Benito Lertxundi, herri baten ahotsa
Benito Lertxundi Esoain musikariak (Orio, 1942ko urtarrilak 6) bukatutzat eman du kantagintzan egin duen bide oparoa: Gernika zuzenean zuzeneko diskoak itxiko du 1960ko hamarkadaren akaberan hainbat singlek zelaitu eta gerora hamaika kantu eta disko oinarrizkok letra larriz marraztu eta sendotu duten bide sendoa.
Hogei bat urte zituela hasi zen musika jotzen Benito, lantoki zuen erloju dendaren dendaostekoan, atsedenaldietan, Cliff Richards, Elvis Presley eta gustuko beste hainbat artista imitatzen eta haien kantuak euskarara ekartzen. Gero, Ez Dok Amairu kultur talde abangoardistan aritu zen, Mixel Labégueriek abiatutako Euskal Kantagintza Berriaren lorratzean, Artze anaiekin, Nestor Basterretxearekin, Lourdes Iriondorekin, Jose Angel Irigarayrekin, Mikel Laboarekin eta Xabier Leterekin batera, besteak beste, Jorge Oteizaren ideiek akuilatuta.
Hain zuzen ere, Ez Dok Amairu izenburua jarri zion Benito Lertxundik bere bigarren diskoari, haren izenez argitaratutako ordura arteko singleen konpilazioaren ("Gure bide galduak", "Loretxoa"…) jarraipenari, eta bertan bildu zituen, berbarako, euskal memoria kolektiboan gaurdaino iraun duten bi abesti ere: "Zenbat gera", Abel Muniategiren hitzekin, eta "Urak dakarrena", Jose Angel Irigarayren hitzekin.
1974an, Oro laño mee batek diskoa iritsi zen, besteak beste "Oi lur, oi lur" kantua, Lizardiren "Bultzi leihotik" poema musikatua, zekarren bilduma, eta haren atzetik ...eta maita herria, üken dezadan plazera (1975, "Atharratzeko gazteluko kanta", "Maria Solt eta Kastero"…), Zuberoa/Askatasunaren semeei (1977, "Oi Zuberoa" eta "Bizkaia maite" Jose Angel Irigarayren testuekin…), Altabizkar/Itzaltzuko bardoari (1981, "Oi Ama Eskual Herri", "Nire herriko neskatxa maite"…).
Hurrengo diskoan, apaldu egin zen nolabait 70eko hamarkadako eta 80ko hamarkada hasierako diskoen epikotasuna, eta intimismora jo zuen gehiago Lertxundik Gaueko ele ixilen baladak lanean (1985).
Mauleko bidean eta Pazko gaierdi ondua diskoek isilaldi luzea ekarri zuten 1990eko hamarkadan, Martin Irizar Benito pianoan laguntzen zuen musikaria istripuz hil zen tartean, eta Hitaz oroit diskoaren ondoren (1996, "Udazken koloretan", "Baldorba"…), Auhen sinfonikoa lana etorri zen, Benito Lertxundik Euskadiko Orkestrarekin grabatutako diskoa. Enrique Ugartek moldatu zituen "Baldorba", "Txori ttikia", "Oi Zuberoa" "Bizkaia maite" eta Lertxundiren eta euskal adierazpenaren beste hainbat klasiko orkestra osorako.
Nire ekialdean (2002), Itsas ulu zolia (2008), Oroimenaren oraina (2012) eta Ospakizun gauean (2018) estudioko diskoak iritsi ziren gero, eta, ibilbide osoan, sariak ugari: Sabino Arana saria, Euskal Herriko Unibertsitatearen Urrezko Domina, Durangoko Azokaren Argizaiola saria, Gipuzkoako Urrezko Domina eta Adarra saria, adibidez.
Oroz gain, halere, sortzaile batek eskura dezakeen sari handiena jaso du Lertxundik aspaldi dela: bere ahots grabeaz kantatutako doinuetako asko herri bat mamitzen lagundu dute, eta hori betiko geldituko da hor, isiltasunera erretiratzeko erabakia gorabehera.
"Zergatik utzi kantatzeari" Pete Seeger estatubatuar kantautorearen abestiaren euskarazko bertsioan kantatu zuen Benitok berak, Nere ekialdean diskoan:
"Nere bizitza, munduko arranguren
gainetik, amaiezinezko
kantu batean, airos doa
nere bizitzako kantu batean"
Zure interesekoa izan daiteke
Señeak egonaldiak musika gerturatuko die gazteei
Señeak Bizkaia Rock Kanpusak "lehen mailako euskal artistekin" ikasteko aukera eskaintzen die 14 eta 17 urte bitarteko gazteei.
Kneecap taldea Bilbora itzuliko da, ekainean
Bilbao BBK Live jaialdiaren iazko edizioan jo eta gero, Belfasteko hirukoteak “Fenian” disko berria aurkeztuko du oraingoan, Santana 27 aretoan, ekainaren 8an.
Pepo Márquez: “Jada ez dago kontsumo kultural kaltegaberik”
“Antineutral” saiakeran, musikari eta musika industriako profesionalak musika lurralde neutrala izan ote daitekeen galdetzen dio bere buruari (spoilerra, ez), eta inbertsio funtsek, joko eremu horretan sartuta, hankaz gora jarri duten industriaren zentzu kulturalean sakontzen du.
Izaro abenduan itzuliko da, disko berriarekin
Mallabiar kantariak “Arkitektura” disko berria kaleratuko duela iragarri du. 2027ko urtarrilean aurkeztuko du lan hori zuzenean, Irunen.
Arriagak ireki eta Fallak itxiko du Musika-Música jaialdia
Bilboko jaialdiaren 25. edizioa Arriagan hasi, eta Euskalduna jauregian egingo da martxoaren 6, 7 eta 8an.
Baga Bigak 20 urte bete ditu, euskal musikagintzaren ikur bilakatuta
Euskal taldeak eta artistak kudeatzeaz arduratzen dira Baga Bigan, eta horien estrategia lantzen dute: kontzertuak, grabazioak... Urteurrena ospatzeko, Baga Bigak kontzertu berezia antolatu du gaur, larunbata, Euskaldunan, beraiekin aritu diren talde eta artista askorekin elkarlanean.
“Rosas” La Oreja de Van Goghen kantuak mila milioi entzunaldiko marka gainditu du Spotifyn
Donostiako taldearen kantua “Let It Be”, “Imagine”, “Knockin’ On Heavens Door” edo “Like a Prayer” baino gehiago entzun da plataforma horretan.
Judith Jaureguik Victoria Eugeniara eraman du "Homeland"
Donostiar piano-jotzaileak bere hiriko antzokian ("oso leku berezia niretzat") aurkeztu du bart disko berria, Griegen pianorako kontzertua eta Manuel de Fallaren "Noches en los Jardines de España" biltzen dituen lana. Errezitaldian, Chopin, Grieg, De Falla, Komitas Vardapet, Villa-Lobos eta Ginasteraren piezak errepasatu zituen Jaureguik. Datorren hilean, Bilbon (martxoak 7 eta 8), Errenterian (martxoak 26) eta Donibane Lohizunen (martxoak 28) joko du.
Nafarroako Orkestra Sinfonikoak Lorca eta Falla batuko ditu Nafarroako Unibertsitateko Museoan
Nafarroako Orkestra Sinfonikoak Manuel de Falla konpositorea eta Federico García Lorca poeta batuko ditu De lo local a lo universal kontzertuan, otsailaren 5ean, Nafarroako Unibertsitateko Museoan (MUN). Musika proposamena Fallaren jaiotzaren 150. urteurrenarekin bat dator, eta XX. mendeko abangoardiak aztertzen ditu. Ignacio García-Vidalek zuzendutako entsegua bisitatu dugu.
Bad Bunnyk historia egin du Grammy sarietan, eta ICEren aurkako aldarria egin du: "Ez gara basatiak, gizakiak gara, eta amerikarrak"
Bad Bunny abeslari puertorricarrak ICEren ekintzak gaitzetsi ditu Grammy saria jasotzean: "Jainkoari eskerrak eman aurretik, ICE kanpora esango dut". Billie Eilishen hitzaldia ere argia eta zuzena izan da: “Inor ez da ilegala lapurtutako lurraldean”. Beste batzuek ere salatu zuten Trumpek migratzaileekin eta horren kontra protestatzen ari direnekin duen jokabidea.