Periferian estreinatzen diren pelikula horiek
Bada zine mota bat gure hiriburuetako erdigune zinezaleetan estreinatzen ez dena. Ezta zentro historikoetan kokaturik dauden saloietan ere. Jatorrizko bertsioak programatzen dituztenetan, askoz gutxiago. New Yorkeko MET aretotik operak zuzenean ematen dituzten horietan, ezta pentsatu ere.
Ez omen da zine barietate txukun, duin, esan onekoa. Ez bide du festibaletako kalitate zigilua. Ezta zinematan krispetarik sekula jan ez duten handiputzen onespena ere. Programazioaren arduradun harroputz hamaikaren irudiko, zine mota horren filmik karteldegian jarriz gero, zinezale peto-petoen estimua galduko zuten beraiek. Betikotz.
Beraz, bada film kopuru handi samarra hiriburuetako zentrotik deserriturik izaten dena (bertan exijitzen diren alokairuak edo etxeetako salmenta prezioak pagatzerik ez duten gazte makina bat nola, izan ere…).
Aterpe aurkitzen dute, ordea, hiriburu elegante horietako errebaletan dauden merkataritza-guneetan edo hiri handiki horien zabalgunek bilakatu diren herrietan. Hortxe abegi, bai, non litxarreriak soltean eta kiloka saltzen diren, non freskagarrien ontziak litrokoak diren, non aire-gozagarrien usainak estoldatik datorren lurrina dirudien.
Han ezkutatzen dira zentroan, kapitalean, lekurik bilatu ez duten hainbat eta hainbat film, goi mailako gizarte zinezaleak, kopeta ilundurik eta nazka keinu batez ahoan, errefusatu dituen horiek.
Bagara, ordea, besteek zabortegitzat duten esparruetan loreak bilatzen iaioak garen batzuok. Lokatzean urreak dir-dir egiten duela aspaldian entelegatu genuenok. Edo hori guztia baino errazago eta argiago: simaurra gogoko dugunok.
Maiz, alferrik gabiltza arakatze prozesuan. Sarri, film txarrak ikusten ditugu besteen konfort-zonatik ateratzen garenean. Baina ez dugu esperantza galtzen. Eta behin baino gehiagotan irmotasun gureak ordainsari sekulakoa dakarkigu bueltan.
Etsenplurik nahi? Euskal Herriko hiriburu sona handikoetan topatuko ez duzuen Novocaine filma. Zineman eskarmentu dexente duten Dan Berk eta Robert Olsen ganberro alenek sortua; Meg Ryan eta Dennis Quaiden semea izateaz gain aktore primerakoa den Jack Quaidek antzeztua, aita Amerikako lautadetako Assiniboine leinuko semea eta ama Thailandiakoa duen Amber Midthunder aktore emakume finaren konpainian.
Pantailan, CIPAk jotako gizon gazte bat. CIPA horrek Congenital insensitivity to pain with anhidrosis esan nahi du, alegia , jaiotzatiko min sentikortasunik eza, izertza ezak areagotua. Bai, asmatu duzue: Nathan Cainek ez du minik sentitzen. Ez, ez da izugarrizko dohaina, baizik eta bizitza etengabe arriskuan jartzen dion oinazea. Jakin badakigulako mina atezuan, erne, zelatan izateko seinale/abisua dela.
Majoa da oso Nathan. Atsegina, adeitsua. Kooperatiba batean egiten du lan. Gogor saiatzen da bertan zorigaiztokoak laguntzen. Alta, triste, bakarti eta beldur bizi da… Sherry neska ezagutu arte. Adeitsua bera ere. Maitagarria. Ez du bizitza erraza izan; beraz, ederki ulertzen du Nathan…
Kooperatiban egingo duten lapurreta bortitz batean, Sherry gatibu hartuko dute. Nathanek salbatzea erabakiko du. Azken finean, minik ez badu sentitzen, gaizkile guztien kontra aritzea ez litzateke problema izango…. Egia esatearren, mina ez duzu zuk sentituko, bai, ordea, gorputzak hartu. Ondorioz, hil hurren izan zaitezke, neska salbatu eta pelikula bukatu baino askoz lehenago…
Abiapuntu zoragarri eta xelebre horrekin, Darkek, Robertek eta Lars E. Jacobsen gidoigileak gure hiriburuetako erdialdeko luxuzko zine aretoetan ez den film marka guztiez fuerakoa egin dute. Azkarra. Bizkorra. Burlatia. Umoretsua. Gore samarra. Ultra/Mega/Artxi bortitza.
Badira Darkek, Robertek eta Larsek hobea egiterik bazutela esaten dutenak. Baliteke, baina dagoen bezala oso ondo funtzionatzen du. Hiriburuetatik iskinetan dauden saltokiguneetako aretoetan, arkitektura eremu erromantikorik ez duten auzoetako zinemetan, metroko geltokitik hainbat kaletara dauden saloietan, non krispeten usainak airea betetzen duen. Non zinezale ozpinduek kabidarik ez duten. Non zinejale aseezinok ordainsari gozoa hartzen dugun.
Zure interesekoa izan daiteke
Errobik azken kontzertua eman du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian
Anje Duhalde eta Mixel Ducau buru dituen talde lapurtar historikoak bere azken zuzenekoa eskaini du Donostiako Victoria Eugenia Antzokian. Errobi taldea euskal rock progresiboaren aitzindari bihurtu zen 70eko hamarkadan. Iaz hasi zuten Errobiren 50. urteurrena ospatzeko agur-bira, eta arrakasta handia izan dute Euskal Herriko hainbat herritan. Astearte honetan, abenduaren 30ean, amaituko dute ibilbide oparo hori, sarrera guztiak agortu dituen kontzertu batekin.
Hauek izan dira kultura arloko urteko albiste nagusiak
2025. urteak sekula ikusi gabeko bideak ireki ditu euskal musika industrian. Bukatzera doan urte hau sold outen eta kontzertu handien urtea izan zela gogoratuko dugu ezinbestean.
“Itzalaldia”, “soldadutza”, “flotilla” eta 2025ean “desiraungi” diren beste hitz batzuk
UZEI terminologia eta lexikografia zentroak bukatzear den urtean ahoz aho ibili diren 25 hitz aukeratu ditu. Joan den astean, “muga-zerga” aukeratu zuten urteko hitz bezala UZEIk berak eta Euskaltzaindiak.
Aitor Etxebarriazarragak jantzi du txapela
Onintza Enbeita izan du lehiakide buruz burukoan, eta puntu erdiko aldea izan da bien artean: 1.163 puntu jaso ditu lehen sailkatuak eta 1.162,5 bigarrenak. Bizkaiko laugarren finala zuen gaurkoa bertsolari gernikarrak.
Pantxoa eta Peioren bigarren agur-kontzertua: 2027ko urtarrilaren 9an BECen!
Bikoteak bere ibilbideari amaiera emango dio bi kontzerturekin BEC!en: urtarrilaren 10ekorako sarrerak ordu gutxitan agortu ziren eta bigarrena iragarri dute orain: 2027ko urtarrilaren 9an.
“Muga-zerga” izan da aurtengo hitza Euskaltzaindiarentzat eta UZEIrentzat
“Atzerriko produktuei aduanan ezartzen zaien zerga” adiera duen izena aukeratu dute Akademiak eta UZEI terminologia eta lexikografia zentroak urteko hitz gisara. “Aduana-zerga” Euskaltziandiaren Hiztegiak jasotzen duen forma baliokidea “askoz gutxiagotan” erabili da.
Goya, Jasper Johns, Steve McQueen, Dan Flavin, Ruth Asawa eta Rosalind Nashashibi, euskal museoetan 2026an
San Telmo Museoak, Artiumek eta Guggenheim Bilbao Museoak datorren urteko programazioa aletu dute.
Gatiburen azken agurra, audientzian lider ETB1en
Musikarik, dantzarik eta festa girorik ez zen falta izan atzo bi ordu eta erdiz BECen. Talde bizkaitarra arrakastara eraman zuen 'Musturrek sartunde' kantuarekin amaitu zen askoren oroimenean iltzatuta geratu den kontzertua.
Milaka pertsonak azken agurra eman diote Robe Iniestari, Extremoduroko abeslariari, Plasencian
Ilara luzeak sortu dira Plasenciako kongresu jauregian, jarraitzaile asko bertaratu baitira musikariari agur esatera. Aurrerantzean, Robe Iniesta izena izango du eraikin horrek.
Urrezko domina eman dio Gipuzkoako Foru Aldundiak Lourdes Iriondo kantariari
Hilondoko aitortza egin dio Urnietako kantari, idazle eta irakasleari eta bere ahizpek jaso dute Foru Aldundiak emandako oroigarria. Ekitaldia omenaldi hunkigarri bilakatu da. Senide eta familiako kideekin batera, eta euskal kulturgintzaren ordezkaritza zabala bildu da.