Haurren obesitateak pisu txikikoa gainditu du lehen aldiz: hamar haurretatik batek gizentasuna pairatzen du munduan
Unicefek ohartarazi du elikagai ultraprozesatuen eraginaz eta haurrei zuzendutako publizitate oldakorraz, osasun, gizarte eta ekonomia ondorio larriak dituen epidemia globala bultzatzen ari dela.
Historian lehen aldiz, haurren obesitateak pisu baxua dutenen indizea gainditu du munduko malnutrizio modu ohikoena den aldetik, Unicefek argitaratutako "Negozioa elikatzen" izeneko txostenaren arabera.
Gaur egun, 188 milioi haur eta nerabek (hamarretik batek) obesitatea dute, eta guztira 391 milioik gehiegizko pisua pairatzen dute; kopuru hori 2000 urteaz geroztik bikoiztu egin da.
Txostenak adierazten du elikadura-ingurune ez osasuntsuak direla krisi horren motor nagusia, elikagai ultraprozesatuak, edari azukredunak eta janari azkarra eskura izatearen ondorioz.
Publizitate digital intentsiboak arazoa areagotzen du
Txostenaren arabera, gazteen % 75ek adierazi dute azken astean osasungarriak ez diren iragarkiak ikusi dituztela, eta 10etik 6k onartu dute esposizio horrek areagotu egiten duela kontsumoa.
Ondorio larriak osasunean
UNICEFek ohartarazi du obesitateak ondorio sakonak dituela osasunean, bai haurtzaroan bai etorkizunean:
- Gaixotasun kronikoak: 2 motako diabetesa, hipertentsioa eta gaixotasun kardiobaskularrak garatzeko arrisku handiagoa.
- Eragin mentala: antsietatea, depresioa eta autoestimua jaisten dira.
- Kostu ekonomikoa: ezer egin ezean, gizentasunak eragindako gastua urtean lau bilioi dolarretik gorakoa izango da 2035ean.
Unicefek salatu du elikagai ultraprozesatuen industriak neurriz kanpoko eragina duela gobernuengan, eta erregulazio eraginkorren inplementazioa oztopatzen duela.
Hala ere, zenbait herrialdek neurri ausartak hartu dituzte: Mexikon, debekatu egin dute elikagai ultraprozesatuak saltzea eskola publikoetan. Espainian, berriz, Eskola-jantoki osasungarri eta jasangarrien Errege Dekretua onartu dute; horri esker, menu orekatuak eskaintzen dira eta azukre, gatz eta koipe gehiegi dituzten produktuak kendu dira eskoletatik.
Erakundeak premiazko ekintzak eskatu ditu, eta, besteak beste, honako neurriak proposatu ditu:
- Publizitatea mugatzea: haurrenganako elikagai kaltegarrien publizitatea kontrolatzea.
- Etiketatzea hobetzea: produktuaren informazioa argiagoa eta errazagoa izatea.
- Zerga bereziak ezartzea: elikagai ultraprozesatuetan zergak aplikatzea.
- Dieta osasungarriak sustatzea eta familiei elikadura nutritiboa erraztea.
- Politika publikoak babestea: industria presioaren aurrean blindatzea.
“Arazoa ez da jada desnutrizioa soilik”, ohartarazi du Catherine Russell Unicefeko zuzendari exekutiboak. “Haurren obesitatea mehatxu global bihurtu da, eta politika irmoak behar dira haur guztiek elikadura osasungarria izateko aukera izan dezaten”, esan du.
Zure interesekoa izan daiteke
Libano hegoaldean "substantzia kimiko ezezagun bat" botatzea leporatu dio FINULek Israeli
Nazio Batuen Libanoko Bitarteko Indarrak adierazi du kezkatuta dagoela kimiko horiek osasunean, nekazaritza-lurretan eta zibilak beren etxeetara itzultzean izan dezaketen eraginagatik.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute bihar Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, sosaldia antolatu dute.
AEBk irlaren kontrola bereganatzeko helburua izaten jarraitzen duela ohartarazi du Groenlandiako lehen ministroak
AEBko presidenteak diskurtsoa leundu eta indarra erabiltzeko mehatxuetan atzera egin duen arren, Groenlandiak uste du presioak bere horretan jarraitzen duela.
Ehunka hildako Kongoko meategi batean izandako luizi batean
Luizia joan den ostegunean gertatu zen, M23 matxino-taldearen kontrolpean dagoen meategi batean. Hildako gehienak artisau-meatzariak dira, baina meategiaren inguruan lan egiten zuten merkatari txikiak eta inguruko herrixketako bizilagunak ere hil dira.
Grammy sarien aurkezlea salatzeko mehatxua egin du Trumpek, Epsteinen uhartean egon zela esan zuelako
Trevor Noahk egindako bakarrizketetako batean esan zuenez, Trumpek "Epstein ez dagoenetik beste uharte bat behar du Bill Clintonekin egoteko", Groenlandiari erreferentzia eginez.
Mette-Marit Norvegiako printzesa, Elon Musk eta Jose Maria Aznar: Epstein pederastaren artxiboetan agertu berri diren izenak
Jeffrey Epstein sexu-delitugilearen artxiboetako hiru milioi orrialde baino gehiago argitaratu ditu AEBk. Bertan, politikarien eta Europako ehundutako sare handiaren isla.
Liam Conejo bost urteko mutikoa eta bere aita aske utzi dituzte eta Minnesotara itzuli dira
Fred Biery Texasko epaile federalak Liam eta Adrian Conejo behin-behinean aske uzteko agindua eman zuen larunbatean, irekitako immigrazio prozedura ebazten den bitartean. Aita-semeak ICEk atxilotu zituen Minnesotan, eta horrek haserrea eragin zuen herrialde osoan.
Rafahko pasabidea ireki dute, ia bi urtez itxita egon ondoren
Egiptoko segurtasun iturriek jakitera eman dutenez, egunean 150 pertsona atera ahalko dira Gazako Zerrendatik, eta 50 sartu.
Trumpek Irani eraso egiteko mehatxua berretsi du, Khameneik gatazka eskualde osora zabalduko dela ohartarazi ostean
Teheranekin gai nuklearren inguruan itun bat lortzea espero duela adierazi du AEBko agintariak, baina gehitu duenez, "akordiorik lortzen ez badugu, orduan jakingo dugu Khameneik arrazoia zuen ala ez".
Costa Ricak eskuinerako bidean jarraitzen du, eta Laura Fernandez izango du presidente
Lehen itzulian gehiengo zabalez irabazi du, eta aldaketa "sakonak eta atzeraezinak" agindu ditu. Oposizioak, berriz, ohartarazi du ez duela onartuko "bidegabekeriarik".