Bi urte Txillardegi gabe
2012ko urtarrilaren 14an hil zen Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi, duela bi urte. Hizkuntzalaritza, literatura eta politika izan ziren bere bizitzako hiru ardatz nagusiak.
1929ko irailaren 27an jaio zen, Donostian. Ingeniaritza ikasi zuen, Bilbon, eta Hizkuntzalaritza, Parisen. 1982tik aurrera, irakasle ardurak bete zituen Euskal Herriko Unibertsitatean. Gainera, EHUko katedradun izendatu zuten.
Euskara batuaren sorreraren bultzatzaile nagusietako bat izan zen, eta euskal azentuari buruzko aditu handienetako bat izan zen (horixe izan zen bere doktoretza tesiaren gaia). Lan ugari egin zuen euskal hizkuntzalaritzari lotuta. Batzuk soilik aipatzearren: Euskara batua zertan den (1974), Euskal gramatika (1978), Euskal azentuaz (1984) eta Elebidun gizartearen azterketa matematikoa (1984).
Euskaltzaindiak hark ortografian eta morfologian landutako oinarrizko arau batzuen proposamenak onartu zituen, eta, 1957an, euskaltzain urgazle izendatu zuten. Euskaltzaindiko Ahoskera Batzordeko kide izan zen 1993an sortu zenetik.
Literaturan ere arrasto nabarmena utzi zuen. Erabateko berrikuntza ekarri zuen Leturiaren egunkari ezkutua (1957) lanarekin, tradizioko pertsonaia lau arketipikoen aurrean euskal literaturako lehen pertsonaia gatazkatsua sartuta; kezka existentzialistak agertzen zituen Leturia protagonistak lan horretan, euskal literaturan lehenengoz. Bereak dira, besteak beste, Peru Leartzako (1960), Haizeaz bestaldetik (1979) eta Putzu (1999) eleberriak, eta Huntaz eta hartaz (1965), Hizkuntza eta pentsakera (1972) eta Euskal Herria helburu (1994) saiakerak.
Militantzia politikoa izan zen Txillardegiren beste ezaugarrietako bat. Bere ibilbide politikoa Euzko Alderdi Jeltzalean hasi zuen arren, 1959an beste gazte abertzale batzuekin bildu zen, eta Euskadi Ta Askatasuna (ETA) sortu zuten. 1961ean herrialdetik ihes egin zuen, eta Parisen eta Bruselan ezkutatu zen.
1967an borroka armatua utzi zuen, eta, erbestetik bueltan, ESB (Euskal Sozialista Biltzarrea) alderdia sortu zuen, Iñaki Aldekoarekin. Gainera, Euskal Herrian Euskaraz mugimenduaren sortzaileetako bat izan zen. Ondoren, Herri Batasunaren senataria eta Aralar alderdiko kidea izan ostean, 2008an, Eusko Abertzale Ekintzaren (EAE) Senaturako hautagaia izan zen.
Zure interesekoa izan daiteke
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko dut Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.
Gero Axular Dantza Taldeak "Agoteak" lana estreinatuko du
90 minutuko ikuskizunean, 90 dantzarik 24 koreografia interpretatuko dituzte. "Gizarte irekiago, askatzaileago eta errespetutsuago baten aldeko aldarria" da lana, dantza taldeak azaldu duenez, eta apirilaren 19an estreinatuko dute, Victoria Eugenian.
Alejandro G. Iñarritu: "Bilbon egotea benetan sinbolikoa da niretzat"
Hotz zaplada batez hartzen du bisitaria, EITBren Bilboko egoitzaren 5. platoan, “Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarritu mexikar zuzendariak sortutako errealitate birtualeko “esperientziak”.
Ura Bere Bidean jaialdiak hirugarren emanaldi bat izango du urriaren 22an
Aurresalmentan urriaren 23ko eta 24ko emanaldietarako sarrerak agortu ondoren, antolatzaileek hirugarren bat gehitzea erabaki dute, urriaren 22an, osteguna. Besteak beste, Olaia Inziartek, Eñaut Elorrietak, Zea Maysek edota Pantxoa eta Peiok hartuko dute parte aurtengo edizioan.
Korrontzik BECen amaituko du nazioartean egingo duen 50 kontzertuko birari
BECeko kontzertua "Mundua Dantzan" biraren amaiera izango da. Hain zuzen ere, 50 kontzertuko bira izango da, eta, besteak beste, Malaysia, Kanada eta Txekia Errepublikara iritsiko da.
Iñaki Viñespre: "Egia esan, espero nuen besteak gainetik egotea, oso saio ona egin baitzuten bost bertsolariek"
Lehenengo aldiz prestatuko da Euskal Herriko txapelketarako, eta txapela urruti duela uste badu ere, ahalik eta lanik txukunena egiten saiatuko dela esan du Arabako txapeldunak.
Bengoetxeak "begirada aldaketa" eskatu dio Gobernuari, 'Guernica' Euskadira ekartzeko
Guernica Picassoren koadroa Euskadira lekualdatzeko aukerak teknikoki aztertzeko eskatu du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak "Egun on Euskadi" saioan egin dioten elkarrizketan.