Agustin Ibarrola margolari eta eskultorea hil da
Dolua, euskal artean. Agustin Ibarrola zendu da, Basaurin jaiotako margolari eta eskultore ezaguna, 93 urte zituela, Galdakaoko Ospitalean. Asteazkenean erorikoa izan zuen, eta, ordutik, ospitalean egon da ingresatuta, gaur hil den arte.
Bere lan esanguratsuenen artean Omako Basoa dago, bere baserritik gertu dagoen baso bateko pinudian margotutako lana. Hain zuzen ere, duela aste gutxi ireki dute berriro lan hori, beste leku batean, semeak, EHUk eta Bizkaiko Aldundiak egindako zaharberritze lanari esker.
Bizitza osoa arteari lotuta, senideek azaldu dute azken egunera arte jardun duela inspirazio iturri emankorrarekin, lanean, Omako baserrian.
Hain zuzen ere, gaur Durangoko Museoan irekitzekoak ziren bere azken lanetako batzuk jasoko dituen erakusketa bat. 'Papera ardatz' erakusketan 1997tik 2022ra arte laborategian egindako tamaina ertain eta txikiko saioak bildu dituzte, baina, museotik adierazi dutenez, erakusketaren inaugurazioa bertan behera geratu da "bere memoria eta familiarekiko errespetuagatik". Erakusketa azaroaren 18an irekiko da, eta urtarrilaren 28ra arte egongo da zabalik. "Hau da Agustin Ibarrolari egin diezaiokegun omenaldirik onena" adierazi dute Museotik.
AGUSTIN IBARROLARI BURUZKO DOKUMENTALA
Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak Radio Euskadiko mikrofonoetan azpimarratu du "euskal kulturaren erreferentzia bat galdu" dela, nahiz eta artistak "artelanetan jarraituko duen". Gainera, gogorarazi du "ideologikoki konprometitua" izan zela: "Jarrera horixe erakutsi zuen gizarte honetan gertatzen ari ziren gauzen aurrean, lehenik diktaduraren aurka eta gero terrorismoaren kontra".
PCEko kide izan zen frankismoan, eta ondoren Ermuko Foroaren eta Aski Da!-ren sorkuntzan parte hartu zuen. Gainera, Rosa Diez babestu zuen UPyD alderdia sortu zuenean.
ETAren aurkako jarrera horren ondorioz jazarria izan zen, eta bere lanek erasoak jaso zituzten.
Ibilbide artistikoa
Oso gazterik, 50eko hamarkadan, arte garaikideari lotu zitzaion, eta orduan jaso zuen Arantzazuko basilikan parte hartzeko deia, baina, azkenean, bere murala ez zen gauzatu.
Equipo 57 taldearen sortzaile, Arte Ederren Merituaren Urrezko Domina jaso zuen 1993an, taldekide guztiekin batera.
60ko hamarkadan, Euskal Arte Eskolaren sustatzaileetako bat izan zen, eta Gaur, Emen, Orain eta Danok mugimenduetan ere aritu zen.
Omako Basoko enborretan margotutako lana izan zen, hala ere, sona handiena eman ziona. 1982tik 1991ra bitartean egindako lanak jende andana erakarri du Kortezubira.
Bere lanen katalogoa zabala da, baina, eta ezagunak dira Llaneseko (Asturias) portuko Memoriaren Kuboak, Bottropen (Alemanian) Ruhrreko trabesak eta abar, tartean ETAren terrorismoaren biktimen omenez egindako lanak.
Heriotzari errekazioak
Eusko Jaurlaritzak, Bingen Zupiria Kultura sailburu eta bozeramailearen bitartez, bere atsekabea adierazi du Agustin Ibarrola artistaren heriotzagatik. Haren "konpromiso soziala" nabarmendu du. Zupiriak Radio Euskadin adierazi duenez, Euskal Herriko hainbat lekutan instalatutako artistaren obra publikoek "Ibarrola konprometituena gogoraraziko digute". "Hala agertu izan zen beti gure gizartean gertatzen ari ziren gauzen aurrean, lehenik diktaduraren aurrean eta gero indarkeria terroristaren garaian", nabarmendu du sailburuak.
Oskar Matute EH Bilduk Diputatuen Kongresuan duen bozeramailearen ondokoak Agusin Ibarroal euskal gizartean "maila askotan" izan duen presentzia aipatu du, bere izaera "poliedrikoa" medio. Koalizio subiranistaren ordezkariak aitortu du Ibarrolak "presentzia esanguratsua" izan zuela "ETAren aurkako borrokan", eta azpimarratu du "60ko hamarkadan langile-mugimendua sortu zenean eta frankismoaren aurkako militantzia nabarmenean" ere izan zuela presentzia hori. "Pertsona poliedrikoa zen, seguruenik artista guztiak bezala", gaineratu du.
Euskadiko CCOOk Agustin Ibarrola margolari eta eskultorearen heriotza deitoratu du, eta "bere konpromisotik frankismoaren aurkako langile erresistentzian, demokraziaren sendotzean eta terrorismoaren aurkako borrokan" lagundu zuela nabarmendu du.
Denis Itxaso Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak azpimarratu du Agustin Ibarrolak "hutsune handia" uzten duela artearen munduan, baita "balio zibikoei eta konpromiso demokratikoari" dagokienez ere.
Biktimen hainbat elkartek ere atsekabea agertu dute artistaren heriotzagatik.
Terrorismoaren Biktimen EAEko Elkarteak (Covite) ETAren aurkako borrokaren "erreferente" gisa gogoratu du Ibarrola sare sozialetan. Euskal artista Coviterekin lotuta zegoen sortu zenetik. Hark diseinatu zuen elkartearen 'Txiribita' logoa, eta Gasteizko terrorismoaren biktimen monumentua sortu zuen. "Atseden hartu bakean, adiskide eta erreferente maitea. Eskerrik asko guztiagatik. Ez zaitugu inoiz ahaztuko ", argitaratu du Covitek sare sozialetan.
Fernando Buesa Fundazioak ere agur mezua idatzi du, "bere ibilbide artistiko handi eta baliotsua" gogoratuz, eta "ETAren aurka beti argi eta ozen hitz egin zuen demokrata" zela ere nabarmendu du, "benetako erresistentea izan baitzen".
Terrorismoaren Biktimen Fundazioak Ibarrolak askatasunarekin eta biktimekin izandako "konpromiso iraunkorra" azpimarratu du sare sozialetan.
Miguel Angel Blanco Fundazioak ere gogoan izan du artista, nabarmenduz beti egon zela terrorismoaren biktimekin eta beti borrokatu zela askatasunaren alde .
Zure interesekoa izan daiteke
"Bitartekaritza partekatuak" erakusketa aurkeztu du gaur Chillida Lekuk
Nagore Legarretaren argazkiek eta Beñat Iturriozen ikus-entzunezkoak osatzen dute, eta batzuek krisi klimatikoaren eta despopulazioaren aurrean duten rolari buruzko gogoeta egiten du.
Marie Leczinska Frantziako erreginaren erretratu ofiziala, Baionako Bonnat Helleu museoan ikusgai
Frantziako Maria erreginaren erretratua 1748koa da. Jatorrizko bertsioa Versalleseko Jauregian dago, eta mexikar eta euskaldun jatorriko familia batek laga dio Baionako museoari. Museo zaharberritua ireki eta lehen hamar asteetan, 50.000 bisitari baino gehiago jaso dizute Bonnat Helleun; % 30 baionarrak, beste heren bat euskal herritarrak, eta, gainerakoak, kanpokoak.
Denise Scott Brown arkitektoari buruzko atzera begirakoa aurkeztu du Bilboko Arte Ederren Museoak
Denise Scott Brown (Nkana, Zambia, 1931) XX. mendeko bigarren erdialdeko arkitektorik garrantzitsuenetakoa da. Bidaiari, argazkilari eta aktibistaren lanaren gaineko erakusketa hiru ataletan egituratuta dago: hiria, kalea eta etxea.
Arte Ederren Bilboko Museoak Jose Antonio Azpilkuetaren 12 marrazki jaso ditu
Jose Ignacio Olave arte editoreak eman ditu grabatuok, dohaintzan. Edwar Hopper margolari estatubatuarraren pinturan oinarrituta daude marrazkiok, eta apirilaren 19ra arte egongo dira ikusgai.
Arte galeriak astebetez itxiko dituzte, kultur arloko produktu eta zerbitzuen BEZa % 10etik beherakoa izatea eskatzeko
2022an Europan onartutako araudia bete eta kultur arloko produktu eta zerbitzuei BEZ murriztua ezar diezaieten eskatzen dute. Zineman, antzerkian eta literaturan, adibidez, murrizketa hori indarrean da jada, baina, beste herrialdeetan ez bezala, artelanen salmenta kanpoan geratu da. Hori dela eta, otsailaren 2tik 7ra bitartean, galeriek ez dituzte ateak zabalduko.
Artium Museoak AMA ikasketa zentroa sortu du
“Arte garaikideari buruz modu kritikoan pentsatzea” da helburua. Otsailean, 1976ko martxoaren 3an Gasteizen izandako hilketari buruzko memoria ariketa proposatuko du.
Piranesiren grabatuak, Durangoko museoan
Durangoko Arte eta Historia Museoak “Giovanni Battista Piranesi. Erroma amestua” erakusketa du ikusgai apirilaren 26ra arte. Itzal handia izan duen XVIII. mendeko sortzailea izan zen Giovanni Battista Piranesi. Veneton ikasi zuen arkitektoak grabatugintza landu zuen, batez ere, Erroman. José Ignacio Olaveren bilduma da erakusketaren oinarria, eta Garazi Arrizabalaga Durangoko museoaren zuzendaria izan da komisarioa.
Ukitzeko Artea programako beste lan bat aurkeztu du Arte Ederren Bilboko Museoak, pertsona itsuentzat
Luis Melendez artistaren obra baten ukitzeko bertsioa aurkeztu du gaur Arte Ederren Bilboko Museoak. Lan hori eta aurreko hamar edizioetako beste batzuk Bizkaiko 16 ikastetxetan erakutsiko dituzte. Ikusmen arazoak dituzten ikasleei artearen esperientziaz gozatzeko aukera emango die, eta gainerako ikasleek, begiak tapatuta dituztela, ikusmen gabeziaren ondorioak sentituko dituzte.
Zirkulu batetik begira begiraden zirkulu batean , Artiumen
Euskal Herriko Arte Garaikidearen Gasteizko Museoak abuztuaren 30era arte izango du ikusgai Zirkulu batetik begirada begiraden zirkulu batean erakusketa. Hogei artista eta kolektibok hartu dute parte "pentsamendu dekolonialaren, zibernetikaren eta feminismoen eragina duten praktiken genealogia" proposatzen duen bilduman.
Behaketa patxadatsu eta arretatsuaren aldarrikapena, Tabakaleran
"Strong back, soft front" Maite González Martínezen bideo eta collageen erakusketa Iñigo Villafranca Apesteguiak komisariotu du. Martxoaren 2ra arte egongo da ikusgai, "begiratzeko beste modu bat" proposatzen duen bilduma Donostiako zentroan.