eskatu dizkiote Batzordeari, eta gatazka arintzearen alde agertu dira; zenbait herrialde Ormuzko itsasartera laguntza bidaltzeko prest agertu dira.
Emakume bat hil da Suitzako Alpeetan, bera zegoen teleferikoko kabina maldan behera erorita
Ezbeharra izan da asteazken honetan Titliseko eski estazioan, Suitzako erdialdean. Teleferikoa lokabe geratu da, eta maldan behera erori da. Hildakoa zen kabinako bidaiari bakarra. Suitzako Meteorologia Bulego Federalaren arabera, istripuaren unean 100 eta 130 km/h arteko haize-ufadak zeuden.
Txertoak agortu dira eta farmaziak gainezka daude Erresuma Batuan, meningitis-agerraldi baten ondorioz
Kezka zabaldu da Erresuma Batuan. Unibertsitate-ikasleak biltzen diren Canterburyko diskoteka batean hasi da agerraldia. Dagoeneko bi pertsona hil dira, eta gutxienez 20 kutsatu dira.
Petrolio-upelaren prezioa 113 dolarrera igo da, eta gasa % 30 garestitu, Qatarko energia-azpiegituren aurka abiatutako erasoen ondorioz
Ekialde Hurbileko gatazkak merkatuak astintzen jarraitzen du: Asiako burtsek behera egin dute gogor, eta Europakoetan eguna negatiboan hastea aurreikusten da, Europako Kontseiluaren bileraren zain.
Israelek eta Estatu Batuek eraso egin diote Iranek eta Qatarrek duten munduko gas aztarnategi handienari
Iranek ohartarazi du bere azpiegitura energetikoaren aurkako erasoek "ondorio kontrolaezinak" ekar ditzaketela, eta egoera are gehiago zaildu eta mundu osoari kalte egin diezaioketela.
Diaz-Canelek esan du Kubak "eutsi" egingo diola "AEBk zigor kolektibo" gisa erabiltzen duen "gerra ekonomiko basatiari"
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) ohartarazi du erregai-eskasiak Kubako "funtsezko zerbitzuak" kaltetzen dituela, eta hornidura humanitarioen entregak atzeratzen eta hornigaiak garestitzen ari direla. Gainera, ohartarazi du "bildu gabeko zaborra pilatzen" ari dela hiriburuan, Habanan, "airearen kalitatea okerrera" doala "hondakinak eta janaria prestatzeko zura erretzen delako", eta "elektrizitate faltagatik 50.000 ebakuntza egin gabe" geratu zirela otsailean, besteak beste.