Txuria eta beltza ukitu ahal izatea
Ez da soilik artea pertsona itsuei gerturatzea, pertsona itsuak artea egitera ere animatzea baizik. "Beti izan dut ezinegona", esan digu Juan Torre argazkilariak (Getxo, 1946). Aurretik erredaktore grafiko gisa lan egin ostean, Behcet sindromeak ikusmena galduarazi zion; egun % 6ko ikusmena du. Musika eta bateriarekin joan-etorrian, Torre ohartu zen "benetan sentitzen nuena irudia" zela. "Barrutik zerbait ateratzeko nire modua zen", erantsi du.
Argazki batzuen liburu bat editatu bitartean, Durero estudioetan, ilargi zuri baten argazki batekin egin zuen topo bertan, hondo beltz batekin. "Argazkia ukitzera ausartu nintzen. Groteskoa izan zen lehen unean, baina nabaritu nuen erabilitako tintetan bazela erliebe bat", gogoratu du argazkilariak.
Ilargiak pentsarazi zion zergatik ezin ote ziren argazkiak ukitu, bere kide eta lagunek erakusketa batera "modu independentean" joateko plazera berreskuratzeko. Irudiak "ukitu ahal izateko, ulertu ahal izateko". Dureroko langileei "zorakeria" iruditu zitzaien, baina tematu egin zen ideia horrekin, formarekin, tituluarekin: "Ukitzeko irudiak". "Azkenean, konbentzitzea eta zoramenera eramatea lortu nuen".
Musikarekiko zuen zaletasuna eta Sonny Emory bateria-jotzailearen argazki bat berreskuratuz, erakusketa musikariei buruz egitea otu zitzaion, "zentzu bikoitza" zuelako: "Jo egiten dute musikariek, eta ukitu egin daitezke". Argazkietan musika munduaren eta itsutasunaren arteko "keinuak" daude: Ainhoa Arteta eta mozorro bat, Mikel Erentxun zapi batekin, El Drogasen betaurrekoak… "Detaile txiki batzuk".
"Lekukotza bat"
"Ukitzeko irudiak" arte inklusiboaren eredu bat da. Halere, Torrek azpimarratu duenez, "gehiago dago egiteko". "Pausoak ari dira ematen" museoetan, Guggenheimek duela bi aste aurkeztutako "Idi-bihotzak" eskulturaren erreplika, kasu.
"Espazio txikietara mugatzen gara, eta lekukotza bakarrean geratzen da. Egiten diren erakusketa guztietan egon beharko luke behintzat testigantza bat. Obra bat, edozein diziplinako zerbait ukigarria. Kontuan izan gaitzatela", argudiatu du Torresek.
"Kulturaren zati oso bat" falta da oraindik lantzeko. Helburu horrekin, ONCEk etengabe egiten du lan pertsona itsuen kolektiboak eskaintza kulturalera sarbidea izan dezan. Horren asmoa da kolektibokoek "autonomia pertsonala" lortzea, Ana Davila Euskadiko Afiliatuen Gizarte Zerbitzuetarako buruaren arabera.
Museoekin ez ezik, antzoki, argitaletxe, zinema eta abarrekin ere elkarlanean ari da ONCE. Bermatzen dute edukiak publiko itsuarentzat irisgarriak izatea. Era berean, ONCEk funts bat bideratzen du bere afiliatuen proiektu kulturalak bultzatzeko: "Donostian baditugu hainbat abeslari musika-taldeekin; Bilbon, hainbat liburu argitaratu dituen idazlea dugu", esan du Davilak.
Torreren esanetan, "ez da berdina zuri kontatzea edo zuk zeuk parte hartzea eta esperientzia besteekin partekatzea". Ez da itsuen kontua, gizartearena baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
"Gaizkia. Auschwitz 1945 - Gaza 2025" erakusketa, EHUren Arabako campusean
Gaizkia. Auschwitz 1945 - Gaza 2025 Artur Heras artista valentziarraren erakusketa inauguratu dute Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) Arabako campuseko Unibertsitate Pabiloian asteazken honetan. Anacleto Ferrer komisario duen erakusketak genozidioak salatzen ditu, "begirada artistiko konprometitu eta ausart batetik". Gasteizen apirilaren 30era arte egon ondoren, erakusketa Bilboko Esperientziako Geletan izango da ikusgai, maiatzaren 6tik 22ra, eta Donostiako Karlos Santamaria liburutegiko Txillardegi aretoan, maiatzaren 27tik ekainaren 30era.
Jesus Jauregui bilbotar artistaren "gorpuztasun zalantzagarria", Bilbon ikusgai
EHUren Bizkaia aretoko Chillida gelak Anthropos erakusketa hartuko du apirilaren 14tik maiatzaren 7ra. Jesus Jauregui artistaren hitzetan, Anthroposek gizakiari buruzko ikuspegi berezia proposatzen du, "gure existentziak eragiten duen harridurak eta osatzen gaituen gorpuztasun zalantzagarriak markatua".
Sarrerak erdi-prezioan gaur arratsaldean Guggenheim museoa bisitatu nahi dutenentzat
Gaur da azken eguna "in situ: Mark Leckey. Eta hantxe zegoen hiria bere bikaintasunean" erakusketa ikusteko. Hori dela eta, 16:00etatik 19:00etara bertaratzen direnek % 50eko deskontua izango dute sarreran.
Guggenheim museoak 24.400 bisitari jaso ditu Aste Santuan
Ostegunetik astelehenerako tartean, ostirala izan zen egunik jendetsuena.
Gernikako Udalak ere "Gernika" artelana lekualdatzea eskatu du, bonbardaketaren urteurrena dela eta
Udalerriko alkateak azpimarratu du "Gernikako herriak" berak nahi duela Picassoren artelana aldi baterako lekualdatzea. Jaurlaritzak duela gutxi egin zuen eskaera, baina Reina Sofia Museoak ez du onartu, kontserbazio arrazoiak tarteko.
"Erresonantziak" dokumental saila, Esther Ferrer eta Mari Puri Herrero artistei begira
EITBk eta Artiumek Mari Puri Herrero (Bilbo, 1942) eta Esther Ferrer (Donostia, 1937) protagonista dituzten bi lan dokumental aurkeztu dituzte. Publiko berrien artean kultura garaikidearen dibulgazioan sakondu nahi du dokumental sortak, eta ETB On atarian daude ikusgai. Herreroren atalari Uxue Alberdik jarri dio ahotsa, eta Ferrerenari Marina Suarezek. Hurrengo atalak Gema Intxaustiri eta Itziar Okarizi eskainiko dizkiete.
Bengoetxeak "begirada aldaketa" eskatu dio Gobernuari, 'Guernica' Euskadira ekartzeko
Guernica Picassoren koadroa Euskadira lekualdatzeko aukerak teknikoki aztertzeko eskatu du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak "Egun on Euskadi" saioan egin dioten elkarrizketan.
Javier Ortiz de Guinea gasteiztar margolaria zendu da
Arabako paisajista eta erretratugileak 79 urte zituen, eta haren lanak, besteak beste, Arabako Arte Ederren Museoko eta Eusko Legebiltzarreko hormetan daude zintzilik.
Reina Sofiak baztertu egin du "Gernika"Euskadira ekartzea
Bonbardaketaren 90. urteurrena dela eta, Eusko Jaurlaritzak koadroa epe batez Euskadira ekartzeko eskatu ondoren, Reina Sofiak txosten tekniko bat argitaratu du, margolanaren egoeraren azterketa sakon batekin. Horren arabera, "ez da inolaz ere gomendatzen hura lekualdatzea".
Oteiza eta Basterretxea, elkarrekin, “Espazioaren arazoa” erakusketan
Oteiza Museoak Nestor Basterretxearen eta Jorge Oteizaren arteko harremana aztertzea proposatzen du erakusketa berri batean; biek partekatutako tokiak, proiektuak eta gertakariak aintzat hartuz. 80 obraz, filmaz, jatorrizko material dokumentalez eta argazkiz osaturiko multzo zabal baten bidez, bi sortzaileen ibilbide bateratua erakusten du. Martxoaren 26tik abuztuaren 30era egongo da ikusgai.