Euskal Kontzertu Ekonomikoaren inguruko azken akordioak onartu ditu Diputatuen Kongresuak

Kongresuaren osoko bilkurak Euskadiko Itun Ekonomikoa aldatzeko lege-proiektua onartu du ostegun honetan, Voxen kontrako botoak soilik jasota. Lege-proiektu horrek itun fiskaleko azken akordioak legedian txertatzen ditu, eta horren bidez 14 zergari buruz erabakitzeko gaitasun handiagoa aitortzen dio Euskadiri, besteak beste, BEZari buruz.

Lege-testuak gainditu egin du Voxek planteatutako osoko zuzenketa, eta ordenamendu juridikoan sartu ditu Estatuak eta Euskadik Kontzertu Ekonomikoaren azken hiru batzorde mistoetan lortutako akordioak; funtsean, lau gai zehatzen ingurukoak. Euskal kupoa eguneratze horretatik kanpo geratu da, 2022-2026 aldirako onartuta baitago.

Testuaren edukiari dagokionez, besteak beste, zergadunek zerga-egoitza duten lekuan ordaindu ahal izateko eragiketen bolumena urtean 10 milioi eurotik 12 milioi eurora igotzea onartu da. Horrek esan nahi du zergadun gehiago egongo direla Sozietateen gaineko Zerga eta BEZa Euskadin baino ordaintzen ez dutenak.

Gainera, Ez-egoiliarren Errentaren gaineko Zergari buruz erabakitzeko erabateko autonomia ematen dio Euskadiri; zerga hori erkidego horretan bizi ez diren baina autonomia-erkidegoan errentak kobratzen dituzten pertsonei aplikatzen zaie (adibidez, Euskadin kontzertu bat ematen duen kanpoko artista bati).

Sinatutako akordioak, halaber, Foru Aldundiek 14 zerga kudeatzeko betebehar formalen arloan duten araugintza-ahalmena handitzen du.

Zerga horien artean daude BEZa, kreditu-erakundeetako Gordailuen gaineko zergak, energia elektrikoaren ekoizpenaren Balioa, energia nukleoelektrikoa sortzearen ondoriozko erregai nuklear agortuaren eta hondakin erradioaktiboen Ekoizpena, erregai nuklear agortua eta hondakin erradioaktiboak instalazio zentralizatuetan Biltegiratzea, eta gasa, petrolioa eta kondentsatua erauzteko Balioa.

Akordio horien eraginpean daude, halaber, Ondare-eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko zergak, Aseguru-Primak, zerga Bereziak, plastikozko ontzi berrerabilezinen gaineko zergak, gas fluordunak, Zerbitzu Digital jakin batzuk, hondakinak Zabortegietan uztea, hondakinen errausketa eta baterako errausketa, eta Joko-Jarduerak.

Taldeen erreakzioak eta balorazioak

Lege proiektuaren defentsan eta osoko zuzenketaren aurka, Maria Jesus Montero Espainiako Gobernuko presidenteorde eta Ogasun ministroak "sen ona" erabiltzearen alde egin eta ituna egungo errealitatera egokitu nahi duen aldaketa babestu du

Monterok esan du Vox-ek kontra egiten badu ez dela edukiarekin deseroso dagoelako, baizik eta Euskadi eta Espainia aurrez aurre jartzen saiatzen ari delako, "muturreko nazionalismo espainiar" batetik. 

Carmelo Barrio PPko diputatuak adierazi duenez, lege proiektu hau "Konstituzioaren eta estatutuaren esparruan eta EBko ordenamendu juridikoan kokatzen da" eta "euskal foraltasunak ez dakar besteentzat bideabekeriarik".

Bestalde, Maria Luisa Garcia sozialistak azpimarratu duenez arau hori "agindu konstituzional bat betetzera" baino ez dator, eta Vox kritikatu du, "Konstituzioa jatetxe bateko kartarekin nahasteagatik, non gustuko duzuna hautatu dezakezun eta gainerakoa ez".

Mertxe Aizpurua EH Bilduko bozeramaileak "ontzat" jo ditu neurri fiskal berriak, baina aldi berean esan du oraindik "bide luzea" dagoela egiteko, eta Idoia Sagastizabal EAJko diputatuak argudiatu du euskal kontzertuaren sistemak eta Nafarroako hitzarmenarenak "autogobernu handiagoa" ahalbidetzen dutela eta "administrazioa herritarren zerbitzura" jartzen dutela.

Lege-proiektuaren aurka, Voxeko Pablo Saezek testuaren "formari, edukiari eta mamiari" egindako osoko zuzenketa babestu du, eta kontzertu ekonomikoa leialtasun kontzeptu batean oinarrituta egon beharko litzatekeela esan du,"EAJk ez daukana" bere ustez.