Eh, txo , hau ez da Marte
Ez dakit inoiz Misión a Marte film aldrebestuaz idatzi dizuedan. Ez badut egin, barkamendua eskatzen dizuet eta, zuen barkazioa lortzearren, abisu bazterrezina pasatuko: Donostiako Zinemaldian programaturik duzue Zinemira sailean, hilaren 24an eta 25ean, Berlingo Kritikaren Aste marjinal, kolosal, erradikaletik pasa eta gero, Gijongo jaialdian sari majo, bazterreko eta merezitutako bat eskuratu ostean.
Zuri-beltzean da filmatua. 16 milimetrotan. Benetako zeluloidean, bai. Elias Querejeta Zine Eskolako bitarteko teknikoekin eta bertako ikasle-irakasleen sostenguaz. 10.000 euro baino ez zuen gastatu Amat Villamajor del Pozok bere estreinako zine atrebimenduan. 10.000 mila baino gutxiago.
Bertan parte, kamera, esku, bolante, mobiola hartu izan zuten denek kobratuz gero, 300.000 ere erraz eta erruz behar izango zituen egileak. Baina ederki dakizue arte kontuetan, sorkuntza harrikada eta barrikadetan jarduten dutenek oso gutxitan kobratzen dutela…
Amat katalana da. Baina senideak ditu Eibarren. Amat okin dabil, eguneroko ogia zein eguneroko zine sarrerak erosi ahal izateko, Donostiako ospe handiko okindegi-gozotegi batean. Amat -ez zenekiten, ez al zenuten batere susmorik?- Elias Querejeta Zine Eskolako ikaslea da
Eta eta eta…Gerardo del Pozo maisuaren iloba. Zer inporta du horrek? Inporta handia, izan ere. Gerardo 'Gene' del Pozo Hertzainak taldearen hasiera-hasieretan izan zen, hastapen-hastapenetan. Hertzainak, bai. Entziklopedia birtualetan The Clashekin alderatzen dute, The Clash hemengoak, bertakoak, euskaldunak, The Clash Bitorixekoak.
1980ko hamarkadan juntatu zen Amaten pelikulan agertzen den Gerardo 'Gene' del Pozo gero Hertzainak osatuko zuen jendaiarekin. Hor zegoen, kasu, Xabier Montoia bera. 'Gamma' ezizena zerabilen orduan eta bazen Anfetamiña edo Likantropo izenburuko liburuak idatzi hurren. Seguru zuetako batzuek eta zuen guraso askok gogoan dituzuela Xabierrek gaztelaniaz idatziriko bertso zahar hauek: Batzuentzat Historia hasten da Jesu Kristo gurutzera igo zenean Besteentzat, ostera, Leninek, kapela eskuan 'Botere osoa sovietentzat!' aldarrikatu zuenean. Niretzat, David Bowiek ilea moztu zuenekoan.
Bada, bolada berean, Hertzainak taldeak bere lehen diskoa plazaratu aurretik, Gerardo del Pozo hor zegoen, abesti hainbaten letrak sortzen. Esaterako, Josu Zabalarekin batera idatziriko Ta zer ez da berdin.
Pasa ziren egunak. Etorri ziren gauak. Garaiak zeharkatu zituzten elkarrekin gitarra joaz aparte, abestuz gain, konpositorea zen Iñaki Garitaonaindia, Garik; Enrique Sáenz de Villaverde Kike gitarra-jotzaileak; baterian dena ematen zuen Luis Javier Saiz Txanpik; Tito Aldama saxofoiarenak; eta teklatuetan aritzen zen Bingen Mendizabalek .
Plazaratu ziren diskoak; beste askorentzat urratu eta markatu zuten xenda. Hertzainak! Hertzaink! Karra Elejaldek ere hartu zuen parte abentura horretan. 1985eko Hau dena aldatu nahi nuke diskoan, ska estiloaren eraginpean sortutako hartan, 'Eutsi gogor' kanta sinatzen aurkituko duzue aktore arabarra. Baita Gerardo del Pozo ere. Horra hor Josu Zabalarekin 'Aurkariari zorionak' abestiaren hitzen sortzaile.
Urteak joan, diskoak eta kontzertuak etorri. Gerardok (taldearen tresnak eta teknika kontuak ere izan ziren bere ardura eta kezka) utzi zuen musika (musika uzterik bada…) eta maisua izaten hasi.
Utzi/hasi baina, baina, baina, estreinako diskoa egin orduko landutako maketa bat… gorde. Bai, Gerardok gorde egin zuen 1982ko eta 1983ko kantak biltzen zituen maketa bat.
Maketa? Bai. Antigoalean musika grabatzeko, gordetzeko eta erakusteko erabiltzen zen gailu/tramankulua, uholde teknologiko guztien aurrekoa.
Zerk ote, zerk bide, zerk ei, zerk demontre lotzen ditu joan den mendeko grabaketa ziztrin horiek eta hilaren 24an eta 25ean Donostiako Zinemaldian ikusgai izango den film bat?
Ba justu, partekatzen duten harrikada markaz kanpokoak. Partekatzen duten artisau puntu horrek. Berdintzen dituen primitibismo sekulakoak….
Eta beste kontu batek: maketa hartan grabatu ziren kantek pelikularen soinu banda osatzen dute. Erreparatu, arren; belarriak tente izanez gero, honako harribitxi burrunbatsu eta amorruz bete hauek egingo dute eztanda eta ezten pantailan: Eh Txo, Ongi etorri Aita Santua, Hau ez da New York, Galtzailea, Rockanrola batzokian, Ta zer ez da berdin…
Filmaren musika kontu hori are eta malezia handiagoz biribiltzeko, hasierako gonbidatu gisa nor, nortzuk, eta Dead Kennedys beren Man with the dogs-ekin.
Bada ordua Misión a Marte pelikularako sarrera lortzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.
Amikuzeko libertimenduarekin, inauteri giroan murgildu da Nafarroa Beherea
Libertimenduek Donapauleko plaza hartu dute musika, dantza, bertsoa eta antzerkien eskutik. Martxoaren 14ra bitartean, beste hainbat emanaldiz gozatzeko aukera egongo da herriko sorkuntzekin.
Jone San Martinek "sORDA" ikuskizuna sortu du, gortasunaren inguruan
Dantza garaikidearen eta soinuaren zein isiltasunaren arteko elkarrizketa eskaintzen du dantzari donostiarrak ikuskizun berrian.
Bilbao BBK Live jaialdiak zinema proposatuko du otsailean
'2030 Bai!' izeneko zikloak “Maspalomas”, “La voz de Hind Rajab”, “Yo capitán”, eta “Belen” filmen proiekzioak egingo ditu, Bilboko BBK Salan. Sarrera doakoa izango da, eta solasaldiak izango dira emanaldiak bukatutakoan.
Gure! jaialdia: ikasgelatik oholtzara
Erandioko Tartanga Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratuko Ikus-entzunezkoen eta Ikuskizunen Ekoizpeneko zikloko ikasleek antolatu eta kudeatzen duten jaialdiaren laugarren edizioa otsailaren 6 eta 7an egingo dute Bizkaiko udalerrian.
61 kultur jarduera izan ziren iaz eguneko, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan
Kulturklik Eusko Jaurlaritzaren plataformak jasotako datuen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko kultur ekitaldien % 40 euskaraz izan ziren 2025ean, eta beste horrenbeste doakoak.
“Urrats kolektiboak” pastoralaren testua, zubereraz eta batuan
Barkoxeko herritarrek 2025eko uztailaren 27an eta abuztuaren 2an eta 10ean antzeztu zuten pastorala, eta Euskal Telebistak 2026ko Aste Santuan emitituko du. EITBko Euskara Zerbitzuan euskara batura ekarri dute testua.
Jacob Elordi 2026ko Oscar sarietarako izendatu dute, Gizonezko Antzeztaldeko Aktore Onenaren sailean
Sinners filmak markak hautsi ditu 16 izendapenekin eta Siratek Nazioarteko Film Onenaren izendapena jaso du. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira izen nagusiak.
Atletico San Sebastian danborradak Jose Ramon Soroiz omendu du
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Labayruk bizkaieraren gramatika sareratu du
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.